AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 10 / 12 · శ్రవణ-దృష్టి లోపం

దిశా జ్ఞానం, చలనశీలత (O&M)

ఎందుకు అవసరం?

నిర్వచనాలు

O&M లక్ష్యాలు

  1. దిశా జ్ఞానాన్ని పెంచడం
  2. పిల్లవాడు స్వేచ్ఛగా, సురక్షితంగా తిరిగి పరిసరాలను అన్వేషించడానికి మార్గాలు అభివృద్ధి చేయడం
  3. సమాజంలో కలవడానికి (సంఘటితానికి) కావలసిన ముందస్తు అర్హతలు అభివృద్ధి చేయడం
  4. స్వతంత్ర భావనను పెంపొందించడం

O&M ప్రాముఖ్యత

O&M శిక్షణలో ఉండాల్సినవి

అంశంవివరం
సంవేదన అవగాహనవాసన, స్పర్శ, కదలిక, మిగిలిన వినికిడి / చూపు ద్వారా పరిసరాల సమాచారం పొందడం
ప్రాదేశిక భావనలువినిపించకపోయినా, తాకలేకపోయినా వస్తువులు ఉంటాయని గ్రహించడం (వస్తు స్థిరత్వం); పరిసరాల్లోని వస్తువుల మధ్య సంబంధాలను అర్థం చేసుకోవడం
వెతికే నైపుణ్యాలువస్తువులు, ప్రదేశాలను సమర్థంగా కనుగొనడం
స్వతంత్ర కదలికలుపాకడం, దొర్లడం, నడవడం మొదలైనవి
సైటెడ్ గైడ్ప్రయాణంలో సహాయానికి చూపు ఉన్న మరో వ్యక్తిని వాడుకోవడం
రక్షణ పద్ధతులుతెలియని ప్రదేశాల్లో అదనపు రక్షణ ఇచ్చే నైపుణ్యాలు
చేతి కర్ర (కేన్) నైపుణ్యాలుదారిని తేల్చుకోవడానికి, దారిలోని వస్తువులను గుర్తించడానికి కర్ర పద్ధతులు

సంవేదన శిక్షణ: దిశా జ్ఞానానికి ఇంద్రియాలు

ఇంద్రియందిశా జ్ఞానానికి ఉపయోగం
స్పర్శ - చేతులుఉపరితల నిర్మాణం (టెక్స్చర్), వేడిమి, కదలికలు, బరువు అర్థం చేసుకోవడం; వస్తువులను గుర్తించి వాటి స్థానం నిర్ణయించడం; ఏదైనా వస్తువును అనుసరించి కదలిక సంబంధం కొనసాగించడం; మైలురాళ్లు, స్పర్శ పటాలు, నమూనాలు, స్పర్శ బొమ్మలు, ఉబ్బెత్తు పటాల ద్వారా సమాచారం. చేతులు వస్తువుల వైవిధ్యాన్ని తెలుపుతాయి
స్పర్శ - పాదాలుకాలిబాటలోని మైలురాళ్లు; భవనాలు, దిశ, వాటిని కలిపే దారుల సాపేక్ష స్థానం; ఉపరితలంలో మార్పులు, వాలు; భౌగోళిక మార్పులు. పెద్ద వస్తువులు, పరిసరాలను స్పర్శతో తెలుసుకోవడం కష్టం - స్పర్శకు పరిమితి ఉంది
వాసనప్రత్యేక సబ్బులు, పరిశ్రమలు, సంస్థలను గుర్తించడం; వంటగది, సరుకుల గది, పూజగది, భోజనాల గది వాసనతో దిక్కు గ్రహించడం; బేకరీ, టీ / కాఫీ దుకాణం, పెట్రోల్ బంకు వంటివి; సమీపంలోని జంతువును పసిగట్టడం; గ్రామాల్లో మురికి కాలువల దుర్గంధం కూడా గుర్తుగా వాడవచ్చు; వ్యవసాయ క్షేత్రం, పాల కేంద్రం, తోట సాపేక్ష స్థానం
ఉష్ణోగ్రతముఖం / శరీరంలోని ఏ వైపు వేడి తగులుతుందో బట్టి సూర్యుడి స్థానం గుర్తించడం; ఎండ అడ్డుపడటంతో సాపేక్ష స్థానం; వేడిమి, చలి, వర్షం జల్లు, హఠాత్తు మలుపు వంటి పరిసర సమాచారం
శరీర చలన జ్ఞానం (కైనెస్థెటిక్)కీళ్లు, కండరాల్లోని నాడులు శరీర స్థితి సమాచారాన్ని మెదడుకు చేరవేస్తాయి; దీంతో గడ్డి, రోడ్డు, బురదలో నడుస్తున్నట్లు తెలుస్తుంది. ప్రత్యేక కదలికలు గుర్తుంచుకుని పునరావృతం చేయవచ్చు (తినడం, బస్సు ఎక్కడం, మెట్లు ఎక్కడం, తలుపు తెరవడం)
రుచిదిశా జ్ఞానానికి ఉపయోగం తక్కువ; కానీ ఆహార పదార్థాల పేర్లు గుర్తుంచుకోవడానికి: పంచదార-మిఠాయిలు తీపి, నిమ్మజాతి పండ్లు పులుపు, మందులు-మూలికలు చేదు, టీ-కాఫీ-పాలు వేడి, ఐస్‌క్రీమ్-ఐస్-చల్లని నీళ్లు చల్లగా
మిగిలిన చూపుస్వతంత్ర దైనందిన జీవనానికి ముఖ్యం; క్రియాత్మక దృష్టి మదింపు పత్రం ఆధారంగా కార్యకలాప ప్రణాళిక

O&M పద్ధతులు (స్వతంత్రంగా నడవడం నేర్చుకున్నాక)

పద్ధతిఎలా
రక్షణ పద్ధతులుపై చేయి పద్ధతి: ఛాతీ, తల చుట్టూ పై శరీరాన్ని కాపాడుతుంది - తెరిచిన తలుపులు, పదునైన గోడ మలుపులు, అల్మారాలు, వేలాడే వస్తువులు, చెట్ల కొమ్మల నుంచి. కింది చేయి పద్ధతి: నడుము స్థాయిలో కింది శరీరాన్ని కాపాడుతుంది. రెండింటిలోనూ చేతులను బంపర్‌లా వాడతారు
ట్రెయిలింగ్ (అనుసరణ)గోడ / ఫర్నిచర్ వెంట, దానికి దగ్గరగా ఉన్న చేతిని చాపి అనుసరిస్తూ నడవడం; నేరుగా నడవడానికి, మైలురాళ్లు, తలుపులు కనుగొనడానికి, స్పర్శ సమాచారానికి సహాయపడుతుంది
సైటెడ్ గైడ్ (చూపు ఉన్న మార్గదర్శి)శ్రవణ-దృష్టి లోపం ఉన్న వ్యక్తి మార్గదర్శి చేతిని మోచేతికి కొంచెం పైన పట్టుకుని, మార్గదర్శికి కొంచెం వెనకగా, సుమారు సగం అడుగు వెనక నడుస్తాడు. మార్గదర్శికి నడిపించే సరైన పద్ధతి తెలిసి ఉండాలి
చేతి కర్ర (కేన్) పద్ధతిపాఠశాల వయసులో, నడవగలిగి సమతుల్యత నిలుపుకోగలిగినప్పుడు నేర్పుతారు. కర్ర ఎప్పుడూ శరీర మధ్య రేఖకు అనుగుణంగా, ముందు భాగంలో ఉండాలి. మణికట్టును వంచుతూ-చాపుతూ కర్రను పక్క నుంచి పక్కకు కదిలించాలి; ప్రతి కదలికలో కొన నేలను తాకాలి; చేయి కదలకూడదు

O&M తనిఖీ జాబితా

పిల్లవాడి ప్రస్తుత O&M నైపుణ్యాల స్థాయిని అంచనా వేయడానికి, బోధించాల్సిన లక్ష్యాలను నిర్ణయించడానికి ఈ జాబితా సహాయపడుతుంది.

విభాగంనైపుణ్యాలు
తక్షణ పరిసరాల్లో స్వీయ దిశా జ్ఞానంకూర్చుని తల పైకెత్తడం; చేతులు-కాళ్లు కదిలించడం; దొర్లడం; తలదిండ్లు, బెడ్‌కవర్లు, బొమ్మలను దొర్లించడం; ఆధారం లేకుండా కూర్చోవడం; పాకడం; ఆధారంతో నిలబడటం; శబ్దానికి అలవాటు పడటం; వస్తువులను అందుకోవడానికి ప్రయత్నించడం
ఇంటి పరిసరాల్లో తిరగడంశరీర సమతుల్యత; ఆధారం లేకుండా నిలబడటం; ఆధారంతో / లేకుండా నడవడం; నియంత్రిత మంచి భంగిమలు; స్పర్శ, వాసనతో పరిసరాల అన్వేషణ; ఆధారంతో / లేకుండా మెట్లు ఎక్కడం; బంతిని తన్నడం; రెండు కాళ్లతో గెంతడం; నీటిలో చేతులు పైకెత్తడం; శబ్దం, వాసన వచ్చే వైపు కదలడం; పరుగెత్తడం; వస్తువులతో కుస్తీ; ఆట సామగ్రి వాడటం
శారీరక చైతన్యంకోరినప్పుడు తల, చేతులు, కాళ్లు వంటి ప్రధాన భాగాలను, వేళ్లు, భుజాలు, చీలమండ వంటి చిన్న భాగాలను తాకడం; వాటి పేర్లు చెప్పడం; నమూనాలో / ఇతరుల శరీరంలో భాగాలను గుర్తించడం; కోరినప్పుడు అవయవాలను కదిలించడం
ప్రాథమిక భావనలుఎత్తు / పల్లం, లోపల / బయట, ముందు / వెనక, మీద / అడుగున, ముందుకు / వెనక్కు, కుడి / ఎడమ, పక్కలకు, పైన / కింద, ముందు / తర్వాత, ఇప్పుడు / తర్వాత; ఉపరితల నిర్మాణాలు గుర్తించడం; తన వస్తువులను గుర్తించడం
ప్రయాణ నైపుణ్యాలుఉపరితలాన్ని అనుసరించడం (ట్రెయిలింగ్); చేతి కర్ర పట్టుకోవడం; పై చేయి, కింది చేయి రక్షణ పద్ధతులు; సైటెడ్ గైడ్; బయటి పరిసరాలను అనుసరించడం; ఇతరుల సహాయంతో, తర్వాత స్వేచ్ఛగా ప్రభుత్వ రవాణా వాడటం, సీటు సంపాదించడం; సహాయంతో షాపింగ్; ట్రాఫిక్, నిప్పు, అత్యవసర వాహనాలు, రోడ్డుపై గుంతల పట్ల చైతన్యం; సహాయంతో రోడ్డు దాటడం; దారిన పోయేవారిని సహాయం కోరడం; ప్రసార బోర్డులు వాడటం; భవనాల భావన; తక్షణ పరిసరాలకు మనసులో పటాలు (మెంటల్ మ్యాప్స్) తయారుచేసుకోవడం

పరీక్ష కోణం: దిశా జ్ఞానం = తన పరిసరాల్లో తన స్థానం గుర్తించుకోవడం; చలనశీలత = సురక్షితంగా, స్వేచ్ఛగా ఒక చోటు నుంచి మరో చోటుకు ప్రయాణం. సంవేదన ప్రేరణలు = సూచనలు (క్లూలు). సైటెడ్ గైడ్ = మోచేతికి కొంచెం పైన పట్టు, సుమారు సగం అడుగు వెనక. కర్ర - మధ్య రేఖలో, మణికట్టు కదలిక, చేయి కదలదు; పాఠశాల వయసులో నేర్పుతారు. రక్షణ పద్ధతుల్లో చేతులు బంపర్‌లా. గోడ వెంట నడవడానికి నేర్పేది O&M.

మెమొరీ కోడ్: O&M శిక్షణ 7 అంశాలు "సం-ప్రా-వె-స్వ-సై-ర-క" (సంప్రావెస్వ సైరక): సంవేదన అవగాహన, ప్రాదేశిక భావనలు, వెతికే నైపుణ్యాలు, స్వతంత్ర కదలికలు, సైటెడ్ గైడ్, రక్షణ పద్ధతులు, కర్ర నైపుణ్యాలు. సైటెడ్ గైడ్: "మోచేయి పైన, సగం అడుగు వెనక".