బహుళ విభాగాల బృందం
- CP ఉన్న పిల్లలను నెమ్మదిగా, ఓపికగా తీర్చిదిద్దాలి. దీనికి వివిధ విభాగాల్లో శిక్షణ పొందిన నిపుణులు కావాలి; అవసరాన్ని బట్టి నిపుణులను మారుస్తూ ఉండవలసి రావచ్చు. సాంప్రదాయ వైద్యం, ప్రత్యామ్నాయ వైద్యం, కుటుంబ పెద్దల సలహాలు - అన్నిటినీ పరిశీలించి, జాగ్రత్తగా నిర్ణయం తీసుకోవాలి. చికిత్స తొలి దశలోనే మొదలుపెట్టే బాధ్యత తల్లిదండ్రులదే.
- అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో CP ఉన్న చాలా మంది పిల్లలు ముగ్గురు నిపుణులను కలుస్తారు:
| నిపుణుడు | ఏం చేస్తారు |
|---|
| ఫిజియోథెరపిస్ట్ | మంచి భంగిమ, కదలికల అభివృద్ధి; స్థూల చలనం, నడక |
| ఆక్యుపేషనల్ థెరపిస్ట్ | పిల్లవాడి రోజువారీ పనితీరు, దృశ్య ప్రత్యక్షం (విజువల్ పర్సెప్షన్), సూక్ష్మ చలన నియంత్రణ, స్వయం సహాయ నైపుణ్యాలు |
| స్పీచ్ థెరపిస్ట్ | తినడం, తాగడం, సమాచార ప్రసారం (మాట, భాష) |
- పాఠశాలలో ఎక్కువ మంది CP పిల్లలు ఉంటే నిపుణులు సేవ చేయడానికి ముందుకు వస్తారు. వారు ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ ఇచ్చి, CP పిల్లల విషయంలో తీసుకోవలసిన జాగ్రత్తలు చెబుతారు. ఈ సలహాలతో ఉపాధ్యాయుడు తరగతిలో చిన్న ఇబ్బంది కూడా లేకుండా ఏర్పాట్లు చేయగలుగుతాడు.
- పాఠశాల చికిత్సకులు ఇక్కడ చాలా ముఖ్యమైన వనరులు: పిల్లలు వాడుతున్న ఉపకరణాలు, వాటి వల్ల వచ్చిన మార్పులను గమనించి సలహాలు ఇస్తారు. పిల్లవాడిని ప్రత్యేకంగా గమనించే మార్గదర్శి (మెంటర్), అవసరాన్ని బట్టి పాత పరికరాల స్థానంలో కొత్తవి అందేలా చూడాలి.
ఫిజియోథెరపీ (భౌతిక చికిత్స)
- ముఖ్య ఉద్దేశం: చలన నైపుణ్యాల (మోటార్ స్కిల్స్) అభివృద్ధి. CP కి ఇది చాలా ముఖ్యమైన చికిత్స. నిర్ధారణ జరిగిన వెంటనే నిపుణులైన వైద్యులు కూడా ఫిజియోథెరపీ మొదలుపెట్టమంటారు.
- దీనితో వంగే గుణం (ఫ్లెక్సిబిలిటీ), కండరాల బలం, ఒక చోటు నుంచి మరో చోటుకు వెళ్లే కదలిక, స్పందన మెరుగుపడతాయి. కుంచించుకుపోతున్న కండరాల్లో కదలికలు వస్తాయి; అచేతనంగా ఉన్న కండరాలు కూడా నెమ్మదిగా స్పందించడం మొదలుపెడతాయి.
- ఫిజియోథెరపిస్ట్ అవసరాన్ని బట్టి అనుకూల ఉపకరణాలను (అడాప్టివ్ ఎక్విప్మెంట్) రూపకల్పన చేసి, ఉన్నవాటిలో మార్పులు చేస్తారు. చికిత్స ఆసుపత్రిలో, క్లినిక్లో లేదా బడిలో జరగవచ్చు; ఇంట్లో చేయాల్సిన వ్యాయామాలూ చెబుతారు. చెప్పినట్లు రోజూ చేయకపోతే ఫలితం ఉండదు.
| పద్ధతి | ఏం చేస్తారు |
|---|
| సాగదీయడం (స్ట్రెచింగ్) | చేతులు, కాళ్లను నెమ్మదిగా, ఒక క్రమంలో కదిలించి బిగుసుకున్న కండరాలు కదిలేలా చేయడం |
| బలపరచడం (స్ట్రెంగ్తెనింగ్) | కదలికలు మెరుగుపడేలా నిపుణులు చెప్పిన వ్యాయామాలు |
| స్థానాలు (పొజిషనింగ్) | శరీరాన్ని సరైన భంగిమలో ఉంచే పద్ధతులు - కట్టు (క్యాస్టింగ్), మోకాలి కండరాలు బిగుసుకోకుండా ఆధార పట్టీలు (బ్రేసెస్), చక్రాల కుర్చీలో మార్పులు, కూర్చునే తీరులో మార్పులు, చేతి వ్యాయామాలు |
- తల్లిదండ్రుల పాత్ర: చికిత్స జరుగుతున్నప్పుడు తల్లిదండ్రులు పక్కనే ఉంటే చాలా మేలు జరుగుతుంది. చాలా మంది పిల్లలు ఆసుపత్రిలో కంటే ఇంట్లో తల్లిదండ్రుల ముందు ఉత్సాహంగా వ్యాయామాలు చేస్తారు - తల్లిదండ్రులు ఉన్నారన్న ధైర్యం, నమ్మకం కారణం. నిపుణుడి సలహాలను ఇంట్లో కూడా పాటిస్తే, కుటుంబానికీ కొంత ఊరట కలుగుతుంది.
- ఫిజియోథెరపీ వల్ల భావ వ్యక్తీకరణ, మాట్లాడే ప్రయత్నం, రోజువారీ జీవితంలోనూ ప్రగతి కనిపిస్తుంది.
బోబాత్ పద్ధతి (న్యూరో డెవలప్మెంటల్ ట్రీట్మెంట్ - NDT)
- ప్రపంచవ్యాప్తంగా బాగా ప్రాచుర్యం పొందిన పద్ధతి. ఈ పద్ధతిలో నాడీ సంబంధ లోపం ఉన్న కండరాలు కూడా స్పందించడం మొదలుపెడతాయి.
- ఆదిమ ప్రతిచర్యల వల్ల కదలలేకుండా ఉన్న కండరాల్లో కదలిక తేవడమే దీని లక్ష్యం: అసాధారణ ప్రతిచర్యలు, భంగిమలను నెమ్మదిగా తొలగించి, పిల్లవాడు స్వతంత్రంగా నిలబడటానికి, కదలడానికి సహాయపడుతుంది.
- ఉదాహరణ: CP ఉన్న పిల్లలకు చేతులు వంగకుండా ఉంటాయి; ఈ పద్ధతితో చేతుల్లో కదలికలు తెస్తారు.
వివాదాస్పద పద్ధతి: పాటర్నింగ్
- ఈ పద్ధతిలో పిల్లవాడు వయసుతో సంబంధం లేకుండా పాకడం, దోగాడటం, నడక వంటి కదలికల క్రమాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ చేయాలని, ఇతరులు అతని అవయవాలను ఆ క్రమంలో కదిలించాలని చెబుతారు.
- అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ పీడియాట్రిక్స్ వంటి సంస్థలు, కొందరు నిపుణులు దీనిని మొదలుపెట్టే ముందు బాగా ఆలోచించాలని హెచ్చరించాయి. ఈ పద్ధతికి సరైన పరిశోధనా ఆధారం ఇప్పటి వరకు లేదు.
శారీరక అవసరాలు: దశల వారీ ఫిజియోథెరపీ లక్ష్యాలు
| దశ | అభివృద్ధి చేయాల్సినవి | తగిన భంగిమలు, చలన పద్ధతులు |
|---|
| తల నియంత్రణ | బోర్లా, కూర్చుని, పాకే భంగిమల్లో చేతులపై బరువు మోపడం; పడుకుని ఉన్నప్పుడు సరిచేసుకునే ప్రతిచర్యలు (తల లేదా శరీరం కదిలించి సమతుల్యత కాపాడుకోవడం); మొండెం చురుకుగా నిటారు చేయడం (బోర్లా లేదా ఆధారంతో కూర్చుని చేతులు మార్చి మార్చి పైకి, బయటకు చాచడం - దీనితో తల ఎత్తి నిలపడం సులభం); బోర్లా దొర్లడం ద్వారా మొండెం భాగాలుగా తిరగడం; బొమ్మలు పట్టుకుని రెండు చేతులు శరీరం ముందుకు తేవడం; పడుకుని, పక్కకు పడుకుని, ఆధారంతో కూర్చుని చేతులు చాచడం | భోజనం - నేల పీట, ముందు నేల బల్ల లేదా కటౌట్ బల్ల; కుర్చీ లేదా చక్రాల కుర్చీలో కటౌట్ ట్రేతో (అవసరమైతే తలకు చేత్తో ఆధారం). ఆట - నేల పీటపై, కటౌట్ ట్రే ఉన్న కుర్చీలో, గైటర్లు వేసుకుని ఆధారంతో నిలబడి. మరుగుదొడ్డి - చెక్క లేదా ప్లాస్టిక్ పాటీ కుర్చీలో భద్రంగా కట్టి |
| కూర్చోవడం | కూర్చునే భంగిమలోకి రావడం, బయటకు రావడం; కాళ్లు చాచి కూర్చున్నప్పుడు (లాంగ్ సిట్టింగ్) ఆధారం లేకుండా కూర్చుని చేతులతో పని చేయగల సమతుల్య ప్రతిచర్యలు; వివిధ భంగిమల్లో మొండెం బరువును ముందుకు, వెనక్కి మార్చడం | భోజనం - నేల పీట, గోడకు ఆనుకుని నేలపై కూర్చుని ముందు నేల బల్ల లేదా కటౌట్ బల్ల, కుర్చీ లేదా చక్రాల కుర్చీలో కటౌట్ ట్రే. మరుగుదొడ్డి - పక్క గోడకు పట్టుకునే కడ్డీ (గ్రాబ్ రెయిల్) ఉన్న పాశ్చాత్య మరుగుదొడ్డి, చెక్క లేదా ప్లాస్టిక్ పాటీ కుర్చీ. చలనం - చక్రాలు (క్యాస్టర్స్) ఉన్న బోర్డు, చక్రాలున్న కుర్చీ, చక్రాల కుర్చీ |
| నిలబడటం | మోకాళ్లపై నిలవడం, సగం మోకాళ్లపై నిలవడం, నిలబడటం - ఈ భంగిమల్లోకి రావడం, ఉండటం, బయటకు రావడం; ఆ భంగిమల్లో సమతుల్య ప్రతిచర్యలు, బరువు మార్చడం; గోడకు ఆనుకుని లేదా కడ్డీ పట్టుకుని నిలబడటం | భోజనం, ఆట, పనికి - ఇంట్లో అందుబాటులో ఉన్న మామూలు సీటింగ్. మరుగుదొడ్డి - పట్టుకునే కడ్డీ ఉన్న మామూలు భారతీయ లేదా పాశ్చాత్య మరుగుదొడ్డి; భారతీయ మరుగుదొడ్డిపై కటౌట్ స్టూల్ (కడుక్కోవడంలో స్వయం సమృద్ధి కోసం). చలనం - పాకడం, పిరుదులపై జరగడం, కేయ్ వాకర్తో నడక, ఊతకర్రలతో నడక |
| నడవడం | నిలబడే భంగిమలోకి రావడం, ఉండటం, బయటకు రావడం; నిలబడి సమతుల్య ప్రతిచర్యలు, బరువు మార్చడం | వీలైనంత వరకు మామూలు సౌకర్యాలతోనే అన్ని రోజువారీ పనుల్లో స్వాతంత్ర్యం; స్వతంత్ర నడక |
పరీక్ష కోణం: ఫిజియోథెరపిస్ట్ - భంగిమ, స్థూల కదలికలు; ఆక్యుపేషనల్ థెరపిస్ట్ - రోజువారీ పనులు, సూక్ష్మ చలనం, దృశ్య ప్రత్యక్షం; స్పీచ్ థెరపిస్ట్ - తినడం, తాగడం, సమాచార ప్రసారం. ఫిజియోథెరపీ మూడు పద్ధతులు - సాగదీయడం, బలపరచడం, పొజిషనింగ్. బోబాత్ (NDT) - ఆదిమ ప్రతిచర్యలను తగ్గించి సాధారణ కదలికను ప్రోత్సహిస్తుంది. పాటర్నింగ్కు పరిశోధనా ఆధారం లేదు.
మెమొరీ కోడ్: బృందం "ఫి-ఆ-స్పీ = కాలు-చేయి-నోరు": ఫిజియో = కాలు, భంగిమ; ఆక్యుపేషనల్ = చేయి, రోజువారీ పనులు; స్పీచ్ = నోరు, మాట, మింగడం. ఫిజియో పద్ధతులు "సా-బ-పొ" - సాగదీయడం, బలపరచడం, పొజిషనింగ్.