బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య: వైకల్య ప్రత్యేకీకరణ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్) Previous Papers ప్రశ్నలు, వివరణలు
AP TET స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ (పేపర్ 1B, 2B) Previous Papers లో "బ్రెయిలీ, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య" టాపిక్ నుంచి వచ్చిన 34 ప్రశ్నలు, అధికారిక కీ సమాధానాలు, తెలుగు వివరణలు.
చదివేటప్పుడు వరుసను అనుసరించడంలో (Tracking) ఇబ్బంది ఉన్న విద్యార్థులకు ఏ ఉపకరణం సహాయపడుతుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
టైపోస్కోప్ (Typoscope) అనేది నల్లని మందపాటి కార్డు; దానిలో ఒకటి రెండు వరుసలు కనిపించేంత కిటికీ (Slit) ఉంటుంది. దాన్ని పేజీ మీద పెడితే చదువుతున్న వరుస మాత్రమే కనిపిస్తుంది, మిగతా వరుసలు కప్పబడతాయి. దీంతో కళ్ళు వరుస తప్పకుండా ఉంటాయి, తెల్ల కాగితం మెరుపు (Glare) కూడా తగ్గుతుంది. తక్కువ దృష్టి (Low Vision) ఉన్నవారికి, నిస్టాగ్మస్ ఉన్నవారికి ఇది ఉపయోగకరమైన తక్కువ ఖర్చు ఉపకరణం.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) టైపోస్కోప్.
స్క్రీన్ మాగ్నిఫైర్లు (2), CCTV (4) అక్షరాలను పెద్దవి చేస్తాయి; అవి ముఖ్యంగా పరిమాణ సమస్యకు, వరుస అనుసరించడానికి కాదు. వాచ్ (3) సమయం చూడడానికి; ట్రాకింగ్కు సంబంధం లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: వరుస తప్పుతుంటే టైపోస్కోప్; అక్షరాలు చిన్నగా ఉంటే మాగ్నిఫైయర్.
కోర్ కరిక్యులమ్ మరియు ఎక్స్ప్యాండెడ్ కోర్ కరిక్యులమ్ భాగాలతో జతపరచగా
i) కోర్ కరిక్యులమ్ a) దిశ మరియు చలనత్వం
ii) ఎక్స్ప్యాండెడ్ కోర్ కరిక్యులమ్ b) మాట్లాడుట
c) చదువుట
d) సాంఘీక వ్యక్తీకరణ నైపుణ్యాలు
(1)i-c, d ii-a, b
(2)i-a, d ii-c, b
(3)i-a, b ii-c, d
(4)i-b, c ii-a, d
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) i-b, c ii-a, d
కోర్ కరిక్యులమ్ (Core Curriculum), విస్తృత కోర్ కరిక్యులమ్ (Expanded Core Curriculum, ECC) భాగాలను జతపరచమని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లల విద్యకు సంబంధించిన భావన.
కోర్ కరిక్యులమ్ అంటే అందరు పిల్లలూ నేర్చుకునే సాధారణ విద్యా విషయాలు: భాష (మాట్లాడడం, చదవడం, రాయడం), గణితం, సైన్స్ మొదలైనవి. దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలు ఇతరులను చూసి సహజంగా నేర్చుకునే కొన్ని నైపుణ్యాలను నేర్చుకోలేరు. వాటిని ప్రత్యేకంగా నేర్పడానికి ECC ఉంది. దీనిలో ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ (దిశ, చలనం), సాంఘిక పరస్పర చర్య నైపుణ్యాలు, స్వతంత్ర జీవన నైపుణ్యాలు, సహాయక సాంకేతికత, వృత్తి విద్య వంటివి ఉంటాయి.
అంటే కోర్ = మాట్లాడడం (b), చదవడం (c); ECC = ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ (a), సాంఘిక నైపుణ్యాలు (d). కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) i-b, c ii-a, d.
ఆప్షన్ (2), (3) ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీని కోర్లో పెట్టాయి. ఆప్షన్ (1) సాంఘిక నైపుణ్యాలను కోర్లో, మాట్లాడడాన్ని ECC లో పెట్టింది. ఇవన్నీ తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: సాధారణ పాఠశాల విషయాలు = కోర్; O&M, సాంఘిక, స్వతంత్ర జీవన నైపుణ్యాలు = ECC.
స్పర్శాయుత మ్యాప్స్ని ఉత్పత్తి చేసే అత్యంత సాధారణ పద్ధతులలో ఒకటి.
(1)స్వెల్ పేపర్
(2)ఎలివేటర్
(3)థర్మోఫామ్
(4)జూమ్ మ్యాప్స
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1), (3) ఆప్షన్లకు పూర్తి మార్కులు (అధికారిక కీ)
స్పర్శ పటాలు (Tactile Maps) తయారుచేసే అత్యంత సాధారణ పద్ధతుల్లో ఒకటి ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. అధికారిక కీ (1), (3) రెండింటికీ మార్కులు ఇచ్చింది; ప్రశ్న/సమాధానంలో అస్పష్టత ఉందని papers.json లో గమనిక ఉంది.
స్వెల్ పేపర్ (Swell Paper / Microcapsule Paper) పద్ధతిలో ప్రత్యేక కాగితం మీద పటాన్ని నల్ల సిరాతో ముద్రించి లేదా గీసి, హీటర్ (Fuser) గుండా పంపుతారు. నల్లని గీతలు వేడిని పీల్చుకుని ఉబ్బుతాయి; వేళ్ళతో తాకి గుర్తించవచ్చు. ఇది వేగంగా, సులభంగా జరుగుతుంది కాబట్టి పాఠశాలల్లో ఎక్కువగా వాడతారు. థర్మోఫామ్ (Thermoform) పద్ధతిలో ఒక మాస్టర్ నమూనా మీద ప్లాస్టిక్ షీట్ను వేడిచేసి, వాక్యూమ్తో అదిమి ఎత్తైన ఆకారం తయారుచేస్తారు. ఒకే పటం చాలా కాపీలు కావాలంటే ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
రెండూ స్పర్శ పటాల తయారీకి ప్రామాణిక, సాధారణ పద్ధతులే. అందుకే ఆప్షన్ (1) స్వెల్ పేపర్, ఆప్షన్ (3) థర్మోఫామ్ రెండూ సరైనవిగా అంగీకరించారు. 'అత్యంత సాధారణం' అంటే రోజువారీ తరగతి వాడకంలో స్వెల్ పేపర్ కొంచెం బలమైన సమాధానం.
ఎలివేటర్ (2), జూమ్ మ్యాప్స్ (4) స్పర్శ పటాల ఉత్పత్తి పద్ధతులుగా ప్రామాణిక పుస్తకాల్లో కనిపించవు.
భారతదేశంలో మొట్టమొదటి మరియు అతిపెద్దదైన "సుగమ్య పుస్తకాలయ" అనే అనువైన పుస్తక సేకరణ విశేషంగా వీరికోసం
(1)దృష్టిలోపం గల వ్యక్తులు
(2)నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం గల వ్యక్తులు
(3)ఆటిజం గల వ్యక్తులు
(4)ఎ.డి.హెచ్.డి గల వ్యక్తులు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) దృష్టిలోపం గల వ్యక్తులు
భారత్లో మొదటి, అతిపెద్ద అందుబాటు పుస్తకాల గ్రంథాలయమైన 'సుగమ్య పుస్తకాలయ' ప్రత్యేకంగా ఎవరి కోసమో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
సుగమ్య పుస్తకాలయ ఒక ఆన్లైన్ గ్రంథాలయం. దీన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వ దివ్యాంగుల సాధికారత విభాగం (DEPwD) DAISY Forum of India తో కలిసి 2016 లో ప్రారంభించింది. ఇందులో పుస్తకాలు బ్రెయిలీ, DAISY ఆడియో, అందుబాటు ఎలక్ట్రానిక్ రూపాల్లో ఉంటాయి. ముద్రిత అక్షరాలు చదవలేని వారు (Print Disabled), ముఖ్యంగా దృష్టి లోపం ఉన్నవారు వీటిని స్క్రీన్ రీడర్, బ్రెయిలీ డిస్ప్లే ద్వారా చదువుతారు.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) దృష్టిలోపం గల వ్యక్తులు.
డిస్లెక్సియా వంటి నిర్దిష్ట అభ్యసన వైకల్యం (2) ఉన్నవారు కూడా 'ప్రింట్ డిసేబుల్డ్' గా దీన్ని వాడవచ్చు. కానీ బ్రెయిలీ, ఆడియో పుస్తకాలతో ఈ గ్రంథాలయం ప్రధానంగా దృష్టి లోపం ఉన్నవారి కోసం రూపొందింది. ఆటిజం (3), ADHD (4) ఉన్నవారి కోసం ఇది ప్రత్యేకంగా ఏర్పడలేదు.
గుర్తుంచుకోండి: సుగమ్య పుస్తకాలయ = బ్రెయిలీ, ఆడియో పుస్తకాల ఆన్లైన్ గ్రంథాలయం → దృష్టి లోపం.
అంధుల క్రికెట్ యొక్క నియమాలు.
a) ప్రతి ఒక్క క్రికెట్ జట్టుకు 11 మంది ఆటగాళ్ళు ఉండవలెను.
b) బాల్ వేసినపుడు పిచ్కు మధ్యలో బౌన్స్ అవ్వకూడదు.
(1)a only
(2)b only
(3)a & b
(4)both are not
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) a only
అంధుల క్రికెట్ (Blind Cricket) నియమాల గురించి ఇచ్చిన రెండు వాక్యాల్లో ఏది సరైనదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
అంధుల క్రికెట్లో కూడా ఒక్కో జట్టులో 11 మంది ఆటగాళ్ళు ఉంటారు. వీరిలో పూర్తి అంధులు (B1), పాక్షిక దృష్టి ఉన్నవారు (B2, B3) నిర్ణీత సంఖ్యలో ఉండాలి. బంతి లోపల బేరింగ్లు ఉంటాయి కాబట్టి అది కదిలేటప్పుడు శబ్దం చేస్తుంది. బౌలర్ బంతిని కింది నుంచి (Underarm) నేల మీదుగా విసురుతాడు. బంతి బ్యాట్స్మన్ను చేరేలోపు నేలపై బౌన్స్ అవ్వాలి; ఆ శబ్దం విని బ్యాట్స్మన్ బంతి ఎక్కడ ఉందో తెలుసుకుంటాడు.
కాబట్టి a సరైనది. బంతి పిచ్ మధ్య కంటే ముందు బౌన్స్ కాకూడదు అనే b అంధుల క్రికెట్ పద్ధతికి విరుద్ధం; బంతి బౌలర్ వైపు సగంలోనే నేలను తాకాలి. సమాధానం ఆప్షన్ (1) a మాత్రమే.
ఆప్షన్ (2), (3) తప్పు వాక్యం b ని అంగీకరిస్తాయి. ఆప్షన్ (4) సరైన వాక్యం a ని కూడా తిరస్కరిస్తుంది.
గుర్తుంచుకోండి: అంధుల క్రికెట్: 11 మంది, శబ్దం చేసే బంతి, కింది నుంచి విసిరి నేలపై బౌన్స్.
ఆధునిక ఉపకరణాలు వాటి ఉపయోగంతో జతపరచగా
i) ఆప్టాకాన్ a) బ్రెయిలీ టెక్ట్స్బుక్స్ను ఉత్పత్తి చేయును.
ii) ఇండెక్స్ 4×4 ప్రొ b) భాషణాన్ని అందించగలిగే సామర్థ్యం గలది.
iii) సూపర్ బ్రెయిలీ c) దృష్టి సంబంధమైన దానిని స్పర్శకు అనుకూలంగా మార్పిడి చేసేది.
iv) సామ్ d) కంప్యూటర్ కమాండ్స్తో బ్రెయిలీ సమాచారాన్ని అందజేయును.
(1)i-c ii-a iii-d iv-b
(2)i-d ii-b iii-c iv-a
(3)i-c ii-b iii-a iv-d
(4)i-b ii-c iii-d iv-a
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) i-c ii-a iii-d iv-b
దృష్టి లోపం ఉన్నవారి కోసం వాడే ఆధునిక ఉపకరణాలను వాటి ఉపయోగాలతో జతపరచమని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఆప్టాకాన్ (OPTACON = OPtical to TActile CONverter) పేరులోనే దాని పని ఉంది: కెమెరాతో ముద్రిత అక్షరాలను చదివి, వేలి కింద కంపించే పిన్నుల ద్వారా అక్షరాల ఆకారాన్ని స్పర్శగా మారుస్తుంది (c). ఇండెక్స్ 4×4 ప్రో ఒక బ్రెయిలీ ఎంబాసర్ (Braille Embosser); పెద్ద ఎత్తున బ్రెయిలీ పాఠ్యపుస్తకాలు ముద్రిస్తుంది (a).
ఈ రెండు జతలు i-c, ii-a ఉన్న ఆప్షన్ (1) ఒక్కటే. అధికారిక కీ ప్రకారం మిగతావి సూపర్ బ్రెయిలీ - కంప్యూటర్ కమాండ్ల సమాచారాన్ని బ్రెయిలీలో అందించడం (d), SAM - మాట (Speech) ను అందించగల ఉపకరణం (b). కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) i-c ii-a iii-d iv-b.
ఆప్షన్ (2), (4) ఆప్టాకాన్ను స్పర్శ మార్పిడితో జతచేయలేదు. ఆప్షన్ (3) ఇండెక్స్ ఎంబాసర్ను మాటతో జతచేసింది. అందుకే ఇవి తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: OPTACON = Optical → Tactile; Index = బ్రెయిలీ ఎంబాసర్.
పరిసరాలలో ఒక ప్రదేశము నుండి మరొక ప్రదేశానికి వెళ్ళగలిగే సామర్థ్యాన్ని ఇలా అంటారు.
(1)మాడిఫికేషన్
(2)మోర్టాలిటీ
(3)ఓరియంటేషన్
(4)మొబిలిటీ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) మొబిలిటీ
పరిసరాల్లో ఒక చోటు నుంచి మరో చోటుకు కదిలి వెళ్ళగలిగే సామర్థ్యాన్ని ఏమంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది దృష్టి లోపం ఉన్నవారి ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ (O&M) శిక్షణలో ముఖ్య భావన.
O&M లో రెండు భాగాలు ఉన్నాయి. ఓరియంటేషన్ (దిశా జ్ఞానం) అంటే మిగిలిన ఇంద్రియాలతో 'నేను ఎక్కడ ఉన్నాను, నా గమ్యం ఎక్కడ, ఎలా వెళ్ళాలి' అని తెలుసుకోవడం; ఇది మానసిక ప్రక్రియ. మొబిలిటీ (చలనం) అంటే పరిసరాల్లో ఒక చోటు నుంచి మరో చోటుకు సురక్షితంగా, స్వతంత్రంగా కదిలి వెళ్ళడం; ఇది శారీరక కదలిక. తెల్లకర్ర (Long Cane), సైటెడ్ గైడ్ పద్ధతి మొబిలిటీకి సహాయపడతాయి.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) మొబిలిటీ.
ఇక్కడ చాలామంది (3) ఎంచుకుంటారు, కానీ ఓరియంటేషన్ అంటే స్థానం తెలుసుకోవడం మాత్రమే, కదలడం కాదు. మాడిఫికేషన్ (1) అంటే మార్పు చేయడం (ప్రవర్తన లేదా పాఠ్యప్రణాళిక మార్పు). మోర్టాలిటీ (2) అంటే మరణాల రేటు; దీనికి సంబంధం లేదు.
ప్రత్యేక అవసరాలు గల విద్యార్థుల చలనానికి ఉపయోగపడే "సోనిక్ గైడ్" ను తప్పనిసరిగా వీటితో మాత్రమే ఉపయోగించాలి
(1)బ్రెయిలీ పుస్తకం
(2)హాకీ స్టిక్
(3)లాంగ్ కేన్ లేదా డాగ్ గైడ్
(4)స్టైలస్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) లాంగ్ కేన్ లేదా డాగ్ గైడ్
సోనిక్ గైడ్ (Sonic Guide) ను తప్పనిసరిగా దేనితో కలిపి వాడాలని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
సోనిక్ గైడ్ ఒక ఎలక్ట్రానిక్ చలన సహాయకం. కళ్లజోడు లాంటి ఈ పరికరం అల్ట్రాసౌండ్ తరంగాలను పంపుతుంది. అవి ముందున్న వస్తువులకు తగిలి తిరిగి వస్తే, ఆ సమాచారాన్ని చెవిలో శబ్దాలుగా వినిపిస్తుంది. ఇది తల, ఛాతీ ఎత్తులో ఉండే అడ్డంకులను బాగా గుర్తిస్తుంది, కానీ కాలి దగ్గర ఉండే గుంతలు, మెట్లు, అంచులను సరిగా చూపదు. అందుకే దాన్ని ఒంటరిగా కాకుండా ప్రాథమిక సహాయకమైన లాంగ్ కేన్ (Long Cane) లేదా గైడ్ కుక్క (Dog Guide) తో కలిపి వాడాలి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) లాంగ్ కేన్ లేదా డాగ్ గైడ్.
బ్రెయిలీ పుస్తకం (1), స్టైలస్ (4) చదవడానికి, రాయడానికి వాడే సాధనాలు; చలనానికి సంబంధం లేదు. హాకీ స్టిక్ (2) ఆట వస్తువు; దారి చూపే సాధనం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ఎలక్ట్రానిక్ సహాయకాలు అదనం మాత్రమే; ప్రాథమిక సహాయకం = లాంగ్ కేన్ లేదా గైడ్ కుక్క.
భారత ప్రభుత్వం 1973 సం. లో బ్రెయిలీ కాంట్రాక్షన్స్ ను ఈ భాషలో మెరుగు పరచడానికి చర్యలు చేపట్టింది
(1)హిందీ
(2)తెలుగు
(3)కన్నడ
(4)అంగ్లము
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) హిందీ
1973 లో భారత ప్రభుత్వం ఏ భాషలో బ్రెయిలీ సంక్షిప్త రూపాలను (Braille Contractions) తయారు చేసే ప్రయత్నం మొదలుపెట్టిందని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
Braille లో ఒక్కో అక్షరానికి ఒక్కో గుర్తు రాస్తే పుస్తకాలు చాలా పెద్దవి అవుతాయి, చదవడం నెమ్మదిగా సాగుతుంది. అందుకే తరచూ వచ్చే పదాలకు, అక్షర సమూహాలకు చిన్న గుర్తులు పెడతారు; వీటినే కాంట్రాక్షన్స్ అంటారు. ఇంగ్లీషులో ఇవి గ్రేడ్ 2 బ్రెయిలీగా ఎప్పటి నుంచో ఉన్నాయి. భారతీయ భాషలన్నింటికీ భారతీ బ్రెయిలీ (Bharati Braille) అనే ఉమ్మడి లిపి ఉంది.
అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) హిందీ. అంటే 1973 లో భారత ప్రభుత్వం హిందీ బ్రెయిలీకి సంక్షిప్త రూపాలు తయారు చేసే పని మొదలుపెట్టిందని కీ చెబుతోంది. ఈ ప్రయత్నం గురించి మరిన్ని వివరాలు కచ్చితంగా నిర్ధారించలేకపోయాం, కాబట్టి ఈ సంవత్సరం-భాష జతను అలాగే గుర్తుంచుకోండి.
ఇంగ్లీషు (4) కాంట్రాక్షన్స్ గ్రేడ్ 2 బ్రెయిలీ రూపంలో అప్పటికే అంతర్జాతీయంగా వాడుకలో ఉన్నాయి, కనుక వాటిని భారత ప్రభుత్వం కొత్తగా తయారుచేయాల్సిన అవసరం లేదు. తెలుగు (2), కన్నడ (3) కీ ప్రకారం సరైన జవాబులు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: 1973: హిందీ బ్రెయిలీ కాంట్రాక్షన్స్ (అధికారిక కీ ప్రకారం).
పాక్షిక దృష్టి లోపం గల విద్యార్థిని తరగతి గదిలో ఇక్కడ కూర్చోబెట్టాలి
(1)చివరి వరుస
(2)విద్యార్థులు మధ్య
(3)ముందు వరుస
(4)ఉపాధ్యాయునికి దూరంగా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ముందు వరుస
పాక్షిక దృష్టి లోపం (Low Vision) ఉన్న విద్యార్థిని తరగతిలో ఎక్కడ కూర్చోబెట్టాలని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఈ పిల్లలకు కొంత దృష్టి మిగిలి ఉంటుంది, కానీ దూరంలో ఉన్నవి స్పష్టంగా కనిపించవు. మిగిలిన దృష్టిని పూర్తిగా వాడుకోవాలంటే బోర్డుకు, ఉపాధ్యాయుడికి దగ్గరగా ఉండాలి. అందుకే వారిని ముందు వరుసలో, తగినంత వెలుతురు పడే చోట, కిటికీ కాంతి నేరుగా కళ్లలో పడని విధంగా కూర్చోబెడతారు. ఉపాధ్యాయుడు బోర్డు మీద పెద్ద అక్షరాలు రాయాలి, రాసేది బిగ్గరగా చదవాలి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ముందు వరుస.
చివరి వరుస (1), ఉపాధ్యాయుడికి దూరంగా (4) కూర్చుంటే బోర్డు, బోధన సామగ్రి కనిపించవు. విద్యార్థుల మధ్య (2) కూర్చోబెడితే ముందున్న పిల్లలు అడ్డువస్తారు, బోర్డు దూరమవుతుంది. ఈ మూడూ పిల్లవాడి మిగిలిన దృష్టిని వృథా చేస్తాయి.
గుర్తుంచుకోండి: అల్ప దృష్టి = ముందు వరుస, మంచి వెలుతురు, కళ్లలో కాంతి పడకూడదు.
దృష్టి లోపం గల విద్యార్థులకు గణిత శాస్త్రం లోని గణనాలు చేసేటపుడు చాలా ఉపయోగపడే ఆధునిక పరికరం
(1)పలక
(2)స్టైలస్
(3)కాలిక్యులేటర్
(4)మాట్లాడే కాలిక్యులేటర్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) మాట్లాడే కాలిక్యులేటర్
దృష్టి లోపం ఉన్న విద్యార్థులు గణితంలో లెక్కలు చేయడానికి ఉపయోగపడే ఆధునిక సాంకేతిక పరికరం ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
మాట్లాడే కాలిక్యులేటర్ (Talking Calculator) లో ప్రతి కీ నొక్కగానే ఆ అంకె, గుర్తు బిగ్గరగా వినిపిస్తుంది. జవాబు కూడా మాటల్లో వినిపిస్తుంది. కీలపై తాకి గుర్తుపట్టే గుర్తులు ఉంటాయి. కాబట్టి దృష్టి లేని విద్యార్థి ఇతరుల సహాయం లేకుండా తానే లెక్కలు చేయగలడు, తన జవాబును సరిచూసుకోగలడు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) మాట్లాడే కాలిక్యులేటర్.
పలక (Slate) (1), స్టైలస్ (2) బ్రెయిలీ రాయడానికి వాడే సంప్రదాయ సాధనాలు; ఆధునిక గణన పరికరాలు కావు. మామూలు కాలిక్యులేటర్ (3) లో జవాబు తెర మీద మాత్రమే కనిపిస్తుంది, దృష్టి లోపం ఉన్న విద్యార్థి దాన్ని చూడలేడు. ఇక్కడ చాలామంది (3) ఎంచుకుంటారు, కానీ వినిపించే జవాబే ఈ పిల్లలకు ఉపయోగం.
గుర్తుంచుకోండి: దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి = చూసేది కాదు, వినిపించేది (Talking Calculator).
దృష్టి లోపం గల వారి చలనానికి ఉపయోగించే ఆధునిక ఉపకరణం
(1)ఆప్టకాన్
(2)భూతద్దాలు
(3)కళ్ళజోళ్ళు
(4)సోనిక్ గైడ్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) సోనిక్ గైడ్
దృష్టి లోపం ఉన్నవారు ఒక చోటు నుంచి మరో చోటుకు కదలడానికి (Mobility) వాడే ఆధునిక ఉపకరణం ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
చలన సహాయకాలు రెండు రకాలు: లాంగ్ కేన్, గైడ్ కుక్క వంటి సంప్రదాయ సహాయకాలు; ఎలక్ట్రానిక్ ప్రయాణ సహాయకాలు. సోనిక్ గైడ్ (Sonic Guide) ఎలక్ట్రానిక్ రకానికి చెందిన ఆధునిక పరికరం. ఇది అల్ట్రాసౌండ్ తరంగాలు పంపి, ముందున్న అడ్డంకుల సమాచారాన్ని శబ్దాలుగా చెవికి వినిపిస్తుంది. దీన్ని లాంగ్ కేన్తో కలిపి వాడతారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) సోనిక్ గైడ్.
ఆప్టకాన్ (OPTACON) (1) కూడా ఆధునిక పరికరమే, కానీ అది ముద్రిత అక్షరాలను వేళ్లకు తగిలే కంపనాలుగా మార్చి చదవడానికి సహాయపడుతుంది; చలనానికి కాదు. భూతద్దాలు (2), కళ్లజోళ్లు (3) అల్ప దృష్టి ఉన్నవారు బాగా చూడటానికి వాడే దృష్టి సాధనాలు; ఇవి చలన ఉపకరణాలు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: OPTACON = చదవడానికి; Sonic Guide = నడవడానికి.
దృష్టి లోపం గల విద్యార్థులకు మ్యాప్ లు, చార్ట్ లు మరియు రేఖా చిత్రాలు బ్రెయిలీలో నేర్చుకొనుటకు ఉపయోగపడే బ్రెయిలర్
(1)ఉబ్బెత్తు స్వభావం గల చిత్ర పటాలు
(2)బ్లిస్ పాసివ్ డిటెక్టర్
(3)మౌంట్ బాటన్
(4)మెరుపు అట్టలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) మౌంట్ బాటన్
దృష్టి లోపం ఉన్న విద్యార్థులు మ్యాప్లు, చార్ట్లు, రేఖాచిత్రాలు Braille లో నేర్చుకోవడానికి ఉపయోగపడే బ్రెయిలర్ (Brailler) ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇక్కడ కీలక పదం 'బ్రెయిలర్', అంటే Braille రాసే యంత్రం.
మౌంట్బాటన్ బ్రెయిలర్ (Mountbatten Brailler) ఒక ఎలక్ట్రానిక్ బ్రెయిలర్. మామూలు Braille Writer కంటే తేలికగా కీలు నొక్కవచ్చు. ఇది Braille అక్షరాలతో పాటు సరళమైన స్పర్శ రేఖాచిత్రాలను (Tactile Graphics) కూడా ఉబ్బెత్తుగా ముద్రించగలదు. అందుకే మ్యాప్లు, చార్ట్లు, బొమ్మలు తయారుచేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) మౌంట్ బాటన్.
ఉబ్బెత్తు చిత్రపటాలు (Tactile Maps) (1) తాకి చదివే మ్యాప్లు; అవి తయారైన వస్తువు మాత్రమే, బ్రెయిలర్ కాదు. ఇక్కడ చాలామంది (1) ఎంచుకుంటారు, కానీ ప్రశ్న యంత్రం పేరు అడుగుతోంది. బ్లిస్ పాసివ్ డిటెక్టర్ (2) బ్రెయిలర్ కాదు. మెరుపు అట్టలు (Flash Cards) (4) కంటితో చూసి నేర్చుకునే కార్డులు; Braille కు సంబంధం లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: ప్రశ్నలో 'బ్రెయిలర్' అంటే యంత్రం: Mountbatten Brailler.
దృష్టి లోపం గల విద్యార్థిని తరగతి గదిలో దీనికి దగ్గరగా కూర్చోబెట్టాలి
(1)ఉపాధ్యాయుడు
(2)ద్వారం
(3)కిటికీ
(4)నల్లబల్ల
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) నల్లబల్ల
తక్కువ దృష్టి (Low Vision) ఉన్న విద్యార్థిని తరగతిలో ఎక్కడ కూర్చోబెట్టాలో అడిగారు.
Low Vision పిల్లలకు కొంత చూపు మిగిలి ఉంటుంది. ఆ మిగిలిన చూపును పూర్తిగా వాడుకునేలా చేయాలి. ఉపాధ్యాయుడు రాసేది, చూపించేది ఎక్కువగా నల్లబల్ల మీదే ఉంటుంది. దూరం తగ్గితే అక్షరాలు పెద్దగా, స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. అందుకే వీరిని ముందు వరుసలో, నల్లబల్లకు దగ్గరగా కూర్చోబెట్టాలి. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) నల్లబల్ల.
ఉపాధ్యాయుడు తరగతిలో తిరుగుతూ ఉంటాడు, కాబట్టి (1) స్థిరమైన స్థానం కాదు. ద్వారం దగ్గర రాకపోకల వల్ల ఆటంకం ఉంటుంది. కిటికీ దగ్గర నేరుగా వచ్చే వెలుతురు కళ్ళలో మెరుపు (Glare) కలిగించి చూపును ఇంకా తగ్గిస్తుంది. అందుకే (2), (3) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: Low Vision విద్యార్థి = ముందు వరుస, నల్లబల్ల దగ్గర, Glare లేకుండా.
సాధారణంగా మిగతా వైకల్యాల కంటే ఈ వైకల్యం గల వారికి ఎక్కువ జ్ఞాపకశక్తి ఉంటుందంటారు.
(1)ఆటిజం
(2)వినికిడిలోపం
(3)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
(4)దృష్టిలోపం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) దృష్టిలోపం
సాధారణంగా ఏ వైకల్యం ఉన్నవారికి జ్ఞాపకశక్తి ఎక్కువగా ఉంటుందని చెబుతారో అడిగారు.
దృష్టి లోపం ఉన్నవారు చూసి, రాసుకుని, మళ్ళీ చదువుకునే అవకాశం తక్కువ. వినడం ద్వారా నేర్చుకున్న విషయాన్ని, దారులు, వ్యక్తుల గొంతులు, ఫోన్ నంబర్లు వంటివి గుర్తుపెట్టుకోవాల్సి వస్తుంది. నిరంతర అభ్యాసం వల్ల వారి శ్రవణ జ్ఞాపకశక్తి (Auditory Memory) బాగా పెరుగుతుంది. అందుకే సాధారణంగా దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి జ్ఞాపకశక్తి ఎక్కువ అంటారు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) దృష్టిలోపం.
ఆటిజం ఉన్న కొందరిలో ప్రత్యేక విషయాల్లో అసాధారణ జ్ఞాపకశక్తి కనిపిస్తుంది, కానీ అది అందరిలో కాదు; ఇక్కడ చాలామంది (1) ఎంచుకుంటారు. వినికిడి లోపం ఉన్నవారు దృశ్యంపై ఆధారపడతారు, జ్ఞాపకశక్తి ప్రత్యేకంగా ఎక్కువ అని చెప్పరు. సెరిబ్రల్ పాల్సీ చలన లోపం; చాలామందిలో అభ్యసన సమస్యలు కూడా ఉండవచ్చు. అందుకే (1), (2), (3) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: దృష్టి లోపం → వినికిడి, జ్ఞాపకశక్తిపై ఎక్కువ ఆధారం.
JAWS అంటే Job Access With Speech. ఇది ఒక Screen Reader Software. Computer తెరపై ఉన్న అక్షరాలను, మెనూలను గట్టిగా చదివి వినిపిస్తుంది. దీనితో దృష్టి లోపం ఉన్నవారు Keyboard ద్వారా Computer వాడగలరు, ఉద్యోగాల్లో (Job) పనిచేయగలరు. Braille Display తో కూడా ఇది పనిచేస్తుంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) Job Access with Speech.
మిగతా మూడు విస్తరణలు ఏ Software కీ సంబంధించినవి కావు. "Speed" అని కాదు, "Speech" (మాట) అని గుర్తుంచుకోండి; అప్పుడు (4) తప్పు అని తెలుస్తుంది. (1), (2) అర్థం లేని విస్తరణలు.
గుర్తుంచుకోండి: JAWS = Job Access With Speech, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి Screen Reader.
చదవడానికి, వ్రాయడానికి అంధత్వం గల వ్యక్తులు ఉపయోగించే లిపి
(1)మాన్యు స్క్రిప్ట్
(2)ఇసుక లిపి
(3)బ్రెయిలీ
(4)ముద్రణ లిపి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) బ్రెయిలీ
అంధత్వం ఉన్నవారు చదవడానికి, రాయడానికి వాడే లిపి ఏదో అడిగారు.
Braille ఉబ్బెత్తు చుక్కల లిపి. ఒక్కో Braille Cell లో 2 నిలువు వరుసల్లో 3 చొప్పున 6 చుక్కలు ఉంటాయి; ఏ చుక్కలు ఉబ్బెత్తుగా ఉన్నాయో దాన్ని బట్టి అక్షరం మారుతుంది. వేళ్ళతో తాకి చదువుతారు, Slate, Stylus లేదా Brailler తో రాస్తారు. దీన్ని Louis Braille రూపొందించాడు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) బ్రెయిలీ.
మాన్యుస్క్రిప్ట్ అంటే చేతితో రాసిన సాధారణ లిపి, ముద్రణ లిపి అచ్చు అక్షరాలు; ఈ రెండూ కంటితో చూసి చదవాలి. ఇసుక లిపి అనేది చిన్నపిల్లలకు అక్షరాలు నేర్పే ఒక కృత్యం మాత్రమే, అంధులు చదవడానికి, రాయడానికి వాడే లిపి కాదు. అందుకే (1), (2), (4) తప్పు.
దృష్టిలోపం గల పిల్లలు లెక్కలు చేయడానికి దీనిని ఉపయోగిస్తారు.
(1)స్టైలస్
(2)పలక
(3)ఐ.ఎఫ్.పి
(4)అబాకస్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) అబాకస్
దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలు గణిత లెక్కలు చేయడానికి వాడే ఉపకరణం ఏదో అడిగారు.
Abacus పూసలను జరుపుతూ లెక్కించే ఉపకరణం. దృష్టి లోపం ఉన్నవారి కోసం Cranmer Abacus వాడతారు; ఇందులో పూసలు అటూ ఇటూ జారిపోకుండా గట్టిగా ఉంటాయి. పిల్లలు తాకి స్థాన విలువలు గుర్తిస్తూ కూడిక, తీసివేత, గుణకారం, భాగహారం చేయగలరు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) అబాకస్.
Stylus, Slate (పలక) రెండూ కలిసి Braille రాయడానికి వాడే పరికరాలు; Stylus తో పలకలోని గడుల్లో చుక్కలు గుచ్చుతారు. ఇవి రాయడానికి, లెక్కించడానికి కాదు. ఇక్కడ చాలామంది (2) ఎంచుకుంటారు, కానీ పలక Braille రాయడానికే. IFP లెక్కలు చేసే ఉపకరణంగా ప్రసిద్ధి కాదు. అందుకే (1), (2), (3) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: VI పిల్లలు: రాయడానికి Slate + Stylus, లెక్కలకు Abacus.
'లోవెన్ఫెల్డ్' ప్రకారం ఒక వ్యక్తిపై దృష్టిలోపం ఇన్ని విధాలుగా ప్రభావం చూపుతుంది.
(1)రెండు
(2)మూడు
(3)నాలుగు
(4)ఆరు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) మూడు
దృష్టి లోపం ఒక వ్యక్తి జీవితంపై ఎన్ని రకాలుగా ప్రభావం చూపుతుందని లోవెన్ఫెల్డ్ (Lowenfeld) చెప్పాడో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
లోవెన్ఫెల్డ్ ప్రకారం అంధత్వం మూడు ప్రాథమిక పరిమితులు తెస్తుంది. ఒకటి, అనుభవాల పరిధి, వైవిధ్యం తగ్గిపోవడం: కంటితో చూసి తెలుసుకునే ఎన్నో విషయాలు అందవు. రెండు, ఒకచోటు నుంచి మరోచోటుకు స్వేచ్ఛగా వెళ్లే సామర్థ్యం తగ్గడం (చలనశీలత). మూడు, పరిసరాలతో సంబంధం, తనను తాను పరిసరాల్లో నియంత్రించుకోవడం కష్టం కావడం. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2).
రెండు, నాలుగు, ఆరు అనే సంఖ్యలు లోవెన్ఫెల్డ్ చెప్పిన పరిమితులతో సరిపోవు. కాబట్టి (1), (3), (4) సరికావు. ఈ మూడు పరిమితుల వల్లే దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలకు మూర్త అనుభవాలు, ఓరియంటేషన్-మొబిలిటీ (O&M) శిక్షణ, దైనందిన జీవన నైపుణ్యాల శిక్షణ అవసరం.
తరగతి గదిలో అబాకస్, ఉబ్బెత్తుగా ఉన్న బోధనాభ్యసన ఉపకరణాలను ఈ పిల్లలు ఉపయోగిస్తారు.
(1)వినికిడి లోపం
(2)దృష్టిలోపం
(3)హీమోఫిలియా
(4)తలసేమియా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) దృష్టిలోపం
అబాకస్ (Abacus), ఉబ్బెత్తు (Embossed) TLM లను ఏ పిల్లలు వాడతారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
దృష్టి లోపం (Visual Impairment) ఉన్న పిల్లలు కళ్లతో కాకుండా స్పర్శతో నేర్చుకుంటారు. ఉబ్బెత్తు పటాలు, ఉబ్బెత్తు బొమ్మలు, ఆకారాలను వేళ్లతో తడిమి అర్థం చేసుకుంటారు. లెక్కల కోసం పూసలను వేళ్లతో కదిలించే అబాకస్, Taylor Frame లాంటి ఉపకరణాలు వాడతారు. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (2) దృష్టిలోపం.
వినికిడి లోపం (1) ఉన్న పిల్లలకు కళ్లు బాగుంటాయి; వారికి చిత్రాలు, చార్టులు, సంజ్ఞల భాష లాంటి దృశ్య ఉపకరణాలు అవసరం. హీమోఫిలియా (3) రక్తం గడ్డకట్టని రుగ్మత, తలసేమియా (4) వారసత్వంగా వచ్చే రక్తహీనత; ఈ రెండూ రక్త సంబంధిత వ్యాధులు, ఉబ్బెత్తు ఉపకరణాల అవసరం లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: తాకి నేర్చుకునే ఉపకరణాలు → దృష్టి లోపం.
పూర్తిగా చూపులేని విద్యార్థులు నిర్వహించలేని కృత్యం
(1)పాటలు పాడటం
(2)సంగీతం వినడం
(3)స్పర్శ ద్వారా వస్తువుల ఆకారం, స్థితి చెప్పడం
(4)చిత్ర లేఖనం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) చిత్ర లేఖనం
పూర్తిగా చూపు లేని (Blind) విద్యార్థులు చేయలేని కృత్యం ఏది అని ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది ‘కాని’ రకం ప్రశ్న.
చూపు లేని పిల్లలు వినడం, స్పర్శ, మాట ద్వారా నేర్చుకుంటారు. చిత్ర లేఖనం (Drawing) లో రంగులు, గీతల స్థానం, నిష్పత్తి, మొత్తం బొమ్మ ఎలా ఉందో కళ్లతో చూస్తూ సరిచూసుకోవాలి. పూర్తిగా చూపు లేనివారికి ఇది సాధారణ పద్ధతిలో సాధ్యం కాదు. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (4) చిత్ర లేఖనం.
పాటలు పాడటం (1), సంగీతం వినడం (2) వినికిడి, గొంతుపై ఆధారపడతాయి; చాలామంది చూపులేనివారు సంగీతంలో బాగా రాణిస్తారు. స్పర్శ ద్వారా వస్తువుల ఆకారం, స్థితి చెప్పడం (3) వారి ప్రధాన అభ్యసన మార్గమే; బ్రెయిలీ చదవడం కూడా స్పర్శ ద్వారానే. కాబట్టి ఈ మూడూ వారు చేయగలరు.
గుర్తుంచుకోండి: చూపు లేనివారు విని, తాకి, మాట్లాడి నేర్చుకుంటారు; కళ్లతో చేసే పని కష్టం.
“పాక్షిక దృష్టిలోపం గల పిల్లలకు, సాధారణ పిల్లలకు ఎక్కువ తేడా కనబడదు” అని పేర్కొన్నవారు.
(1)లూయీ బ్రెయిలీ
(2)హెలెన్ కెల్లర్
(3)లోవెన్ ఫెల్డ్
(4)ఐన్స్టీన్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) లోవెన్ ఫెల్డ్
పాక్షిక దృష్టి లోపం (Low Vision) ఉన్న పిల్లలకు, సాధారణ పిల్లలకు పెద్ద తేడా ఉండదని చెప్పినది ఎవరో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
బెర్తోల్డ్ లోవెన్ఫెల్డ్ దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్యపై విస్తృతంగా రాసిన విద్యావేత్త. దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలను ముందుగా పిల్లలుగానే చూడాలని, వారి అవసరాలు సాధారణ పిల్లల అవసరాల్లాంటివేనని ఆయన అభిప్రాయం. పాఠ్యపుస్తకాలు ఈ వాక్యాన్ని ఆయనకే ఆపాదిస్తాయి.
అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) లోవెన్ ఫెల్డ్.
లూయీ బ్రెయిలీ అంధుల కోసం ఆరు చుక్కల లిపిని కనిపెట్టారు. హెలెన్ కెల్లర్ చూపు, వినికిడి రెండూ లేని రచయిత్రి, ఉద్యమకారిణి. ఐన్స్టీన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త. ఈ వాక్యం వీరిది కాదు.
పూర్తిగా చూపు లేని (అంధ) పిల్లలకు ఉపయోగపడని బోధనాభ్యసన కృత్యం ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
అంధ పిల్లలు ప్రధానంగా వినికిడి, స్పర్శ ద్వారా నేర్చుకుంటారు. మాటలతో జరిగే చర్చ, ఉపన్యాసం, భాషా కృత్యాలు వినికిడి మీద ఆధారపడతాయి కాబట్టి వారికి సులభంగా అందుతాయి. ప్రదర్శనను కూడా మాటల వర్ణన, స్పర్శ నమూనాలతో వారికి అనుకూలంగా మార్చవచ్చు.
చిత్రలేఖనం పూర్తిగా చూపు మీద ఆధారపడే కృత్యం: రంగులు, ఆకారాలు, గీతలు కంటితో చూసి గీయాలి. అందుకే అంధులకు ఉపయోగపడనిది చిత్రలేఖనం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).
చర్చ-ప్రదర్శన, ఉపన్యాసం, భాషా ప్రయోగాలు చెవి ద్వారా అందే కృత్యాలు, అంధులకు బాగా ఉపయోగపడతాయి. కాబట్టి (1), (2), (3) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: అంధులకు చెవి, చేతి స్పర్శ ఆధారం; చూపు మీద ఆధారపడిన కృత్యాలు పనికిరావు.
ప్రపంచ బ్రెయిలీ దినోత్సవం ప్రతి సంవత్సరం ఈ రోజున జరుపుకుంటారు.
(1)జనవరి 3
(2)జనవరి 4
(3)జనవరి 5
(4)జనవరి 6
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) జనవరి 4
ప్రపంచ బ్రెయిలీ దినోత్సవం (World Braille Day) ఏ రోజున జరుపుకుంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
అంధుల కోసం ఆరు చుక్కల స్పర్శ లిపిని కనిపెట్టిన లూయీ బ్రెయిలీ 1809 జనవరి 4 న ఫ్రాన్స్లో పుట్టారు. ఆయన జయంతి సందర్భంగా ఐక్యరాజ్య సమితి 2019 నుంచి జనవరి 4 ను ప్రపంచ బ్రెయిలీ దినోత్సవంగా పాటిస్తోంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) జనవరి 4.
జనవరి 3, 5, 6 తేదీలకు బ్రెయిలీ దినోత్సవంతో సంబంధం లేదు. కాబట్టి (1), (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: లూయీ బ్రెయిలీ జననం జనవరి 4, 1809 = ప్రపంచ బ్రెయిలీ దినోత్సవం.
బ్రెయిలీ లిపి రాయుటకు ఒక గడిలో గరిష్టంగా ఉపయోగించే చుక్కల సంఖ్య
(1)4
(2)5
(3)6
(4)7
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) 6
Braille లిపిలో ఒక గడి (Cell) లో గరిష్టంగా ఎన్ని చుక్కలు ఉంటాయో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
Braille గడిలో రెండు నిలువు వరుసలు, మూడు అడ్డు వరుసలు ఉంటాయి. ఎడమ వరుసలో పై నుంచి కిందికి 1, 2, 3 చుక్కలు; కుడి వరుసలో 4, 5, 6 చుక్కలు. ఈ ఆరు స్థానాల్లో ఉబ్బెత్తు చుక్కలను వేర్వేరుగా కలిపి అక్షరాలు, అంకెలు, విరామ చిహ్నాలు ఏర్పరుస్తారు. ఆరు స్థానాలతో 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 = 64 కలయికలు సాధ్యం (ఖాళీ గడితో కలిపి).
కాబట్టి ఒక గడిలో గరిష్టంగా 6 చుక్కలు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 6. ఆరు చుక్కలూ ఉన్న గడి ఆంగ్ల Braille లో 'for' అనే పదాన్ని సూచిస్తుంది.
4 (1), 5 (2) అనేవి ఒక అక్షరంలో ఉండగల చుక్కల సంఖ్యలు మాత్రమే, గరిష్టం కాదు. 7 (4) ప్రామాణిక గడిలో సాధ్యం కాదు. కంప్యూటర్ కోసం 8 చుక్కల Braille కూడా ఉంది, కానీ ప్రామాణిక Braille లిపి ఆరు చుక్కలదే.
దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలకు గణితం నేర్పే ఉపకరణాల్లో 'Types' అనే చిన్న ముక్కలను దేనిలో వాడతారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
టేలర్ ఫ్రేమ్ (Taylor Frame) ఒక లోహపు పలక. దానిలో వరుసగా అష్టభుజాకార (నక్షత్రం వంటి) రంధ్రాలు ఉంటాయి. Types అనేవి చిన్న లోహపు ముక్కలు. ఒక చివర ఉబ్బెత్తు గీత, మరో చివర రెండు ఉబ్బెత్తు చుక్కలు ఉంటాయి. ఒక Type ని రంధ్రంలో ఏ దిశలో పెడతారు, ఏ చివర పైకి ఉంటుంది అనే దాన్ని బట్టి వేర్వేరు అంకెలు, గణిత చిహ్నాలు సూచిస్తారు. పిల్లలు వేళ్ళతో తడిమి చదువుతారు, లెక్కలు చేస్తారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) టేలర్ ఫ్రేమ్.
అబాకస్ (1) లో (దృష్టి లోపం ఉన్నవారి కోసం క్రాన్మర్ అబాకస్) పూసలను జరిపి లెక్కిస్తారు, Types వాడరు. మాత్రికలు (3) ఒక గణిత భావన, ఉపకరణం కాదు. జ్యామితి (4) గణితంలో ఒక విభాగం; దానికి వేరే స్పర్శ ఉపకరణాలు ఉంటాయి.
క్రింది బ్రెయిలీలో రాసిన పదానికి సరైన ఆంగ్ల పదం
(చిత్రంలో: నాలుగు బ్రెయిలీ గడులు. మొదటి గడి: చుక్కలు 1, 2, 3, 6; రెండో గడి: చుక్కలు 1, 5; మూడో గడి: చుక్కలు 1, 2, 3, 5; నాలుగో గడి: చుక్కలు 1, 3, 4, 5, 6.)
(1)TRUE
(2)LOVE
(3)VERY
(4)GOOD
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) VERY
నాలుగు Braille గడుల్లో ఉన్న చుక్కలను చదివి ఆంగ్ల పదం గుర్తించమన్నారు.
Braille గడిలో ఎడమ వరుస పై నుంచి కిందికి 1, 2, 3; కుడి వరుస 4, 5, 6 చుక్కలు. కొన్ని అక్షరాలు: E = 1, 5; R = 1, 2, 3, 5; V = 1, 2, 3, 6; Y = 1, 3, 4, 5, 6.
మొదటి గడిలో ఎడమ వరుస మూడు చుక్కలు, కుడి కింది చుక్క ఉన్నాయి: 1, 2, 3, 6 = V. రెండో గడిలో పై ఎడమ, మధ్య కుడి: 1, 5 = E. మూడో గడిలో ఎడమ మూడు, మధ్య కుడి: 1, 2, 3, 5 = R. నాలుగో గడిలో 1, 4 (పై రెండు), 5 (మధ్య కుడి), 3, 6 (కింది రెండు): 1, 3, 4, 5, 6 = Y. పదం VERY. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) VERY.
TRUE (1) మొదటి అక్షరం T = 2, 3, 4, 5, అది మొదటి గడితో సరిపోదు. LOVE (2) లో L = 1, 2, 3, ఇక్కడ మొదటి గడిలో అదనంగా 6వ చుక్క ఉంది. GOOD (4) లో G = 1, 2, 4, 5, అది కూడా సరిపోదు.
గుర్తుంచుకోండి: Braille చదివేటప్పుడు ముందు ప్రతి గడి చుక్కల సంఖ్యలు రాసుకుని, ఆ తర్వాత అక్షరాలతో పోల్చండి.
Braille లిపిని కనిపెట్టిన లూయీ బ్రెయిలీ (Louis Braille) పుట్టిన తేదీ అడుగుతున్నారు.
లూయీ బ్రెయిలీ 1809 జనవరి 4న ఫ్రాన్స్లోని కూప్వ్రే గ్రామంలో పుట్టాడు. మూడేళ్ళ వయసులో తండ్రి పనిముట్ల దుకాణంలో జరిగిన ప్రమాదంలో ఒక కంటికి గాయమై, ఆ తర్వాత రెండు కళ్ళ చూపూ పోయింది. పారిస్లో అంధుల పాఠశాలలో చదువుతూ ఆరు చుక్కల లిపిని రూపొందించాడు. ఆయన పుట్టిన రోజైన జనవరి 4ను ప్రపంచ Braille దినోత్సవం (World Braille Day) గా జరుపుకుంటాం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 4 జనవరి.
4 డిసెంబరు (1), 4 ఫిబ్రవరి (3), 4 మార్చి (4) తేదీలకు లూయీ బ్రెయిలీతో సంబంధం లేదు. 'జనవరి 4' అనేది ప్రపంచ Braille దినోత్సవంగా ప్రతి పరీక్షలోనూ అడిగే ముఖ్యమైన తేదీ.
గుర్తుంచుకోండి: జనవరి 4 = లూయీ బ్రెయిలీ జయంతి = ప్రపంచ Braille దినోత్సవం.
దృష్టి లోపం గల పిల్లలు ఈ సాఫ్ట్వేర్ ద్వారా కంప్యూటర్లో నేర్చుకుంటారు
(1)JAWS
(2)Windows
(3)JEWS
(4)Oracle
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) JAWS
దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలు Computer వాడటానికి ఉపయోగపడే సాఫ్ట్వేర్ ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
JAWS అంటే Job Access With Speech. ఇది ఒక స్క్రీన్ రీడర్ (Screen Reader). తెర మీద ఉన్న అక్షరాలు, మెనూలు, బటన్లను గొంతుతో చదివి వినిపిస్తుంది. Braille డిస్ప్లేకు కూడా పంపుతుంది. మౌస్ లేకుండా కీబోర్డ్ ఆదేశాలతోనే పని చేయవచ్చు. దీంతో దృష్టి లోపం ఉన్నవారు టైపింగ్, ఇంటర్నెట్, ఈమెయిల్ స్వతంత్రంగా వాడగలుగుతారు. NVDA కూడా ఇలాంటి ఉచిత స్క్రీన్ రీడర్.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) JAWS.
Windows (2) ఒక ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్, JAWS దానిపై నడుస్తుంది, కానీ అది ప్రత్యేకంగా దృష్టి లోపం ఉన్నవారి కోసం తయారైంది కాదు. JEWS (3) అనే సాఫ్ట్వేర్ లేదు, ఇది JAWS ను పోలిన తప్పుదారి పట్టించే ఆప్షన్. Oracle (4) డేటాబేస్ సాఫ్ట్వేర్.
గుర్తుంచుకోండి: JAWS = Job Access With Speech = తెర మీద ఉన్నది చదివి వినిపించే Screen Reader.
తక్కువ దృష్టి లోపం గల వ్యక్తులు కింది ఆప్టికల్ ఉపకరణాన్ని వాడుతారు
(1)టెలిస్కోప్
(2)చేతికర్ర
(3)బ్రెయిలీ పలక
(4)మైక్రోస్కోప్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) టెలిస్కోప్
తక్కువ దృష్టి (Low Vision) ఉన్నవారు వాడే కటకాలతో కూడిన (ఆప్టికల్) ఉపకరణం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
తక్కువ దృష్టి ఉన్నవారికి కొంత చూపు మిగిలి ఉంటుంది. ఆ చూపును పెంచడానికి కటకాలు ఉన్న ఉపకరణాలు వాడతారు. దగ్గరి పనులకు చేతి భూతద్దం, స్టాండ్ భూతద్దం; దూరంగా ఉన్న బోర్డు, బస్సు నంబర్లు, సైన్ బోర్డులు చూడటానికి చిన్న చేతి టెలిస్కోప్ (Monocular Telescope) వాడతారు. పెద్ద అక్షరాల పుస్తకాలు, మంచి వెలుతురు వంటివి ఆప్టికల్ కాని సహాయాలు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) టెలిస్కోప్.
చేతికర్ర (2) నడవడానికి వాడే చలన ఉపకరణం, దానిలో కటకాలు లేవు. బ్రెయిలీ పలక (3) Braille రాయడానికి వాడేది, ఇది ప్రధానంగా అంధులకు. మైక్రోస్కోప్ (4) అంటే ప్రయోగశాలలో సూక్ష్మజీవులను చూసే పరికరం, రోజువారీ చూపు కోసం వాడే ఉపకరణం కాదు.
రూ. 500 కరెన్సీ నోటుపై దృష్టి లోపం గల వ్యక్తుల సౌకర్యం కోసం ముద్రించిన ఆకారం
(1)చతురస్రం
(2)త్రిభుజం
(3)దీర్ఘ చతురస్రం
(4)వృత్తం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) వృత్తం
₹500 నోటు మీద దృష్టి లోపం ఉన్నవారు తడిమి గుర్తించడానికి ముద్రించిన గుర్తు ఏ ఆకారంలో ఉంటుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
RBI ప్రతి నోటు మీద ఉబ్బెత్తుగా ముద్రించిన గుర్తింపు చిహ్నం (Identification Mark) పెడుతుంది. ఇంటాగ్లియో అనే ముద్రణ పద్ధతి వల్ల ఇది వేళ్ళకు తగులుతుంది. వేర్వేరు నోట్లకు వేర్వేరు ఆకారాలు ఇచ్చారు. ₹500 నోటు మీద ₹500 అని ఉబ్బెత్తుగా ఉన్న వృత్తం గుర్తు ఉంటుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) వృత్తం.
త్రిభుజం (2) ₹100 నోటు గుర్తు. దీర్ఘ చతురస్రం (3) ₹2000 నోటు గుర్తు. చతురస్రం (1) ₹500 నోటు గుర్తు కాదు. ఆకారాలు వేరుగా ఉండడం వల్లే దృష్టి లోపం ఉన్నవారు నోట్లను ఒకదానితో ఒకటి కలిపి పొరపడకుండా గుర్తించగలుగుతారు.
వేడి లేదా చల్లని స్థితిని, మెత్తగా లేదా గట్టిగా, బరువుగా లేదా తేలికగా ఉండే గుణాలను గుర్తించుటను ఈ జ్ఞానం ద్వారా తెలుసుకుంటారు
(1)శ్రవణం
(2)స్పర్శ
(3)దృష్టి
(4)ఘ్రాణం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) స్పర్శ
వేడి-చల్లదనం, మెత్తదనం-గట్టిదనం, బరువు-తేలిక అనే గుణాలను ఏ ఇంద్రియం ద్వారా తెలుసుకుంటామో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
చర్మం ద్వారా కలిగే జ్ఞానమే స్పర్శ (Tactile sense). చర్మంలోని గ్రాహకాలు ఉష్ణోగ్రత, ఒత్తిడి, ఉపరితలం (నునుపు, గరుకు), గట్టిదనాన్ని గుర్తిస్తాయి. వస్తువును చేతిలో పట్టుకున్నప్పుడు దాని బరువు కూడా తెలుస్తుంది. దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలకు ఇంద్రియ శిక్షణలో (Sensory Training) ఈ స్పర్శ నైపుణ్యాన్ని ప్రత్యేకంగా పెంచుతారు; Braille చదవడానికి కూడా ఇదే ఆధారం.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) స్పర్శ.
శ్రవణం (1) శబ్దాలను, దృష్టి (3) రంగు, ఆకారం, పరిమాణాన్ని, ఘ్రాణం (4) వాసనను గుర్తిస్తాయి. చూపుతో ఒక వస్తువు గట్టిదా మెత్తదా అని ఊహించగలం, కానీ వేడి, బరువు వంటి గుణాలను కచ్చితంగా తెలుసుకోలేం.
వీరికి మిగతా వారి కంటే ఎక్కువ జ్ఞాపక శక్తి ఉంటుందని అంటారు.
(1)ఆటిజం
(2)థలసేమియా
(3)దృష్టిలోపం
(4)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) దృష్టిలోపం
సాధారణంగా ఎవరికి మిగతావారి కంటే ఎక్కువ జ్ఞాపకశక్తి ఉంటుందని అంటారో ప్రశ్న అడుగుతోంది. "అంటారు" (It is usually said) అనే మాటను గమనించండి.
దృష్టి లోపం ఉన్నవారు చూసి రాసుకోలేరు, మళ్లీ చూసుకోలేరు. అందుకే విన్న విషయాలను, దారులను, వస్తువులు ఉన్న చోట్లను, ఫోన్ నంబర్లను జ్ఞాపకంలో ఉంచుకుంటారు. నిరంతరం ఇలా వాడటం వల్ల వారి శ్రవణ జ్ఞాపకశక్తి (Auditory memory) బాగా అభివృద్ధి చెందుతుంది. దీనినే పరిహార నైపుణ్యం (Compensation) అంటారు; అందుకే "వీరికి జ్ఞాపకశక్తి ఎక్కువ" అని సాధారణంగా అంటారు.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) దృష్టిలోపం.
ఆటిజం (1) ఉన్న కొంతమందికి కొన్ని విషయాల్లో అసాధారణ జ్ఞాపకశక్తి (Savant skills) ఉంటుంది, కానీ అది అందరికీ వర్తించదు; సాధారణ మాటగా అనేది దృష్టిలోపం గురించే. థలసేమియా (2) రక్త వ్యాధి; జ్ఞాపకశక్తికి సంబంధం లేదు. సెరిబ్రల్ పాల్సీ (4) చలన సమస్య; దానికి ఎక్కువ జ్ఞాపకశక్తి అనే లక్షణం లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: చూడలేనివారు గుర్తుంచుకుంటారు → దృష్టిలోపం ఉన్నవారికి మంచి జ్ఞాపకశక్తి.
కళ్ళకు గంతలు కట్టి, తమ తోటి పిల్లల స్వరాన్ని బట్టి ఆ పిల్లవాన్ని గుర్తించే ప్రక్రియ దేనికి సంబంధించినది
(1)దృష్టి నైపుణ్యం
(2)శ్రవణ నైపుణ్యం
(3)స్పర్శా నైపుణ్యం
(4)ఘ్రాణ నైపుణ్యం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) శ్రవణ నైపుణ్యం
కళ్లకు గంతలు కట్టి, గొంతు విని ఆ పిల్లవాడు ఎవరో గుర్తించే ఆట ఏ నైపుణ్యాన్ని పెంచుతుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఇది ఇంద్రియ శిక్షణలో (Sensory Training) ఒక కృత్యం. కళ్లకు గంతలు కట్టినప్పుడు చూపు ఉపయోగపడదు; పిల్లవాడు గొంతు శబ్దం, స్వరం, మాట తీరును విని గుర్తించాలి. అంటే శబ్దాలను వేరు చేసి గుర్తించే శ్రవణ నైపుణ్యం (Auditory skill / Auditory discrimination) పెరుగుతుంది. దృష్టిలోపం ఉన్న పిల్లలకు ఈ నైపుణ్యం చాలా ముఖ్యం.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) శ్రవణ నైపుణ్యం.
దృష్టి నైపుణ్యం (1): కళ్లకు గంతలు కట్టారు కాబట్టి చూపు వాడటం లేదు. స్పర్శా నైపుణ్యం (3) తాకి గుర్తించడం; ఇక్కడ తాకడం లేదు. ఘ్రాణ నైపుణ్యం (4) వాసనతో గుర్తించడం; ఇక్కడ గుర్తించేది స్వరంతో.
గుర్తుంచుకోండి: స్వరం విని గుర్తించడం → శ్రవణ నైపుణ్యం.