శ్రవణ-దృష్టి లోపం ఒక ప్రత్యేకమైన (విశిష్ట) వైకల్యం. ఒక వ్యక్తికి వేర్వేరు స్థాయిల్లో వినికిడి లోపం, దృష్టి లోపం కలిసి ఉండటం వల్ల సమాచార ప్రసారం (కమ్యూనికేషన్), అభివృద్ధి, విద్యలో తీవ్రమైన అవసరాలు ఏర్పడే స్థితి ఇది.
- మనం గ్రహించే సమాచారంలో సుమారు 95% చూపు, వినికిడి ద్వారానే వస్తుంది. ఈ రెండూ పరిమితమైతే సమాచారం స్పష్టంగా, నిలకడగా అందదు.
- ఇది "చెవిటివారికి చూపు లేకపోవడం" మాత్రమే కాదు, "అంధులకు వినికిడి లేకపోవడం" మాత్రమే కాదు. రెండు లోపాలు కలిసినప్పుడు ఒకదాని ప్రభావాన్ని మరొకటి పెంచుతుంది (గుణకార ప్రభావం). చూపుతో వినికిడి లోటును, వినికిడితో చూపు లోటును పూడ్చుకోలేరు.
- "శ్రవణ-దృష్టి లోపం ఉన్నవారు" అంటే అందరూ పూర్తి అంధులు, పూర్తి చెవిటివారు కాదు. పూర్తి అంధత్వం, పూర్తి చెవిటితనం రెండూ ఉన్నవారు చాలా తక్కువ. కొందరికి కొద్దిగా వినికిడి ఉంటుంది, కొందరికి బాల్యంలో కొద్దిగా చూపు ఉండి క్రమంగా తగ్గిపోతుంది.
- వీరిలో కొందరు చుట్టూ ఉన్న శబ్దాలు, మాటలు గ్రహించి కొద్దిగా సొంతంగా మాట్లాడగలిగేంత వినికిడి కలిగి ఉంటారు. మరికొందరు పెద్ద అక్షరాలు చదవడం, పరిచయస్తులను గుర్తించడం, దగ్గర నుంచి సంజ్ఞా భాష చూడటం, తమ పరిసరాల్లో తిరగడం చేయగలిగేంత చూపు కలిగి ఉంటారు.
- శ్రవణ-దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లల్లో దాదాపు 80% మందికి ఇతర వైకల్యాలు కూడా ఉంటాయి: మేధో వైకల్యం, శారీరక వైకల్యాలు, సామాజిక/భావోద్వేగ సమస్యలు, ప్రసారంలో ఆలస్యం.
- ఎవరైనా శారీరక స్పర్శతో సహాయం చేయకపోతే వీరు ఒంటరివారైపోతారు; అనుభవం కేవలం స్పర్శకే పరిమితం కావడంతో ప్రసారం, కదలికలు చాలా కష్టమైన లక్ష్యాలు అవుతాయి.
అమెరికా విద్యా చట్టాల నిర్వచనం
అమెరికాలో వికలాంగ పిల్లల విద్యా చట్టం (PL 94-142, 1975), దాని తర్వాతి రూపం IDEA (1990) ఇచ్చిన నిర్వచనం సారాంశం: "వినికిడి, చూపు రెండూ కలిసి దెబ్బతినడం వల్ల ప్రసారం, అభివృద్ధి, విద్యలో ఎంత తీవ్రమైన సమస్యలు వస్తాయంటే, ఆ పిల్లలను కేవలం బధిరుల కోసం రూపొందించిన స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ కార్యక్రమంలో గానీ, కేవలం అంధుల కోసం రూపొందించిన కార్యక్రమంలో గానీ చేర్చలేని స్థితి - అదే శ్రవణ-దృష్టి లోపం."
ఈ నిర్వచనం చెప్పే ముఖ్య విషయాలు:
- చూపు, వినికిడి రెండూ దెబ్బతింటాయి.
- రెండూ పూర్తిగా పోయినట్లు కాదు.
- పూర్తిగా వ్యక్తిగతమైన విద్య (శిక్షణ) అవసరం.
- వారి ప్రపంచం చాలా కుంచించుకుపోతుంది (సంకుచితమవుతుంది).
- మొత్తం మీద వ్యక్తిని కుంగదీస్తుంది.
- దీనితో పాటు సంబంధిత వైద్య సమస్యలు ఉంటాయి.
RPwD చట్టం 2016 లో స్థానం
- RPwD చట్టం 2016 గుర్తించిన 21 వైకల్యాల్లో "బహుళ వైకల్యాలు" శీర్షిక కింద శ్రవణ-దృష్టి లోపం స్పష్టంగా ఉంది ("పైన చెప్పిన వైకల్యాల్లో ఒకటి కంటే ఎక్కువ - శ్రవణ-దృష్టి లోపంతో సహా").
- చట్టం ప్రకారం శ్రవణ-దృష్టి లోపం అంటే: వినికిడి, దృష్టి లోపాలు కలిసి తీవ్రమైన ప్రసార, అభివృద్ధి, విద్యా సమస్యలు కలిగించే స్థితి. ఇతర వైకల్యాల్లాగే 40% బెంచ్మార్క్ వర్తిస్తుంది.
- (బహుళ వైకల్యాల సాధారణ పరిచయం "బహుళ వైకల్యాలు" అధ్యాయంలో ఉంది.)
భారతదేశంలో పరిస్థితి
- భారతదేశంలో శ్రవణ-దృష్టి లోపం గురించి చాలా తక్కువ మందికి తెలుసు; ఇది బయటికి కనిపించని ("అదృశ్య") వైకల్యం. ఇది ఏ స్థాయిలో ఉందో తేల్చే సమగ్ర అధ్యయనం ఇప్పటికీ జరగలేదు.
- కొన్ని సామూహిక పథకాల కోసం సేకరించిన వివరాల ఆధారంగా దేశంలో సుమారు 4,50,000 మంది శ్రవణ-దృష్టి లోపం ఉన్నవారు ఉన్నారని అంచనా.
- సెన్స్ ఇంటర్నేషనల్ (ఇండియా): శ్రవణ-దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి సేవలు అందించడానికి 1997 లో అహ్మదాబాద్లో ఏర్పడింది. ఈ సేవల కోసం స్థానిక సంస్థలకు మద్దతు ఇస్తుంది; భాగస్వామి సంస్థలతో కలిసి అనేక రాష్ట్రాల్లో వేలాది మందికి సేవలు అందిస్తోంది.
- పాఠశాల వ్యవస్థలో ప్రాథమిక విద్యను సార్వత్రికం చేయడానికి సర్వశిక్షా అభియాన్ (SSA) ను ఏర్పాటు చేశారు; సాధారణ పాఠశాలల్లో పిల్లలందరి ప్రత్యేక అవసరాలు తీర్చే సమగ్ర విద్య దీని లక్ష్యం.
- గుజరాత్ ప్రభుత్వం రాష్ట్రమంతటా "అష్టావక్ర యోజన" పేరుతో వికలాంగులు, బహుళ వైకల్యాలు ఉన్నవారికి సమాజ ఆధారిత పునరావాస (CBR) పథకాన్ని అమలు చేసింది.
- నేషనల్ ట్రస్ట్, భారత ప్రభుత్వం శ్రవణ-దృష్టి లోపాన్ని అధికారికంగా గుర్తించాయి. శ్రవణ-దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి బోధించే ఉపాధ్యాయుల శిక్షణ శిబిరాలు మొదలయ్యాయి; శ్రవణ-దృష్టి లోపంపై జాతీయ వనరుల, సమాచార కేంద్రం ఏర్పడింది; వ్యక్తులు, కుటుంబాలు, ఉపాధ్యాయుల మధ్య నెట్వర్క్లు ఏర్పడ్డాయి.
ప్రసిద్ధ వ్యక్తి: హెలెన్ కెల్లర్
- హెలెన్ కెల్లర్ ప్రపంచ ప్రఖ్యాత శ్రవణ-దృష్టి లోపం ఉన్న వ్యక్తి. ఆమె 1880 జూన్ 27 న అమెరికాలో పుట్టారు. 19 నెలల వయసులో వచ్చిన జబ్బుతో చూపు, వినికిడి రెండూ కోల్పోయారు.
- ఆమె ఉపాధ్యాయురాలు యాన్ సలీవన్ అరచేతిపై అక్షరాలు రాస్తూ (ఫింగర్ స్పెల్లింగ్) భాష నేర్పారు. హెలెన్ కెల్లర్ పట్టభద్రురాలై, రచయిత్రిగా, ఉద్యమకారిణిగా పేరు పొందారు.
- ఆమె ప్రసిద్ధ మాట: "అంధత్వం మనిషిని వస్తువుల నుంచి దూరం చేస్తుంది; చెవిటితనం మనిషిని మనుషుల నుంచి దూరం చేస్తుంది."
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
ఏ ప్రముఖ దివ్యాంగ వ్యక్తి జన్మదినం 27.06.1880
- (1)లూయీబ్రెయిలీ
- (2)హెలెన్ కెల్లర్
- (3)నిక్ వుజిసిక్
- (4)ఐన్స్టీన్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) హెలెన్ కెల్లర్
27 జూన్ 1880 న పుట్టిన ప్రముఖ దివ్యాంగ వ్యక్తి ఎవరో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
హెలెన్ కెల్లర్ (Helen Keller) 27 జూన్ 1880 న అమెరికాలో పుట్టింది. చిన్నతనంలో వచ్చిన జబ్బు వల్ల ఆమె చూపు, వినికిడి రెండూ కోల్పోయింది. ఉపాధ్యాయురాలు ఆన్ సలీవన్ (Anne Sullivan) చేతిలో వేలితో అక్షరాలు రాసి ఆమెకు భాష నేర్పింది. ఆ తర్వాత హెలెన్ కెల్లర్ డిగ్రీ పూర్తి చేసి, రచయిత్రిగా, దివ్యాంగుల హక్కుల కోసం పోరాడిన వ్యక్తిగా పేరు పొందింది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2).
లూయీ బ్రెయిలీ 1809 లో ఫ్రాన్స్లో పుట్టాడు, కాబట్టి (1) సరికాదు. నిక్ వుజిసిక్ (కాళ్లు, చేతులు లేకుండా పుట్టిన ప్రేరణా వక్త) 1982 లో పుట్టాడు, కాబట్టి (3) సరికాదు. ఐన్స్టీన్ 1879 లో పుట్టాడు, కాబట్టి (4) సరికాదు.
గుర్తుంచుకోండి: హెలెన్ కెల్లర్: 27-06-1880, చెవిటి-అంధత్వం, గురువు ఆన్ సలీవన్.
27-06-1880 ఏ ప్రముఖ దివ్యాంగ వ్యక్తి జన్మదినం
- (1)లూయీ బ్రెయిలీ
- (2)హెలెన్ కెల్లర్
- (3)నిక్ వుజిసిక్
- (4)లూయీ పాశ్చర్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) హెలెన్ కెల్లర్
1880 జూన్ 27న పుట్టిన ప్రముఖ దివ్యాంగ వ్యక్తి ఎవరో అడుగుతున్నారు.
హెలెన్ కెల్లర్ 1880 జూన్ 27న అమెరికాలో పుట్టారు. దాదాపు 19 నెలల వయసులో వచ్చిన జబ్బుతో చూపు, వినికిడి రెండూ కోల్పోయారు. ఉపాధ్యాయురాలు ఆన్ సలివాన్ సహాయంతో చదువుకుని, డిగ్రీ పూర్తి చేసి, రచయితగా, దివ్యాంగుల హక్కుల ఉద్యమకారిణిగా పేరు తెచ్చుకున్నారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) హెలెన్ కెల్లర్.
లూయీ బ్రెయిలీ 1809 లో ఫ్రాన్స్లో పుట్టారు; చూపులేనివారి కోసం Braille లిపిని రూపొందించారు. నిక్ వుజిసిక్ 1982 లో పుట్టారు; కాళ్లు, చేతులు లేకుండా పుట్టిన ప్రేరణాత్మక వక్త. లూయీ పాశ్చర్ 1822 లో పుట్టిన శాస్త్రవేత్త; ఆయన దివ్యాంగ వ్యక్తిగా ప్రసిద్ధుడు కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: హెలెన్ కెల్లర్: 27 జూన్ 1880, చూపు, వినికిడి రెండూ లేవు.
వినికిడి లోపం, అంధత్వం గల హెలెన్ కెల్లర్ జన్మించిన సంవత్సరం
- (1)1970
- (2)1870
- (3)1880
- (4)1980
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) 1880
వినికిడి లోపం, అంధత్వం రెండూ ఉన్న హెలెన్ కెల్లర్ ఏ సంవత్సరంలో పుట్టారని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
హెలెన్ కెల్లర్ 1880 జూన్ 27న అమెరికాలోని అలబామాలో పుట్టారు. 19 నెలల వయసులో వచ్చిన జబ్బు వల్ల చూపు, వినికిడి రెండూ కోల్పోయారు. ఉపాధ్యాయురాలు ఆన్ సలివన్ (Anne Sullivan) చేతిలో వేలితో అక్షరాలు రాసి ఆమెకు భాష నేర్పారు. తర్వాత హెలెన్ డిగ్రీ పూర్తిచేసి, రచయిత్రిగా, దివ్యాంగుల హక్కుల ఉద్యమకారిణిగా ప్రపంచ ప్రసిద్ధి పొందారు. ఆమె 1968లో చనిపోయారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 1880.
1970 (1), 1980 (4) ఆమె మరణం (1968) తర్వాతి సంవత్సరాలు, అసాధ్యం. 1870 (2) పది సంవత్సరాలు ముందుది, తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: హెలెన్ కెల్లర్: పుట్టుక 1880, గురువు ఆన్ సలివన్.
పరీక్ష కోణం: సమాచారంలో 95% చూపు, వినికిడి ద్వారా. శ్రవణ-దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లల్లో సుమారు 80% మందికి ఇతర వైకల్యాలు కూడా. భారతదేశంలో అంచనా సుమారు 4.5 లక్షలు. RPwD చట్టం 2016 లో "బహుళ వైకల్యాలు" కింద శ్రవణ-దృష్టి లోపం. సెన్స్ ఇంటర్నేషనల్ (ఇండియా) - 1997, అహ్మదాబాద్. హెలెన్ కెల్లర్ - 27 జూన్ 1880.
మెమొరీ కోడ్: "95 - 80 - 4.5": సమాచారంలో 95% కళ్లు + చెవుల ద్వారా, 80% పిల్లలకు అదనపు వైకల్యాలు, భారతదేశంలో 4.5 లక్షల మంది. హెలెన్ కెల్లర్ పుట్టినరోజు "27-6-1880" - "జూన్ నెల చివర్లో (27), 1880 లో పుట్టిన హెలెన్".