నేపథ్యం: ఆసియా-పసిఫిక్ దశాబ్దాలు, బివాకో చట్రం
ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో వైకల్యం ఉన్నవారి కోసం UNESCAP వరుసగా దశాబ్దాలు ప్రకటించింది:
| దశాబ్దం | ముఖ్య పత్రం |
|---|---|
| మొదటి ఆసియా-పసిఫిక్ వైకల్యం ఉన్నవారి దశాబ్దం: 1993-2002 | - |
| రెండో దశాబ్దం: 2003-2012 | బివాకో సహస్రాబ్ది కార్యాచరణ చట్రం (2002) |
| మూడో దశాబ్దం: 2013-2022 | ఇంచియాన్ వ్యూహం (2012) |
| నాలుగో దశాబ్దం: 2023-2032 | జకార్తా మంత్రుల ప్రకటన (2022) |
- బివాకో సహస్రాబ్ది కార్యాచరణ చట్రం: 2002 అక్టోబర్లో జపాన్లోని షిగా ప్రాంతం, ఓట్సు నగరంలో జరిగిన సమావేశంలో ఆమోదం పొందింది. దీని పూర్తి పేరులోనే లక్ష్యం ఉంది: "సమ్మిళిత, అడ్డంకులు లేని, హక్కుల ఆధారిత సమాజం" వైపు. ఇది 7 ప్రాధాన్య రంగాలను గుర్తించింది:
- వైకల్యం ఉన్నవారి స్వయం సహాయ సంఘాలు, కుటుంబ/తల్లిదండ్రుల సంఘాలు
- వైకల్యం ఉన్న మహిళలు
- ముందస్తు గుర్తింపు, ముందస్తు జోక్యం, విద్య
- శిక్షణ, ఉపాధి (స్వయం ఉపాధి సహా)
- నిర్మిత పరిసరాలు, ప్రజా రవాణా అందుబాటు
- సమాచారం, సమాచార ప్రసార సాంకేతికతల అందుబాటు
- సామర్థ్య నిర్మాణం, సామాజిక భద్రత, జీవనోపాధి కార్యక్రమాల ద్వారా పేదరిక నిర్మూలన
- ఇంచియాన్ వ్యూహం బివాకో చట్రం, దాని మధ్యంతర సమీక్ష "బివాకో ప్లస్ ఫైవ్" మీద ఆధారపడి రూపొందింది.
ఇంచియాన్ సమావేశం
- ఇంచియాన్ వ్యూహం పూర్తి పేరు: "ఆసియా, పసిఫిక్లో వైకల్యం ఉన్నవారి కోసం 'హక్కును నిజం చేద్దాం' (మేక్ ది రైట్ రియల్) ఇంచియాన్ వ్యూహం".
- దక్షిణ కొరియా (రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కొరియా) లోని ఇంచియాన్ నగరంలో 2012 అక్టోబర్ 29 నుంచి నవంబర్ 2 వరకు ఆసియా-పసిఫిక్ దేశాల ప్రభుత్వ ప్రతినిధులతో ఉన్నత స్థాయి అంతర్ప్రభుత్వ సమావేశం జరిగింది.
- ఈ సమావేశాన్ని ఐక్యరాజ్యసమితికి చెందిన ఆసియా, పసిఫిక్ ఆర్థిక, సామాజిక కమిషన్ (UNESCAP), కొరియా ప్రభుత్వం కలిసి నిర్వహించాయి.
- రెండో దశాబ్దాన్ని ముగించి, 2013-2022 దశాబ్దంలో ఆసియా-పసిఫిక్లో వైకల్యం ఉన్నవారి సంక్షేమానికి ప్రణాళికాబద్ధమైన వ్యూహాలు తయారు చేయడం సమావేశ లక్ష్యం.
- ఈ ప్రాంతంలో సుమారు 65 కోట్ల (650 మిలియన్లు) మంది వైకల్యం ఉన్నవారు ఉన్నారు. ప్రపంచంలోనే అత్యధిక జనాభా ఉన్న ప్రాంతం ఇది. వారి జీవన ప్రమాణాలు పెంచడం, హక్కులు అందేలా చూడడం వ్యూహం ఉద్దేశం.
- ఈ సమావేశంలో వివిధ ప్రభుత్వాల మంత్రులు ఒక మంత్రుల ప్రకటనతో పాటు ఈ వ్యూహాన్ని ఆమోదించి, ప్రారంభించారు.
- ఇది వైకల్యాన్ని కలుపుకునే అభివృద్ధికి ప్రాంతీయంగా అంగీకరించిన ప్రపంచంలోనే మొదటి లక్ష్యాల సమూహం.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
UNESCAP అవలంబించిన ఒక కార్యాచరణ ప్రణాళిక పేరు
- (1)TCAB
- (2)UNCRPD
- (3)INCHEON
- (4)ICT
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) INCHEON
ఆసియా, పసిఫిక్ ప్రాంతాల ఐక్యరాజ్యసమితి ఆర్థిక, సామాజిక కమిషన్ (UNESCAP) ఆమోదించిన కార్యాచరణ ప్రణాళిక పేరు ఏమిటి అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
2012లో దక్షిణ కొరియాలోని ఇంచియాన్ నగరంలో జరిగిన సమావేశంలో UNESCAP 'ఇంచియాన్ వ్యూహం' (Incheon Strategy to 'Make the Right Real') ఆమోదించింది. ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో దివ్యాంగుల కోసం 2013-2022 దశాబ్దానికి ఇది లక్ష్యాలు నిర్దేశించింది. పేదరికం తగ్గించడం, ఉపాధి, విద్య, అందుబాటు (Accessibility), నిర్ణయాల్లో భాగస్వామ్యం లాంటి అంశాలు ఇందులో ఉన్నాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) INCHEON.
UNCRPD (2) 2006లో ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశం ఆమోదించిన దివ్యాంగుల హక్కుల ఒప్పందం, అది UNESCAP కార్యాచరణ ప్రణాళిక కాదు. ICT (4) సమాచార, ప్రసార సాంకేతికత, ప్రణాళిక పేరు కాదు. TCAB (1) ఈ సందర్భంలో గుర్తింపు పొందిన ప్రణాళిక కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: UNESCAP → ఇంచియాన్ వ్యూహం (2012), దశాబ్దం 2013-2022.
నిర్మాణం: 10 - 27 - 62
- ఇంచియాన్ వ్యూహంలో 10 లక్ష్యాలు (గోల్స్), 27 లక్ష్యాంశాలు (టార్గెట్స్), 62 సూచికలు (ఇండికేటర్స్) ఉన్నాయి.
- ఉద్దేశం: వైకల్యం ఉన్నవారి హక్కులకు అడ్డంకులు లేని, స్వేచ్ఛాయుత, సమ్మిళిత సమాజాన్ని ఆసియా-పసిఫిక్లో నిర్మించడం; "సమ్మిళిత అభివృద్ధి".
- UNESCAP సచివాలయం ప్రతి మూడు సంవత్సరాలకు ఒకసారి, దశాబ్దం ముగిసే 2022 వరకు, వ్యూహం ఎంతవరకు అమలైందో నివేదిక ఇస్తుంది.
10 లక్ష్యాలు
| లక్ష్యం | అంశం |
|---|---|
| 1 | పేదరికాన్ని తగ్గించడం; పని, ఉపాధి అవకాశాలు పెంచడం |
| 2 | రాజకీయ ప్రక్రియల్లో, నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడం |
| 3 | భౌతిక పరిసరాలు, ప్రజా రవాణా, జ్ఞానం, సమాచారం, సమాచార ప్రసారం అందుబాటును పెంచడం |
| 4 | సామాజిక రక్షణను బలోపేతం చేయడం |
| 5 | వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు ముందస్తు జోక్యం, విద్యను విస్తరించడం |
| 6 | లింగ సమానత్వం, మహిళా సాధికారతను నిర్ధారించడం |
| 7 | వైకల్యాన్ని కలుపుకునే విపత్తు ప్రమాద నివారణ, నిర్వహణ |
| 8 | వైకల్య గణాంకాల విశ్వసనీయత, పోలికకు అనువైన స్థాయిని మెరుగుపరచడం |
| 9 | UNCRPD ఆమోదం, అమలును వేగవంతం చేయడం; జాతీయ చట్టాలను ఒడంబడికకు అనుగుణంగా మార్చడం |
| 10 | ఉప-ప్రాంతీయ, ప్రాంతీయ, అంతర్-ప్రాంతీయ సహకారాన్ని పెంచడం |
- లక్ష్యం 5 విద్యకు నేరుగా సంబంధించింది. దీని రెండు లక్ష్యాంశాలు:
- పుట్టినప్పటి నుంచి పూర్వ ప్రాథమిక వయసు వరకు వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను ముందుగా గుర్తించి, జోక్యం చేసుకునే చర్యలు పెంచడం.
- ప్రాథమిక, మాధ్యమిక విద్యలో నమోదు రేటులో వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు, ఇతర పిల్లలకు మధ్య ఉన్న అంతరాన్ని సగానికి తగ్గించడం.
పరీక్ష కోణం: UNESCAP ఆమోదించిన కార్యాచరణ ప్రణాళిక = ఇంచియాన్ వ్యూహం. నినాదం "హక్కును నిజం చేద్దాం" (మేక్ ది రైట్ రియల్). ప్రదేశం ఇంచియాన్, దక్షిణ కొరియా - 2012 అక్టోబర్ 29 - నవంబర్ 2. దశాబ్దం 2013-2022. 10 లక్ష్యాలు, 27 లక్ష్యాంశాలు, 62 సూచికలు. విద్య = లక్ష్యం 5. ప్రాంతంలో 65 కోట్ల మంది వైకల్యం ఉన్నవారు. UNESCAP ప్రతి 3 ఏళ్లకు నివేదిక. బివాకో చట్రం (2002, జపాన్) - రెండో దశాబ్దం 2003-2012 - 7 ప్రాధాన్య రంగాలు.
మెమొరీ కోడ్: "10 - 27 - 62" = ఒక తోటను ఊహించండి: "10 చెట్లు, 27 కొమ్మలు, 62 పండ్లు" - లక్ష్యాలు చెట్లు, లక్ష్యాంశాలు కొమ్మలు, సూచికలు పండ్లు; ప్రతి సంఖ్య ముందు సంఖ్యకు రెట్టింపు కంటే కొంచెం ఎక్కువ. విద్య లక్ష్యం "5 ఏళ్లకు బడి" - లక్ష్యం 5 = ముందస్తు జోక్యం, విద్య. దశాబ్దాల వరుస "బి-ఇం-జ" - బివాకో (2003-12) → ఇంచియాన్ (2013-22) → జకార్తా (2023-32).