కారణాలు
తీవ్రమైన బహుళ వైకల్యాలకు అనేక కారణాలు ఉన్నాయి. పుట్టుకకు ముందు, పుట్టే సమయంలో, పుట్టిన తర్వాత అని మూడు దశలుగా చూడవచ్చు.
| దశ | కారణాలు |
|---|---|
| జనన పూర్వ (పుట్టుకకు ముందు) | క్రోమోజోమ్ అసాధారణతలు; వైరస్ అంటువ్యాధులు; గర్భధారణ సమయంలో మద్యం లేదా మందులు; తల్లికి పోషకాహార లోపం; తల్లికి శారీరక గాయం |
| జనన సమయ (ప్రసవ సమయంలో) | శిశువు మెదడుకు సరిపడా ప్రాణవాయువు (ఆక్సిజన్) అందకపోవడం; పుట్టే సమయంలో తలకు గట్టి దెబ్బ; పుట్టే సమయంలో వచ్చే అంటువ్యాధులు |
| జననానంతర (పుట్టిన తర్వాత) | మెదడులో వచ్చే లోపాలు; ప్రమాదం లేదా ఒత్తిడి వల్ల మెదడుకు గాయం; విషప్రయోగం; తప్పుడు మందుల వాడకం; విష పదార్థాలు, తీవ్రమైన వాతావరణ మార్పులు |
- కొన్నిసార్లు వ్యాధి తీవ్రత, సంక్లిష్ట లక్షణాలు వంశపారంపర్యంగా కూడా రావచ్చు.
- సాధారణంగా వైకల్య తీవ్రత శిశువు మెదడుకు తగిలిన దెబ్బ తీవ్రతపై ఆధారపడుతుంది.
విద్యపై ప్రభావం చూపే లక్షణాలు (క్రియాత్మక పరిమితులు)
బహుళ వైకల్యం ఉన్న పిల్లల్లో చదువును ప్రభావితం చేసే పరిమితులు ఇవి:
| రంగం | ఏం కనిపిస్తుంది |
|---|---|
| దృష్టి సమస్యలు | దగ్గరగా చూడటానికి కళ్లు చిట్లించడం; కదులుతున్న వేళ్లను / కాగితాన్ని పదే పదే చూడటం; నడుస్తూ వస్తువులకు తగలడం; ఎప్పుడూ వెలుతురు ఎక్కువగా ఉందని ఫిర్యాదు చేయడం; కళ్లు మామూలు కళ్ల కంటే కొంచెం వేరుగా కనిపించడం |
| వినికిడి సమస్యలు | కొన్ని ప్రత్యేక శబ్దాలకే స్పందించడం; మాట రావడానికి ఎక్కువ కాలం, పదే పదే శిక్షణ కావాలి; విన్నదాన్నే తిరిగి చెప్పడం; తెలిసిన పరిసరాల్లో సంభాషణను "ఊహించి" నడిపించడం, కానీ కొత్త చోట కొత్తవారితో ఇబ్బంది; కొందరికి శరీర సమతుల్యత, సరళ రేఖలో నడవడంలో ఇబ్బంది |
| అభ్యసన సమస్యలు | నేర్చుకునే రేటు, వేగం చాలా తక్కువ; ప్రత్యేక శ్రద్ధ తీసుకోకపోతే నేర్చుకోవడం యాంత్రికంగా, అర్థం లేకుండా మారుతుంది; బొమ్మలు, వస్తువులతో ఆడే ఆలోచనలు చాలా పరిమితం |
| భావ ప్రసారం | అన్నిటికంటే ఎక్కువగా దెబ్బతినే రంగం; అన్నదమ్ములు ఎలా ఆడుకుంటారో, పెద్దలను ఎలా పలకరిస్తారో, టికెట్ కోసం వరుసలో ఎలా నిలబడతారో, భోజనాల దగ్గర నీళ్ల సీసా ఎలా అందించుకుంటారో చూడలేరు, వినలేరు, అనుసరించలేరు |
| భంగిమ, చలనశీలత | దృష్టి, వినికిడి, శరీర కదలికలే మనల్ని వస్తువులకు తగలకుండా నడిపిస్తాయి; CP, చలన వైకల్యాలు, సమతుల్యత ఇబ్బందుల వల్ల సొంత శరీర కదలికలను నియంత్రించలేక ఒక చోటు నుంచి మరో చోటుకు వెళ్లడం కష్టమవుతుంది |
| వింత ప్రవర్తనలు | స్వీయ ఉద్దీపన (సెల్ఫ్ స్టిమ్యులేటింగ్) ప్రవర్తనలు: శరీరాన్ని పదే పదే ఊపడం, తలను పక్కలకు ఆడించడం, కళ్ల ముందు వేళ్లు ఊపడం, చెవులను కొట్టుకోవడం, ఒకే చోట ఊగడం; నిద్ర సరిగా పట్టకపోవడం |
| వైద్య పరిస్థితులు | మూర్ఛ, తరచుగా కంటి / చెవి అంటువ్యాధులు, శ్వాసకోశ రుగ్మతలు, కండరాల క్షీణత, తరచు శస్త్రచికిత్సలు; తరచు ఆసుపత్రి పాలవడం వల్ల నేర్చుకునే అవకాశాలు ఇంకా తగ్గుతాయి |
- స్వీయ ఉద్దీపన ప్రవర్తనలను పూర్తిగా ఆపేయాల్సిన అవసరం లేదు: కొన్నిసార్లు ఇవి పిల్లవాడికి తన చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచం గురించి తనదైన రీతిలో సమాచారం ఇస్తాయి.
పరీక్ష కోణం: కారణాలు మూడు దశలు - జనన పూర్వ, జనన సమయ, జననానంతర. పుట్టే సమయంలో మెదడుకు ఆక్సిజన్ అందకపోవడం జనన సమయ కారణం. బహుళ వైకల్యంలో అన్నిటికంటే ఎక్కువ దెబ్బతినేది భావ ప్రసారం. శరీరాన్ని ఊపడం, కళ్ల ముందు వేళ్లు ఊపడం = స్వీయ ఉద్దీపన ప్రవర్తనలు.
మెమొరీ కోడ్: ఏడు పరిమితులు "దృ-వి-అ-భా-భం-విం-వై" - "దృఢంగా విని అన్నీ భావంతో భంగం లేకుండా వింటే వైకల్యం తగ్గుతుంది": దృష్టి, వినికిడి, అభ్యసనం, భావ ప్రసారం, భంగిమ-చలనం, వింత ప్రవర్తనలు, వైద్య పరిస్థితులు.