AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 5 / 15 · బహుళ వైకల్యాలు

అనుబంధ పరిస్థితి: మూర్ఛ (ఎపిలెప్సీ)

బహుళ వైకల్యాలతో పాటు తరచుగా వచ్చే అనుబంధ పరిస్థితుల్లో మొదటిది మూర్ఛ. ఇది బహుళ వైకల్యం ఉన్న పిల్లల్లో 40 నుంచి 50% మందిలో ఉంటుంది. ప్రతి 4 లేదా 5 మందిలో ఒకరికి ఈ మూర్ఛలు నియంత్రించడం కష్టం.

మూర్ఛ అంటే ఏమిటి?

బహుళ వైకల్యంలో మూర్ఛ ప్రభావం

మూర్ఛ రకాలు

మూర్ఛలను రెండు పెద్ద వర్గాలుగా చూస్తారు: పాక్షిక (ఫోకల్), సాధారణ (జనరలైజ్డ్).

1. పాక్షిక (ఫోకల్) మూర్ఛలు - మెదడులోని ఒక భాగంలో అసాధారణ చర్య వల్ల వస్తాయి. రెండు రకాలు:

రకంలక్షణాలు
స్పృహ కోల్పోకుండా వచ్చే పాక్షిక మూర్ఛ (సింపుల్ పార్షియల్)భావోద్వేగాలు మారడం; వస్తువులు కనిపించే, వాసన, రుచి, శబ్దం తీరులో మార్పు; చేయి / కాలు వంటి ఒక భాగంలో అనుకోని కుదుపు; జలదరింపు, తల తిరగడం, మెరిసే వెలుగులు కనిపించడం
అవగాహన దెబ్బతినే పాక్షిక మూర్ఛ (కాంప్లెక్స్ పార్షియల్ / ఫోకల్ డిస్కాగ్నిటివ్)శూన్యంలోకి చూస్తూ ఉండటం; పరిసరాలకు స్పందించకపోవడం; చేతులు రుద్దుకోవడం, నమలడం, మింగడం, వృత్తాకారంలో నడవడం వంటి పునరావృత కదలికలు

2. సాధారణ (జనరలైజ్డ్) మూర్ఛలు - మెదడులోని అన్ని ప్రాంతాలు పాల్గొంటాయి. ఆరు రకాలు:

రకంలక్షణాలు
ఆబ్సెన్స్ మూర్ఛ (పెటిట్ మాల్)పిల్లల్లో ఎక్కువ; కొద్ది క్షణాలు (సుమారు 5-10 సెకన్లు) శూన్యంలోకి చూడటం, కనురెప్పలు వేగంగా ఆడించడం, పెదవులు కదిలించడం; పగటి కలలు కంటున్నట్టు కనిపిస్తారు; రోజుకు చాలాసార్లు రావచ్చు; గుంపులుగా వస్తాయి
టానిక్ మూర్ఛకండరాలు ఒక్కసారిగా బిగుసుకుపోవడం; ముఖ్యంగా వీపు, చేతులు, కాళ్ల కండరాలు; నేల మీద పడిపోవచ్చు
అటానిక్ మూర్ఛకండరాల పట్టు (టోన్) ఒక్కసారిగా పోవడం; అకస్మాత్తుగా కుప్పకూలి కింద పడిపోవడం
క్లోనిక్ మూర్ఛలయబద్ధంగా పదే పదే కుదుపులు; సాధారణంగా మెడ, ముఖం, చేతులపై
మయోక్లోనిక్ మూర్ఛచేతులు, కాళ్లలో అకస్మాత్తుగా వచ్చే చిన్న, తీవ్రమైన కుదుపులు
టానిక్-క్లోనిక్ మూర్ఛ (గ్రాండ్ మాల్)అత్యంత నాటకీయమైనది; స్పృహ కోల్పోవడం, శరీరం బిగుసుకుపోవడం, ఆ తర్వాత వణుకు / కుదుపులు; కొన్నిసార్లు మల మూత్ర నియంత్రణ పోవడం, నాలుక కరుచుకోవడం

మూర్ఛకు కారణాలు

మూర్ఛ ఉన్నవారిలో సగం మందికి కారణం తెలియదు. మిగతావారిలో గుర్తించిన కారణాలు:

కారణంవివరం
వంశపారంపర్య ప్రభావంకొన్ని రకాల మూర్ఛలు కుటుంబాల్లో వస్తాయి; సుమారు 500 వరకు జన్యువులు కొన్ని రకాల మూర్ఛలతో ముడిపడి ఉన్నాయని పరిశోధకుల అంచనా; కొన్ని జన్యువులు మనిషిని మూర్ఛకు ఎక్కువ సున్నితంగా చేస్తాయి
తలకు గాయంవాహన ప్రమాదం లేదా ఇతర తీవ్ర గాయాలు
మెదడు పరిస్థితులుమెదడు కణితులు, పక్షవాతం (స్ట్రోక్); 35 ఏళ్లు దాటిన పెద్దల్లో మూర్ఛకు పక్షవాతం ఒక సాధారణ కారణం
అంటువ్యాధులుమెనింజైటిస్, AIDS, వైరల్ మెదడువాపు
పుట్టుకకు ముందు గాయంతల్లికి అంటువ్యాధి, పోషకాహార లోపం, ఆక్సిజన్ అందకపోవడం వల్ల శిశువు మెదడు దెబ్బతిని మూర్ఛ లేదా సెరిబ్రల్ పాల్సీ రావచ్చు
అభివృద్ధి రుగ్మతలుఆటిజం, న్యూరోఫైబ్రోమాటోసిస్ వంటి వాటితో కలిసి మూర్ఛ రావచ్చు

పరీక్ష కోణం: బహుళ వైకల్యం ఉన్నవారిలో మూర్ఛ 40-50%; 4-5 మందిలో ఒకరికి నియంత్రణ కష్టం. సాధారణ మూర్ఛలు 6. గ్రాండ్ మాల్ = టానిక్-క్లోనిక్; పెటిట్ మాల్ = ఆబ్సెన్స్. అటానిక్ = కండర పట్టు పోయి కుప్పకూలడం; టానిక్ = బిగుసుకుపోవడం; మయోక్లోనిక్ = చిన్న అకస్మాత్ కుదుపులు. సగం మందిలో మూర్ఛకు కారణం తెలియదు.

మెమొరీ కోడ్: ఆరు సాధారణ మూర్ఛలు "ఆ-టా-అ-క్లో-మ-టాక్లో" - "ఆగి (ఆబ్సెన్స్), టాట్ (బిగుసుకుని, టానిక్), అటు పడి (అటానిక్), క్లోక్‌లా లయలో కుదిపి (క్లోనిక్), మధ్యమధ్యలో ఎగిరి (మయోక్లోనిక్), చివరకు అన్నీ కలిపి (టానిక్-క్లోనిక్)". గ్రాండ్ = గొప్ప = పెద్ద మూర్ఛ (టానిక్-క్లోనిక్), పెటిట్ = చిన్న = ఆబ్సెన్స్.

అంశం 5 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

మెదడులోని ఒక భాగంలో అసాధారణ చర్య వల్ల వచ్చే మూర్ఛలను ఏమంటారు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) పాక్షిక (ఫోకల్) మూర్ఛలు

పాక్షిక (ఫోకల్) మూర్ఛలు మెదడులోని ఒక భాగంలో అసాధారణ చర్య వల్ల వస్తాయి; ఇవి స్పృహ కోల్పోకుండా వచ్చేవి, అవగాహన దెబ్బతినేవి అని రెండు రకాలు.

సాధారణ మూర్ఛల్లో మెదడులోని అన్ని ప్రాంతాలు పాల్గొంటాయి; టానిక్-క్లోనిక్, ఆబ్సెన్స్ సాధారణ మూర్ఛల రకాలు.

ప్రశ్న 2 / 5

శూన్యంలోకి చూస్తూ, స్పందించకుండా, చేతులు రుద్దుకోవడం, నమలడం, వృత్తాకారంలో నడవడం వంటివి చేసే మూర్ఛ ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) అవగాహన దెబ్బతినే పాక్షిక మూర్ఛ (కాంప్లెక్స్ పార్షియల్)

అవగాహన దెబ్బతినే పాక్షిక మూర్ఛలో వ్యక్తి శూన్యంలోకి చూస్తాడు, పరిసరాలకు స్పందించడు, చేతులు రుద్దుకోవడం, నమలడం, మింగడం, వృత్తాకారంలో నడవడం వంటి పునరావృత కదలికలు చేస్తాడు.

మయోక్లోనిక్‌లో చిన్న అకస్మాత్ కుదుపులు; టానిక్‌లో బిగుసుకుపోవడం; అటానిక్‌లో కుప్పకూలడం.

ప్రశ్న 3 / 5

పాక్షిక మూర్ఛలా కనిపించి గందరగోళానికి దారితీసే ఇతర స్థితులుగా చెప్పనిది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) క్లబ్ ఫుట్

మైగ్రేన్, నార్కోలెప్సీ, మానసిక వ్యాధి వంటి ఇతర నాడీ రుగ్మతలు పాక్షిక మూర్ఛలా కనిపించవచ్చు; అందుకే నిర్ధారణకు ముందు పూర్తి పరీక్షలు చేయాలి.

క్లబ్ ఫుట్ పాదం వైకల్యం; దానికి మూర్ఛ లక్షణాలతో పోలిక లేదు.

ప్రశ్న 4 / 5

మూర్ఛ ఉన్నవారిలో ఎంత మందికి కారణం తెలియదు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) సగం మందికి

మూర్ఛ ఉన్నవారిలో సగం మందికి కారణం తెలియదు. మిగతావారిలో వంశపారంపర్యం, తలకు గాయం, మెదడు పరిస్థితులు, అంటువ్యాధులు, పుట్టుకకు ముందు గాయం, అభివృద్ధి రుగ్మతలు కారణాలుగా గుర్తించారు.

మిగతా ఎంపికలు ఈ నిష్పత్తిని తప్పుగా చెబుతాయి; 'సగం' అనేదే గుర్తుంచుకోవాల్సిన అంకె.

ప్రశ్న 5 / 5

పదే పదే మూర్ఛల తర్వాత బహుళ వైకల్యం ఉన్న పిల్లల్లో కనిపించే ప్రవర్తనా మార్పులుగా చెప్పినవి ఏవి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) మగత, అతి చురుకుదనం మార్చి మార్చి రావడం, దూకుడు, తనకు హాని చేసుకోవడం

పదే పదే మూర్ఛల తర్వాత మగత, అతి చురుకుదనం మార్చి మార్చి రావడం, కొన్నిసార్లు దూకుడు, తనకు తానే హాని చేసుకునే ప్రవర్తనలు రావచ్చు.

మూర్ఛలు తెలివితేటలు, వినికిడి, ఎత్తు పెంచవు; పడిపోవడం వల్ల గాయాలు, వైకల్యాలు ద్వితీయ లోపాలుగా వస్తాయి.