AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 8 / 10 · విద్యపై రాజ్యాంగ నిబంధనలు

వైకల్యం ఉన్న పౌరులకు రాజ్యాంగం ఇచ్చే రక్షణలు

రాజ్యాంగం వైకల్యం ఉన్నవారితో సహా తన పౌరులందరికీ న్యాయం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం అందిస్తుంది; పౌరుల మధ్య సౌభ్రాతృత్వాన్ని పెంపొందిస్తుంది. పైన చూసిన హక్కులు వైకల్యం ఉన్న పౌరుడికి ఎలా వర్తిస్తాయో ఒక్క చోట చూద్దాం.

అధికరణ / నిబంధనవైకల్యం ఉన్న పౌరుడికి రక్షణ
ప్రవేశికన్యాయం, ఆలోచన, భావ ప్రకటన, ఆరాధన స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, అవకాశాలు, సౌభ్రాతృత్వం - అందరికీ
14, 15(1), 15(2)చట్టం ముందు సమానత్వం; మతం, జాతి, కులం, లింగం, పుట్టిన ప్రదేశం కారణంగా వివక్ష వద్దు; ప్రజా స్థలాల వాడకంలో అడ్డు వద్దు
16ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశాలు
17ఎవరి పట్లా అస్పృశ్యత చూపకూడదు; అది శిక్షార్హమైన నేరం
21జీవించే హక్కు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ
21A6-14 ఏళ్ల పిల్లలందరికీ ఉచిత, నిర్బంధ విద్య
23అక్రమ రవాణా, వెట్టిచాకిరి, బలవంతపు పని నిషేధం
2414 ఏళ్ల లోపు పిల్లలను ప్రమాదకర పనుల్లో పెట్టకూడదు
25నచ్చిన మతాన్ని ఆచరించే హక్కు
29(2)ప్రభుత్వ, ప్రభుత్వ సహాయం పొందే విద్యా సంస్థల్లో ప్రవేశ నిరాకరణ వద్దు
32హక్కుల రక్షణకు నేరుగా సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించవచ్చు
41పని, విద్య, వైకల్యం సందర్భంలో ప్రజా సహాయం
456 ఏళ్ల లోపు బాల్య సంరక్షణ, విద్య (మొదటి రూపంలో 14 ఏళ్ల వరకు ఉచిత నిర్బంధ విద్య)
32618 ఏళ్లు నిండితే ఓటరుగా నమోదు, ఓటు హక్కు
రాష్ట్ర జాబితా అంశం 9వికలాంగులకు, పని చేయలేని వారికి సహాయం - రాష్ట్రాల బాధ్యత
11వ షెడ్యూల్ అంశం 26 (పంచాయతీలు)వికలాంగులు, మానసిక వైకల్యం ఉన్నవారి సంక్షేమంతో సహా సామాజిక సంక్షేమం
12వ షెడ్యూల్ అంశం 9 (పురపాలక సంస్థలు)వికలాంగులు, మానసిక వైకల్యం ఉన్నవారితో సహా బలహీన వర్గాల ప్రయోజనాల రక్షణ

పరీక్ష కోణం: రాజ్యాంగంలో "వైకల్యం" అని నేరుగా చెప్పిన ఆదేశిక సూత్రం - అధికరణ 41. రాష్ట్ర జాబితా అంశం 9 - వికలాంగులకు సహాయం. 15(1) లోని ఐదు కారణాలు - మతం, జాతి, కులం, లింగం, పుట్టిన ప్రదేశం. ఓటు వయసు 18 (అధికరణ 326). ఆస్తి హక్కు ప్రాథమిక హక్కు కాదు (300A).

మెమొరీ కోడ్: "41 - 9 - 21A" - వైకల్యం గుర్తుకు వస్తే ఈ మూడు: ఆదేశిక సూత్రం 41 (వైకల్యంలో సహాయం), రాష్ట్ర జాబితా అంశం 9 (వికలాంగులకు సహాయం), ప్రాథమిక హక్కు 21A (6-14 ఏళ్ల విద్య). 15(1) కారణాలు "మ-జా-కు-లిం-పు" - మతం, జాతి, కులం, లింగం, పుట్టిన ప్రదేశం.

అంశం 8 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

పంచాయతీల 11వ షెడ్యూల్‌లో "వికలాంగులు, మానసిక వైకల్యం ఉన్నవారి సంక్షేమంతో సహా సామాజిక సంక్షేమం" ఏ అంశం?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) అంశం 26

11వ షెడ్యూల్ అంశం 26 వికలాంగులు, మానసిక వైకల్యం ఉన్నవారి సంక్షేమంతో సహా సామాజిక సంక్షేమం గురించి చెబుతుంది.

11వ షెడ్యూల్ అంశం 17 విద్య; అంశం 9 అనేది రాష్ట్ర జాబితా (వికలాంగుల సహాయం) లేదా 12వ షెడ్యూల్ (బలహీన వర్గాల రక్షణ) లో ఉంటుంది; అంశం 12 రాష్ట్ర జాబితాలో గ్రంథాలయాలు.

ప్రశ్న 2 / 5

పురపాలక సంస్థల 12వ షెడ్యూల్ అంశం 9 దేనికి సంబంధించినది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) వికలాంగులు, మానసిక వైకల్యం ఉన్నవారితో సహా బలహీన వర్గాల ప్రయోజనాల రక్షణ

12వ షెడ్యూల్ అంశం 9 వికలాంగులు, మానసిక వైకల్యం ఉన్నవారితో సహా సమాజంలోని బలహీన వర్గాల ప్రయోజనాల రక్షణ గురించి చెబుతుంది.

ఉన్నత విద్య ప్రమాణాలు కేంద్ర జాబితా అంశం 66; హిందీ అభివృద్ధి అధికరణ 351; పోలీసు శిక్షణ కేంద్ర జాబితా అంశం 65.

ప్రశ్న 3 / 5

వైకల్యం ఉన్న 10 ఏళ్ల బాలుడికి సమీప ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ప్రవేశం నిరాకరించారు. రాజ్యాంగంలో అతనికి నేరుగా ఉపయోగపడే అధికరణ ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) అధికరణ 21A

అధికరణ 21A వైకల్యం ఉన్నవారితో సహా 6-14 ఏళ్ల పిల్లలందరికీ ఉచిత, నిర్బంధ విద్యా హక్కు ఇస్తుంది. 10 ఏళ్ల బాలుడు ఈ వయసులోనే ఉన్నాడు; ప్రవేశ నిరాకరణ ఈ హక్కుకు విరుద్ధం.

343 అధికార భాష; 46 SC, ST, బలహీన వర్గాల విద్యా ప్రయోజనాలు (ఆదేశిక సూత్రం, హక్కు కాదు); 30 అల్పసంఖ్యాక సంస్థల హక్కు. ఇవి ఈ సందర్భానికి నేరుగా సరిపోవు.

ప్రశ్న 4 / 5

వైకల్యం ఉన్న పౌరులకు సంబంధించి సరికాని వాక్యం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) వైకల్యం ఉన్నవారిపై అస్పృశ్యత పాటించడానికి చట్టం అనుమతిస్తుంది

అధికరణ 17 ప్రకారం ఏ పౌరుడి పట్లా అస్పృశ్యత చూపకూడదు; అది శిక్షార్హమైన నేరం. కాబట్టి ఈ వాక్యం సరికానిది.

32 ద్వారా సుప్రీంకోర్టుకు వెళ్లవచ్చు, 23 ప్రకారం వెట్టిచాకిరి నేరం, 25 ప్రకారం మత స్వేచ్ఛ ఉంది - ఈ మూడూ సరైన వాక్యాలే.

ప్రశ్న 5 / 5

వైకల్యం ఉన్నవారి సంక్షేమం రాజ్యాంగం ప్రకారం ప్రధానంగా ఎవరి బాధ్యతగా కనిపిస్తుంది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు (రాష్ట్ర జాబితా అంశం 9)

రాష్ట్ర జాబితా అంశం 9 వికలాంగులకు, పని చేయలేని వారికి సహాయాన్ని రాష్ట్రాల అంశంగా చెబుతుంది. అందుకే వారి సంక్షేమం ప్రధానంగా రాష్ట్రాల బాధ్యత.

సుప్రీంకోర్టు హక్కులను కాపాడుతుంది కానీ సంక్షేమ పథకాలు నడపదు. అల్పసంఖ్యాక సంస్థలు, కేంద్ర జాబితా అంశం 63 విశ్వవిద్యాలయాలు ఈ బాధ్యతకు సంబంధించినవి కావు.