"అభ్యసన వైకల్యం" అనేది అనేక నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యాలను కలిపి చెప్పే గొడుగు పదం. నిపుణులు వీటిని వివిధ రకాలుగా వర్గీకరించారు.
లక్షణాల ఆధారంగా 3 రకాలు
1. కనిష్ఠ మెదడు పనిచేయకపోవడం (MBD)
- వైద్యులు MBD ని ఒక ప్రత్యేక రకం అభ్యసన వైకల్యంగా భావించారు. మెదడుకు జరిగిన చిన్న నష్టం దీనికి కారణమని అనుకున్నారు.
- లక్షణాలు: తక్కువ ఏకాగ్రత, చిరాకు, ఆలోచనలో మందకొడితనం, మతిమరుపు, ఆవేశపూరిత ప్రవర్తన, త్వరగా అలసిపోవడం.
- క్లెమెంట్స్ (1966) MBD పై అమెరికా టాస్క్ ఫోర్స్ నివేదికలో ఎక్కువగా చెప్పే 10 లక్షణాలను జాబితా చేశారు: అతి చురుకుదనం, సాధారణ తెలివితేటలు ఉన్నా నిర్దిష్ట అభ్యసన లోపాలు, గ్రహణ-చలన లోపాలు, ఆవేశపూరిత ప్రవర్తన, భావోద్వేగ అస్థిరత, తక్కువ ఏకాగ్రత సమయం, సమన్వయ లోపాలు, త్వరగా దృష్టి మళ్లడం, స్పష్టంగా తేలని నాడీ సంకేతాలు, తరచూ అసాధారణ EEG.
2. గ్రహణ-చలన వైకల్యాలు (పర్సెప్చువల్ మోటార్ డిసెబిలిటీస్)
- గ్రహణం అంటే జ్ఞానేంద్రియాల ద్వారా పరిసరాల గురించి స్పృహ పొందే ప్రక్రియ. గ్రహణ-చలనం అంటే దృశ్య గ్రహణానికి, శారీరక కదలికలకు మధ్య సమతుల్యం, సంబంధం. తరగతి అభ్యసనానికి ఇది చాలా ముఖ్యం.
- కెఫార్ట్ (1960) గ్రహణ-చలన సమస్యే అభ్యసన వైకల్యానికి ఒక కారణమని, అది అభివృద్ధి దశలోనే మొదలవుతుందని చెప్పారు.
- కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థకు ఏదైనా నష్టం జరిగితే గ్రహణ-చలన అభివృద్ధి సమతుల్యంగా ఉండదని వెర్నర్, స్ట్రాస్ చెప్పారు. గ్రహణ-చలన సామర్థ్యానికి, చదువులో సాధనకు సంబంధం ఉందని చాలా మంది పరిశోధకులు అంగీకరించారు.
- బార్ష్ (1965), గెట్మన్ (1965), ఫ్రాస్టిగ్ (1964) గ్రహణ-చలన వైకల్యాన్ని మరో రకం అభ్యసన వైకల్యంగా చెప్పారు.
3. మనోభాషా లేదా భాషా వైకల్యం (సైకోలింగ్విస్టిక్ డిసెబిలిటీ)
- నేర్చుకోవడానికి భాష చాలా ముఖ్యం. అందుకే భాషా వైకల్యాన్ని కూడా ఒక రకం LD గా అంగీకరించారు. దీనిలో 3 రకాలు:
| భాషా రుగ్మత | అర్థం |
|---|---|
| అంతర్గత భాషా రుగ్మత (ఇన్నర్ లాంగ్వేజ్ డిజార్డర్) | అనుభవాలను మనసులో భాషగా మార్చుకోవడంలో ఇబ్బంది |
| గ్రాహక భాషా రుగ్మత (రిసెప్టివ్ లాంగ్వేజ్ డిజార్డర్) | విన్న భాషను అర్థం చేసుకోవడంలో ఇబ్బంది |
| వ్యక్తీకరణ భాషా రుగ్మత (ఎక్స్ప్రెసివ్ లాంగ్వేజ్ డిజార్డర్) | తన భావాలను మాటల్లో చెప్పడంలో ఇబ్బంది |
వికాస, విద్యా అభ్యసన వైకల్యాలు
కిర్క్, చాల్ఫాంట్ (1984) అభ్యసన వైకల్యాలను రెండు పెద్ద వర్గాలుగా విభజించారు:
| వర్గం | ఇందులో వచ్చేవి |
|---|---|
| వికాస అభ్యసన వైకల్యాలు (డెవలప్మెంటల్) | అవధానం, జ్ఞాపకశక్తి, గ్రహణం, ఆలోచన, మౌఖిక భాష వంటి మూల ప్రక్రియల్లో లోపాలు |
| విద్యా అభ్యసన వైకల్యాలు (అకడమిక్) | చదవడం, చేతిరాత-స్పెల్లింగ్-రాత భావ వ్యక్తీకరణ, అంకగణితం వంటి పాఠశాల నైపుణ్యాల్లో లోపాలు |
విద్యా సంబంధ ఇబ్బందులు: 3 ప్రధాన రకాలు
విద్యా సంబంధ అభ్యసన వైకల్యాన్ని మూడు ప్రధాన రకాలుగా విభజిస్తారు:
| రకం | ఇబ్బంది | పదం అర్థం |
|---|---|---|
| డిస్లెక్సియా | చదవడంలో | "డిస్" = కష్టం, "లెక్సిస్" = పదం |
| డిస్గ్రాఫియా | రాయడంలో | "గ్రాఫ్" = రాత |
| డిస్కాలిక్యులియా | గణితంలో | "కాలిక్యులేట్" = లెక్కించు |
వీటితో పాటు RPwD చట్టం 2016 డిస్ప్రాక్సియా (చలన ప్రణాళిక, సమన్వయ ఇబ్బంది), వికాసపరమైన అఫేసియా (భాష నేర్చుకోవడంలో ఇబ్బంది), గ్రహణ వైకల్యాలను కూడా SLD లో చేర్చింది.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
క్రింది వానిలో అభ్యసనా సమస్యలకు సంబంధించినది కాదు
- (1)స్పాస్టిసిటి
- (2)డిస్గ్రాఫియా
- (3)డిస్ప్రాక్సియా
- (4)డిస్కాల్క్యులియా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) స్పాస్టిసిటి
ఇచ్చిన నాలుగింటిలో అభ్యసన వైకల్యం (Learning Disability) రకం కానిది ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
అభ్యసన వైకల్యం రకాలు ఎక్కువగా "డిస్" (Dys) అనే పూర్వపదంతో మొదలవుతాయి. డిస్లెక్సియా అంటే చదవడంలో ఇబ్బంది, డిస్గ్రాఫియా అంటే రాయడంలో ఇబ్బంది, డిస్కాల్క్యులియా అంటే లెక్కల్లో ఇబ్బంది, డిస్ప్రాక్సియా అంటే కదలికల సమన్వయం, ప్రణాళికలో ఇబ్బంది. స్పాస్టిసిటి (Spasticity) మాత్రం సెరిబ్రల్ పాల్సీలో ఒక రకం. ఇందులో కండరాలు బిగుసుకుపోయి కదలికలు గట్టిగా ఉంటాయి. అది చలన సమస్య, అభ్యసన వైకల్యం కాదు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1).
డిస్గ్రాఫియా, డిస్ప్రాక్సియా, డిస్కాల్క్యులియా మూడూ అభ్యసన వైకల్యం రకాలే. ప్రశ్న "కానిది" అడుగుతోంది కాబట్టి (2), (3), (4) సమాధానం కావు.
గుర్తుంచుకోండి: Dys- తో మొదలయ్యేవి అభ్యసన వైకల్యాలు; స్పాస్టిసిటి సెరిబ్రల్ పాల్సీ రకం.
కింది వానిలో అభ్యసన సమస్యలకు చెందనిది
- (1)డిస్ గ్రాఫియా
- (2)డిస్ ప్రాక్సియా
- (3)డిస్ లెక్సియా
- (4)అటాక్సియా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) అటాక్సియా
అభ్యసన వైకల్యాల (Learning Disabilities) జాబితాలో లేనిది ఏదో గుర్తించమని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ముఖ్యమైన అభ్యసన వైకల్యాలు: డిస్లెక్సియా (Dyslexia) – చదవడంలో ఇబ్బంది; డిస్గ్రాఫియా (Dysgraphia) – రాయడంలో ఇబ్బంది; డిస్కాల్క్యులియా (Dyscalculia) – గణితంలో ఇబ్బంది; డిస్ప్రాక్సియా (Dyspraxia) – కదలికలను ప్లాన్ చేసి సమన్వయంతో చేయడంలో ఇబ్బంది. "Dys" తో మొదలయ్యే ఈ పదాలన్నీ అభ్యసన సమస్యలే.
అటాక్సియా (Ataxia) అంటే చిన్న మెదడు (Cerebellum) దెబ్బతినడం వల్ల కండరాల సమన్వయం, శరీర సమతుల్యత కోల్పోవడం. ఇది సెరిబ్రల్ పాల్సీలో ఒక రకం (Ataxic CP); నాడీ సంబంధ చలన సమస్య, అభ్యసన వైకల్యం కాదు. కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) అటాక్సియా.
ఇక్కడ కొంతమంది డిస్ప్రాక్సియా (2) చలనానికి సంబంధించింది కాబట్టి దాన్ని ఎంచుకుంటారు. కానీ డిస్ప్రాక్సియాను అభ్యసన వైకల్యాల్లో భాగంగానే చదువుతాం. (1), (3) స్పష్టంగా అభ్యసన వైకల్యాలే.
గుర్తుంచుకోండి: Dys-lexia, Dys-graphia, Dys-calculia, Dys-praxia → LD; Ataxia → CP రకం.
నిర్ధిష్ట అభ్యసన సమస్యల విభాగానికి చెందనిది
- (1)డిస్గ్రాఫియా
- (2)డిస్కాల్క్యులియా
- (3)డివార్మింగ్
- (4)డిస్లెక్సియా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) డివార్మింగ్
నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యాల (Specific Learning Disabilities) జాబితాలో లేనిది ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. "చెందనిది" అనే పదాన్ని గమనించాలి.
నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు సాధారణ తెలివి ఉంటుంది, కానీ ఒక ప్రత్యేక నైపుణ్యంలో ఇబ్బంది ఉంటుంది. డిస్లెక్సియా అంటే చదవడంలో ఇబ్బంది, డిస్గ్రాఫియా అంటే రాయడంలో ఇబ్బంది, డిస్కాల్క్యులియా అంటే లెక్కల్లో ఇబ్బంది. ఈ మూడు పేర్లూ "డిస్" (కష్టం) అనే పూర్వపదంతో మొదలవుతాయి.
డివార్మింగ్ (Deworming) అంటే కడుపులోని నులిపురుగులను మందులతో తొలగించడం. ఇది ఆరోగ్య కార్యక్రమం, వైకల్యం కాదు. ఇంగ్లీష్లో "Dewarming" అని అచ్చుతప్పు ఉంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) డివార్మింగ్.
డిస్గ్రాఫియా (1), డిస్కాల్క్యులియా (2), డిస్లెక్సియా (4) మూడూ నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యాలే. అందుకే అవి "చెందనిది" అనే ప్రశ్నకు జవాబు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: లెక్సియా = చదవడం, గ్రాఫియా = రాయడం, కాల్క్యులియా = లెక్కలు.
గందరగోళపడే పదాలు: "డిస్" వర్సెస్ "అ"
| వికాసపరమైనది (పుట్టుకతో, LD) | పొందినది (మెదడు గాయం వల్ల సామర్థ్యం పోవడం) | రంగం |
|---|---|---|
| డిస్లెక్సియా | అలెక్సియా - మెదడు గాయం వల్ల ముద్రిత భాషను చదివే సామర్థ్యం పోవడం; రాసే సామర్థ్యం కూడా పోతే అగ్రాఫియాతో కూడిన అలెక్సియా | చదవడం |
| డిస్గ్రాఫియా | అగ్రాఫియా - రాసే సామర్థ్యం పోవడం | రాయడం |
| డిస్కాలిక్యులియా | అకాల్కులియా - మెదడు గాయం వల్ల లెక్కించే సామర్థ్యం పోవడం | గణితం |
- "డిస్" అంటే ఇబ్బంది (పాక్షికం); "అ" అంటే లేకపోవడం (సామర్థ్యం పోవడం).
- అఫేసియా - మెదడులోని బ్రోకా, వెర్నికే ప్రాంతాలు దెబ్బతినడం వల్ల భాష పోవడం; ఇది ప్రధానంగా మాట-భాషా వైకల్యం. డిస్ఫేసియా - మాట, భాషలో ఇబ్బంది. డిస్నోమియా - పేర్లు, పదాలు గుర్తుకు రాకపోవడం.
- అటాక్సియా (సమతుల్య లోపం), స్పాస్టిసిటీ (కండరాల బిగువు) సెరిబ్రల్ పాల్సీకి సంబంధించినవి; అభ్యసన వైకల్యాలు కావు.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
ముద్రణ రూపంలో ఉన్న భాషను చదవడం, రాయడంలో అశక్తతను ఇలా అంటారు.
- (1)అలెక్సియా
- (2)అఫేసియా
- (3)డిస్ఫేసియా
- (4)డిస్గ్రాఫియా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) అలెక్సియా
ముద్రిత భాషను చదవలేకపోవడం, రాయలేకపోవడాన్ని ఏమంటారో అడుగుతున్నారు.
అలెక్సియా (Alexia) అంటే ముద్రిత లేదా లిఖిత భాషను చదివి అర్థం చేసుకునే సామర్థ్యం పూర్తిగా పోవడం. సాధారణంగా మెదడుకు దెబ్బ తగిలిన తర్వాత ఇది వస్తుంది, అందుకే దీన్ని 'అర్జిత పఠన వైకల్యం' అంటారు. చదవలేనివారికి రాసిన దాన్ని అర్థం చేసుకోవడం, రాతతో వ్యవహరించడం కూడా కష్టమవుతుంది. ముద్రిత భాషతో పని చేయలేకపోవడానికి ఈ ఆప్షన్లలో దగ్గరి పదం ఇదే.
అందుకే అధికారిక కీ ఆప్షన్ (1) అలెక్సియాను సరైన జవాబుగా ఇచ్చింది.
అఫేసియా (2) మెదడు దెబ్బతినడం వల్ల మాట్లాడటం, మాటలు అర్థం చేసుకోవడంలో వచ్చే భాషా లోపం. డిస్ఫేసియా (3) దాని తేలికపాటి రూపం. డిస్గ్రాఫియా (4) రాతకు మాత్రమే సంబంధించిన వైకల్యం, అక్షరాలు సరిగ్గా రాయలేకపోవడం. ఇక్కడ చాలామంది (4) ఎంచుకుంటారు, కానీ ప్రశ్న ముద్రిత భాషను చదవడం గురించి అడుగుతోంది.
గుర్తుంచుకోండి: లెక్సియా = చదవడం (అలెక్సియా, డిస్లెక్సియా); గ్రాఫియా = రాయడం.
ఈ అభ్యసన వైకల్యం నకు గురయిన వారు ముద్రణ రూపంలో ఉన్న భాషను చదవడం, వ్రాయడంలో అశక్తత ను కల్గి ఉంటారు
- (1)డిస్ గ్రాఫియా
- (2)అగ్రాఫియా
- (3)అలెక్సియా
- (4)స్పెల్లింగ్ సమస్యలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) అలెక్సియా
ముద్రించిన రూపంలో ఉన్న భాషను చదవలేకపోవడం అనే లోపానికి పేరు ఏమిటి అని ప్రశ్న.
అలెక్సియా (Alexia) అంటే అక్షరాలను, పదాలను చూసి చదవగల సామర్థ్యం పూర్తిగా పోవడం. దీన్ని "పద అంధత్వం" (Word Blindness) అని కూడా అంటారు. కళ్ళు బాగానే ఉంటాయి, కానీ ముద్రిత అక్షరాలకు అర్థం మెదడుకు అందదు. సాధారణంగా మెదడుకు గాయం తర్వాత ఇది వస్తుంది. ప్రశ్నలో ముఖ్యమైన మాట "ముద్రణ రూపంలో ఉన్న భాష"; అది చదవడానికి సంబంధించినది. కాబట్టి అధికారిక కీ ప్రకారం సమాధానం ఆప్షన్ (3) అలెక్సియా.
డిస్గ్రాఫియా (1) అంటే రాతలో ఇబ్బంది: అక్షరాలు అస్తవ్యస్తంగా రాయడం, చేతిరాత సరిగా లేకపోవడం. అగ్రాఫియా (2) అంటే రాయగల సామర్థ్యం పూర్తిగా పోవడం. ఈ రెండూ రాతకు మాత్రమే సంబంధించినవి. స్పెల్లింగ్ సమస్యలు (4) ఒక లక్షణం మాత్రమే, పూర్తి వైకల్యం పేరు కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: Lexia = చదవడం (Alexia, Dyslexia); Graphia = రాయడం (Agraphia, Dysgraphia).
పరీక్ష కోణం: లక్షణాల ఆధారంగా 3 రకాలు: MBD, గ్రహణ-చలన, మనోభాషా వైకల్యం. భాషా రుగ్మతలు 3: అంతర్గత, గ్రాహక, వ్యక్తీకరణ. విద్యా రకాలు 3: డిస్లెక్సియా (చదవడం), డిస్గ్రాఫియా (రాయడం), డిస్కాలిక్యులియా (గణితం). స్ట్రాస్ సిండ్రోమ్ = MBD; క్లెమెంట్స్ (1966) = 10 లక్షణాలు. అలెక్సియా = మెదడు గాయం వల్ల చదివే సామర్థ్యం పోవడం; రాసే సామర్థ్యం కూడా పోతే అగ్రాఫియాతో కూడిన అలెక్సియా - కాబట్టి "ముద్రిత భాషను చదవలేకపోవడం, రాయలేకపోవడం" = అలెక్సియా. అటాక్సియా, స్పాస్టిసిటీ LD కావు.
మెమొరీ కోడ్: "లెక్సి-చదువు, గ్రాఫి-రాత, కాల్కు-లెక్క, ప్రాక్సి-కదలిక". "డిస్ = కష్టం, అ = శూన్యం" - డిస్లెక్సియా చదవడం కష్టం, అలెక్సియా చదవడం శూన్యం. భాషా రుగ్మతలు "అం-గ్రా-వ్య" - అంతర్గత, గ్రాహక, వ్యక్తీకరణ.