AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

చాప్టర్ టెస్ట్ · విద్యలో సవాళ్లు, భాషా అంశాలు, సమాజ భాగస్వామ్యం

మోడల్ ప్రశ్నలు (40)

మొత్తం 12 అంశాలు చదివాక ఈ ప్రశ్నలు రాయండి. ప్రతి ప్రశ్న కింద సమాధానం, వివరణ ఉన్నాయి.

మోడల్ ప్రశ్న 1

మన దేశంలో పూర్వ ప్రాథమిక విద్యను మొదట ప్రారంభించింది ఎవరు?

  1. (1)ప్రభుత్వ విద్యా శాఖ
  2. (2)క్రైస్తవ మిషనరీలు
  3. (3)గ్రామ పంచాయతీలు
  4. (4)విశ్వవిద్యాలయాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) క్రైస్తవ మిషనరీలు

మన దేశంలో పూర్వ ప్రాథమిక విద్య క్రైస్తవ మిషనరీల ద్వారా మొదలైంది. వారు ప్రీ-ప్రైమరీ తరగతులు, నర్సరీ పాఠశాలలు ప్రారంభించారు; లక్నోలోని లోరెటో కాన్వెంట్ (1874) దీనికి ఉదాహరణ.

ప్రభుత్వం 1944 సార్జెంట్ నివేదిక తర్వాతే ఈ దశకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది, ప్రారంభించలేదు. పంచాయతీలు, విశ్వవిద్యాలయాలు పూర్వ ప్రాథమిక విద్యను ప్రారంభించిన సంస్థలు కావు.

మోడల్ ప్రశ్న 2

సరైన జతను గుర్తించండి.

  1. (1)లోరెటో కాన్వెంట్ - పుణె - 1885
  2. (2)సెయింట్ హిల్డాస్ నర్సరీ - లక్నో - 1874
  3. (3)సెయింట్ హిల్డాస్ నర్సరీ - పుణె - 1885
  4. (4)లోరెటో కాన్వెంట్ - లక్నో - 1920
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) సెయింట్ హిల్డాస్ నర్సరీ - పుణె - 1885

సెయింట్ హిల్డాస్ నర్సరీ పాఠశాల పుణెలో 1885లో ప్రారంభమైంది. లోరెటో కాన్వెంట్ లక్నోలో 1874లో మొదలైంది.

మిగతా ఎంపికల్లో ఊరు లేదా సంవత్సరం తారుమారైంది. 1920 అనేది నూతన బాలశిక్షణ సంఘ్ తర్వాత దేశీయ పద్ధతి పాఠశాలలు మొదలైన సంవత్సరం, లోరెటో కాన్వెంట్‌ది కాదు.

మోడల్ ప్రశ్న 3

పిల్లల విద్య మొదట తల్లి దగ్గరే మొదలవుతుందని, మొదటి ఐదేళ్లు చాలా ముఖ్యమని చెప్పినవారు ఎవరు?

  1. (1)మహాత్మా గాంధీ
  2. (2)డాక్టర్ మాంటిస్సోరి
  3. (3)హర్టాగ్
  4. (4)కొఠారీ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) మహాత్మా గాంధీ

మొదటి ఐదు సంవత్సరాలు చాలా అవసరమని, పిల్లవాడి విద్య మొదట తల్లి దగ్గరే మొదలవుతుందని మహాత్మా గాంధీ చెప్పారు.

మాంటిస్సోరి 1939లో భారత్ పర్యటనతో పూర్వ ప్రాథమిక విద్యకు ప్రాముఖ్యం తెచ్చారు కానీ ఈ వాక్యం ఆమెది కాదు. హర్టాగ్ నిలుపుదల, వృథా గురించి, కొఠారీ పాఠశాల సదుపాయం, నమోదు గురించి చెప్పారు.

మోడల్ ప్రశ్న 4

నిలుపుదల, స్తబ్ధత, వృథా గురించి మొట్టమొదటిసారి తెలిపిన కమిటీ ఏది?

  1. (1)సార్జెంట్ కమిటీ 1944
  2. (2)కొఠారీ కమిషన్ 1964
  3. (3)ముదలియార్ కమిషన్ 1952
  4. (4)హర్టాగ్ కమిటీ 1929
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) హర్టాగ్ కమిటీ 1929

హర్టాగ్ కమిటీ (1929) మొట్టమొదటిసారి నిలుపుదల, స్తబ్ధత, వృథా గురించి తెలిపింది. తర్వాతి కమిటీలు, కమిషన్లు దాన్ని కొనసాగించి చర్చించాయి.

సార్జెంట్ నివేదిక పూర్వ ప్రాథమిక విద్యకు ప్రాధాన్యంతో గుర్తుంటుంది. కొఠారీ, ముదలియార్ కమిషన్లు తర్వాతి కాలానివి; వృథా గురించి మొదట చెప్పినవి కావు.

మోడల్ ప్రశ్న 5

సార్వత్రిక విద్యా లక్ష్యాలను సాధించే మూడు దశల సరైన వరుస ఏది?

  1. (1)నమోదు - సదుపాయం - నిలుపుదల
  2. (2)సదుపాయం - నమోదు - నిలుపుదల
  3. (3)నిలుపుదల - నమోదు - సదుపాయం
  4. (4)సదుపాయం - నిలుపుదల - నమోదు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) సదుపాయం - నమోదు - నిలుపుదల

ముందు బడి అందుబాటులో ఉండాలి (సదుపాయం), తర్వాత పిల్లలను చేర్చాలి (నమోదు), చేరినవారు మానకుండా చూడాలి (నిలుపుదల). ఇదే సార్వత్రిక విద్య మూడు దశల వరుస.

బడి లేకుండా నమోదు సాధ్యం కాదు; చేరకుండా నిలుపుదల ప్రశ్న రాదు. కాబట్టి మిగతా వరుసలు తర్కానికీ, నోట్స్‌లోని క్రమానికీ సరిపోవు.

మోడల్ ప్రశ్న 6

1వ తరగతిలో చేరిన ప్రతి 100 మందిలో ఎంత మంది 5వ, 8వ తరగతుల వరకు చదువుతున్నారు?

  1. (1)60, 40
  2. (2)50, 30
  3. (3)40, 25
  4. (4)25, 10
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 40, 25

1వ తరగతిలో చేరిన ప్రతి 100 మందిలో 40 మంది మాత్రమే 5వ తరగతి వరకు, 25 మంది మాత్రమే 8వ తరగతి వరకు చదువుతున్నారు. ఈ మానేసే రేటు షెడ్యూల్డ్ కులాలు, తెగల్లో ఎక్కువ.

60-40, 50-30, 25-10 అనే సంఖ్యలు నోట్స్‌లో లేవు. గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన జంట 40 (5వ తరగతి), 25 (8వ తరగతి).

మోడల్ ప్రశ్న 7

కొఠారీ కమిషన్ ప్రకారం పాఠశాల సౌకర్యాలు కల్పించాల్సిన దిగువ ప్రాథమిక దశ ఏ తరగతులు?

  1. (1)1 నుంచి 4వ తరగతి
  2. (2)1 నుంచి 5వ తరగతి
  3. (3)1 నుంచి 8వ తరగతి
  4. (4)3 నుంచి 5వ తరగతి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 1 నుంచి 4వ తరగతి

కొఠారీ కమిషన్ దిగువ ప్రాథమిక దశను 1వ తరగతి నుంచి 4వ తరగతి వరకుగా చెప్పి, 300 మంది జనాభా ఉన్న ఆవాసాల్లో ఈ సౌకర్యాలు ఉండాలని సూచించింది.

1-5, 1-8, 3-5 అనేవి ఈ సందర్భంలో కొఠారీ చెప్పిన దిగువ ప్రాథమిక దశ కాదు. 1-8 అనేది ఎలిమెంటరీ విద్య మొత్తాన్ని సూచిస్తుంది.

మోడల్ ప్రశ్న 8

10+2+3 విధానంలో '2' దేనిని సూచిస్తుంది?

  1. (1)2 ఏళ్ల పూర్వ ప్రాథమిక విద్య
  2. (2)2 ఏళ్ల సెకండరీ విద్య
  3. (3)2 ఏళ్ల డిగ్రీ కోర్సు
  4. (4)2 ఏళ్ల ఉపాధ్యాయ శిక్షణ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 2 ఏళ్ల సెకండరీ విద్య

NPE 1986 రూపొందించిన 10+2+3 విధానంలో 10 ఏళ్ల సాధారణ విద్య, 2 ఏళ్ల సెకండరీ విద్య, 3 ఏళ్ల డిగ్రీ కోర్సు ఉంటాయి. కాబట్టి '2' అంటే రెండేళ్ల సెకండరీ విద్య.

డిగ్రీ కోర్సు 3 ఏళ్లు, 2 కాదు. పూర్వ ప్రాథమిక విద్య, ఉపాధ్యాయ శిక్షణ ఈ సూత్రంలో భాగం కావు.

మోడల్ ప్రశ్న 9

సెకండరీ విద్య ఉత్పాదకత పెంచాలని కోరిన కమిషన్ల జత ఏది?

  1. (1)హర్టాగ్, సార్జెంట్
  2. (2)రాధాకృష్ణన్, హర్టాగ్
  3. (3)సార్జెంట్, డెలర్స్
  4. (4)ముదలియార్ (1952-53), కొఠారీ (1964-66)
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) ముదలియార్ (1952-53), కొఠారీ (1964-66)

ముదలియార్ కమిషన్ (1952-53), కొఠారీ కమిషన్ (1964-66) సెకండరీ విద్య ఉత్పాదకత పెంచాలని కోరాయి. కానీ పని అనుభవ పథకం, 10+2 వృత్తి విద్య ఆ లక్ష్యాన్ని సాధించలేకపోయాయి.

హర్టాగ్ వృథా, స్తబ్ధత గురించి; సార్జెంట్ పూర్వ ప్రాథమిక విద్యకు ప్రాధాన్యం గురించి గుర్తుంటారు. డెలర్స్ నివేదిక ప్రపంచ విద్యా పోకడల గురించి చెప్పింది.

మోడల్ ప్రశ్న 10

పరీక్షా సంస్కరణల కోసం కమిషన్లు చేసిన సూచన కానిది ఏది?

  1. (1)అంతర్గత మూల్యాంకనం ఉండాలి
  2. (2)శాతాలకు బదులు గ్రేడులు వాడాలి
  3. (3)బాహ్య పరీక్ష ఒక్కటే ఉండాలి
  4. (4)మొత్తం మార్కుల్లో 30% ఆబ్జెక్టివ్ ప్రశ్నలు ఉండాలి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) బాహ్య పరీక్ష ఒక్కటే ఉండాలి

బాహ్య పరీక్ష ఒక్కటే ఉండాలని కమిషన్లు చెప్పలేదు. బాహ్య పరీక్షతో పాటు ఏడాది పొడవునా అంతర్గత మూల్యాంకనం ఉండాలని, రెండు వారాలకు ఒకసారి కూడా పరీక్షించవచ్చని సూచించాయి.

అంతర్గత మూల్యాంకనం, గ్రేడు విధానం, 30% ఆబ్జెక్టివ్ ప్రశ్నలు - ఈ మూడూ రాధాకృష్ణన్, హర్టాగ్, ముదలియార్, కొఠారీ కమిషన్ల సూచనల్లో ఉన్నాయి.

మోడల్ ప్రశ్న 11

సెకండరీ విద్యలో 'ద్వంద్వ నియంత్రణ' అంటే ఏ రెండింటి నియంత్రణ?

  1. (1)రాష్ట్ర బోర్డు, విద్యా శాఖ
  2. (2)కేంద్రం, జిల్లా
  3. (3)తల్లిదండ్రులు, ఉపాధ్యాయులు
  4. (4)పంచాయతీ, మున్సిపాలిటీ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) రాష్ట్ర బోర్డు, విద్యా శాఖ

రాష్ట్ర బోర్డు పాఠ్యప్రణాళిక, పుస్తకాలు, పరీక్షా విధానం చూసుకుంటుంది; విద్యా శాఖ సాధారణ విధానాలు, నిధుల కేటాయింపు, ఉపాధ్యాయ శిక్షణ చూసుకుంటుంది. ఈ రెండింటి నియంత్రణ, సహకార లోపం వల్ల లక్ష్యాలు నెరవేరడం లేదు.

కేంద్రం, జిల్లా పరిపాలన స్థాయిలు మాత్రమే. తల్లిదండ్రులు, ఉపాధ్యాయులు లేదా స్థానిక సంస్థలు ఈ ద్వంద్వ నియంత్రణలో భాగం కావు.

మోడల్ ప్రశ్న 12

ప్రపంచవ్యాప్తంగా విద్యలో కొత్త పోకడలను తెలిపిన 'లెర్నింగ్: ది ట్రెజర్ విదిన్' నివేదిక ఏ కమిషన్‌ది?

  1. (1)కొఠారీ కమిషన్
  2. (2)హర్టాగ్ కమిటీ
  3. (3)డెలర్స్ కమిషన్
  4. (4)ముదలియార్ కమిషన్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) డెలర్స్ కమిషన్

డెలర్స్ కమిషన్ నివేదిక 'లెర్నింగ్: ది ట్రెజర్ విదిన్' ప్రపంచవ్యాప్తంగా విద్యలో కొత్త పోకడలను తెలిపి, వివిధ ప్రమాణాలను రూపొందించింది.

కొఠారీ, ముదలియార్ భారత కమిషన్లు; హర్టాగ్ కమిటీ నిలుపుదల, వృథా గురించి చెప్పింది. ఈ ముగ్గురిలో ఎవరూ ఈ నివేదిక ఇవ్వలేదు.

మోడల్ ప్రశ్న 13

సమర్థవంతమైన, సృజనాత్మక బోధనకు ఉండాల్సిన ఉపాధ్యాయ - విద్యార్థి నిష్పత్తి ఏది?

  1. (1)1:50
  2. (2)1:45
  3. (3)1:40
  4. (4)1:30
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) 1:30

సాధారణంగా నిష్పత్తి 1:50 ఉండాలి; కానీ సమర్థవంతమైన, సృజనాత్మక బోధనకు 1:30 ఉండాలి. తక్కువ మంది ఉంటే ఉపాధ్యాయుడు ప్రతి విద్యార్థిపై దృష్టి పెట్టగలడు.

1:50 సాధారణ నిష్పత్తి; 1:45 సమ్మిళిత తరగతుల్లో సాధారణంగా కనిపించే నిష్పత్తి. 1:40 ఈ సందర్భంలో నోట్స్‌లో చెప్పలేదు.

మోడల్ ప్రశ్న 14

సెకండరీ విద్య ముఖ్య ఉద్దేశం ఏది?

  1. (1)పరీక్షల్లో ర్యాంకులు సాధించడం
  2. (2)విద్యార్థుల్లో శీలం పెంపొందించడం
  3. (3)ఉపాధ్యాయులకు ఉపాధి కల్పించడం
  4. (4)పాఠ్యపుస్తకాలు అమ్మడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) విద్యార్థుల్లో శీలం పెంపొందించడం

సెకండరీ విద్య ముఖ్య ఉద్దేశం విద్యార్థుల్లో శీలం పెంపొందించడం; శారీరక, మానసిక, నైతిక, ఆధ్యాత్మిక వికాసం సాధించడం. మాధ్యమిక దశ విలువలు పెంచే దశ.

ర్యాంకుల వెంపర్లాట పాఠ్యప్రణాళిక సమస్యగానే చెప్పారు, లక్ష్యంగా కాదు. ఉపాధ్యాయుల ఉపాధి, పుస్తకాల అమ్మకం విద్యా లక్ష్యాలు కావు.

మోడల్ ప్రశ్న 15

విద్యలో రాజకీయాలకు అనుమతి లేదని తెలిపిన విధానం ఏది?

  1. (1)జాతీయ విద్యా విధానం 1986
  2. (2)హర్టాగ్ కమిటీ 1929
  3. (3)సార్జెంట్ నివేదిక 1944
  4. (4)త్రిభాషా సూత్రం 1956
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) జాతీయ విద్యా విధానం 1986

జాతీయ విద్యా విధానం 1986 విద్యలో రాజకీయాలకు అనుమతి లేదని తెలిపింది. రాజకీయ పార్టీలు విద్యార్థులను చీల్చడం బడుల్లో విద్యా వాతావరణాన్ని దెబ్బతీస్తోందని నోట్స్‌లో చూశాం.

హర్టాగ్ కమిటీ వృథా గురించి, సార్జెంట్ నివేదిక పూర్వ ప్రాథమిక విద్య గురించి, త్రిభాషా సూత్రం భాషల గురించి. వీటిలో ఏదీ ఈ ప్రకటన చేయలేదు.

మోడల్ ప్రశ్న 16

సమ్మిళిత తరగతుల్లో సాధారణంగా కనిపించే ఉపాధ్యాయ - విద్యార్థి నిష్పత్తి ఏది?

  1. (1)1:30
  2. (2)1:45
  3. (3)1:50
  4. (4)1:10
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 1:45

బడుల్లో ఉపాధ్యాయ - విద్యార్థి నిష్పత్తి సాధారణంగా 1:45; వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను వీరితో కలిపి బోధిస్తారు. శిక్షణ పొందిన ఉపాధ్యాయుల కొరత ఉండగా 45 మందితో పాటు వీరిని తయారు చేయడం సరైన పద్ధతి కాదు.

1:30 సృజనాత్మక బోధనకు, 1:50 సెకండరీలో సాధారణ నిష్పత్తిగా చెప్పినవి. 1:10 నోట్స్‌లో లేదు.

మోడల్ ప్రశ్న 17

ఉపాధ్యాయుల్లో సమ్మిళిత నైపుణ్యాలు పెంచడానికి 'సమ్మిళిత ఉపాధ్యాయ విద్య' కార్యక్రమాలు రూపొందించాల్సిన సంస్థలు ఏవి?

  1. (1)పంచాయతీలు, మున్సిపాలిటీలు
  2. (2)ప్రైవేటు ట్యూషన్ కేంద్రాలు
  3. (3)రోటరీ, లయన్స్ క్లబ్‌లు
  4. (4)SCERT లు, DIET లు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) SCERT లు, DIET లు

SCERT లు, DIET లు ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తాయి కాబట్టి వాటిలో సమ్మిళిత ఉపాధ్యాయ విద్య కార్యక్రమాలు రూపొందించి ఉపాధ్యాయుల్లో తగిన నైపుణ్యాలు పెంచాలి.

పంచాయతీలు భవన మరమ్మతులు, బడి నిర్వహణతో; రోటరీ, లయన్స్ స్వచ్ఛంద కార్యక్రమాలతో సంబంధం ఉన్నవి. ప్రైవేటు ట్యూషన్లను ప్రోత్సహించకూడదని నోట్స్ చెబుతాయి.

మోడల్ ప్రశ్న 18

పిల్లలను 'ప్రత్యేకం' అని ముద్ర వేయడం వల్ల కలిగే ప్రధాన దుష్ప్రభావం ఏది?

  1. (1)ఆత్మవిశ్వాసం తగ్గడం, సామాజిక కళంకం
  2. (2)పాఠశాల నిధులు పెరగడం
  3. (3)ఉపాధ్యాయ నిష్పత్తి మెరుగుపడటం
  4. (4)పాఠ్యప్రణాళిక సరళం కావడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ఆత్మవిశ్వాసం తగ్గడం, సామాజిక కళంకం

'ప్రత్యేకం' అనే ముద్ర వల్ల పిల్లల్లో ఆత్మవిశ్వాసం తగ్గుతుంది. సాధారణ తరగతిలో ఉంచినా, వేరే తరగతిలో ఉంచినా ఆ సామాజిక కళంకం వల్ల అభ్యసనం సరిగా జరగదు.

నిధులు పెరగడం, నిష్పత్తి మెరుగుపడటం, పాఠ్యప్రణాళిక సరళం కావడం - ఇవి ముద్ర వేయడం వల్ల వచ్చే ఫలితాలు కావు; పైగా ఇవన్నీ సానుకూల మార్పులు.

మోడల్ ప్రశ్న 19

అంధ విద్యార్థులకు కంప్యూటర్ పాఠ్యాన్ని సులువు చేసే సాఫ్ట్‌వేర్‌గా నోట్స్‌లో చెప్పినది ఏది?

  1. (1)SCD
  2. (2)CBR
  3. (3)JAWS
  4. (4)IEP
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) JAWS

అంధ విద్యార్థులకు JAWS వంటి సాఫ్ట్‌వేర్ అందుబాటులో ఉంచితే కంప్యూటర్ ఆధారిత పాఠ్యం వారికి సులువవుతుంది. ఇది సమ్మిళిత తరగతి కోసం చేయాల్సిన మార్పుల్లో ఒకటి.

SCD ఒక భావప్రసార రుగ్మత, CBR సమాజ ఆధారిత పునరావాసం, IEP వ్యక్తిగత విద్యా ప్రణాళిక. ఇవేవీ సాఫ్ట్‌వేర్‌లు కావు.

మోడల్ ప్రశ్న 20

మన దేశంలో ఉన్న భాషా కుటుంబాలు, షెడ్యూల్డ్ భాషలు, మాతృభాషల సంఖ్య వరుసగా ఏది?

  1. (1)4, 22, 1652
  2. (2)22, 4, 1652
  3. (3)4, 18, 1652
  4. (4)3, 22, 1562
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 4, 22, 1652

మన దేశంలో 4 భాషా కుటుంబాలు, 22 షెడ్యూల్డ్ భాషలు, 1652 మాతృభాషలు ఉన్నాయి. చిన్న సంఖ్య నుంచి పెద్ద సంఖ్యకు 4 - 22 - 1652 అని గుర్తుపెట్టుకోండి.

రెండో ఎంపికలో మొదటి రెండు సంఖ్యలు తారుమారయ్యాయి. 18, 3, 1562 అనే సంఖ్యలు సరైనవి కావు.

మోడల్ ప్రశ్న 21

ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాలా మంది పిల్లలు బడికి రాకపోవడానికి భాషాపరంగా ప్రధాన కారణం ఏది?

  1. (1)బడుల్లో పుస్తకాలు ఎక్కువగా ఉండటం
  2. (2)ఇంటి భాష, బడి భాష వేరు వేరుగా ఉండటం
  3. (3)అందరికీ ఒకే మాతృభాష ఉండటం
  4. (4)ఉపాధ్యాయులు మాతృభాషలోనే బోధించడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ఇంటి భాష, బడి భాష వేరు వేరుగా ఉండటం

చాలా మంది విద్యార్థులు, ముఖ్యంగా బలహీన వర్గాల వారు, ఇంట్లో మాట్లాడే భాష వేరు, బడిలో వాడే భాష వేరు. ఇంటి భాషను బడి అంగీకరించకపోవడం వల్ల ప్రగతి కుంటుపడుతుంది.

పుస్తకాలు ఎక్కువగా ఉండటం కారణం కాదు. అందరికీ ఒకే మాతృభాష ఉండటం, మాతృభాషలో బోధించడం సమస్యలు కావు; పైగా అవి అభ్యసనానికి తోడ్పడేవి.

మోడల్ ప్రశ్న 22

బడిలో భాషను ఏ రెండు విధాలుగా వాడతారు?

  1. (1)ఒక క్రీడగా, ఒక కళగా
  2. (2)పరీక్షగా, శిక్షగా
  3. (3)ఒక సబ్జెక్టుగా, బోధనా మాధ్యమంగా
  4. (4)గ్రంథాలయంగా, ప్రయోగశాలగా
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఒక సబ్జెక్టుగా, బోధనా మాధ్యమంగా

విద్యలో భాషను ఒక సబ్జెక్టుగానూ, బోధనా మాధ్యమంగానూ వాడతారు. భాష ద్వారానే గణితం, సాంఘిక శాస్త్రం, సామాన్య శాస్త్రం వంటి సబ్జెక్టులు నేర్చుకుంటారు.

క్రీడ, కళ, పరీక్ష, శిక్ష, గ్రంథాలయం, ప్రయోగశాల - ఇవేవీ నోట్స్‌లో చెప్పిన భాష రెండు పాత్రలు కావు.

మోడల్ ప్రశ్న 23

తరగతిలో పిల్లవాడి మాతృభాషను తిరస్కరిస్తే ఏం జరుగుతుంది?

  1. (1)పిల్లవాడు వేగంగా రెండో భాష నేర్చుకుంటాడు
  2. (2)పిల్లవాడి ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతుంది
  3. (3)సంస్కృతికి ఎలాంటి ప్రభావం ఉండదు
  4. (4)పిల్లవాడు తన గుర్తింపు, ఆత్మవిశ్వాసం కోల్పోయి వెనుకబడతాడు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) పిల్లవాడు తన గుర్తింపు, ఆత్మవిశ్వాసం కోల్పోయి వెనుకబడతాడు

మాతృభాషను తిరస్కరించడం అంటే పిల్లవాడి సంప్రదాయాన్ని, సంస్కృతిని, సమాజాన్ని తిరస్కరించడమే. దాంతో విద్యార్థి తన గుర్తింపు, అభ్యసనంలో ఆత్మవిశ్వాసం కోల్పోయి వెనుకబడతాడు.

తిరస్కరణ వల్ల ఆత్మవిశ్వాసం పెరగదు, తగ్గుతుంది. రెండో భాష వేగంగా వస్తుందనీ, సంస్కృతిపై ప్రభావం ఉండదనీ నోట్స్ చెప్పవు; భాష, సంస్కృతి గుర్తింపుకు రెండు ముఖ్య అంశాలు.

మోడల్ ప్రశ్న 24

త్రిభాషా సూత్రాన్ని మొదట ప్రతిపాదించిన సంస్థ, సంవత్సరం ఏది?

  1. (1)కొఠారీ కమిషన్, 1964
  2. (2)మంత్రుల సమావేశం, 1961
  3. (3)జాతీయ విద్యా విధానం, 1986
  4. (4)కేంద్రీయ విద్యా సలహా సంఘం (CABE), 1956
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) కేంద్రీయ విద్యా సలహా సంఘం (CABE), 1956

బడి విద్యలో త్రిభాషా సూత్రాన్ని CABE 1956లో ప్రతిపాదించింది. 1961లో మంత్రుల సమావేశంలో మార్పులు చేశారు; తర్వాత కొఠారీ కమిషన్ దీన్ని సమర్థించింది.

1961 మంత్రుల సమావేశం మార్పులు చేసింది, ప్రతిపాదించలేదు. కొఠారీ కమిషన్ సమర్థించింది. NPE 1986 భాషా అంశాలు చర్చించింది కానీ సూత్రాన్ని మొదట ప్రతిపాదించలేదు.

మోడల్ ప్రశ్న 25

త్రిభాషా సూత్రం ప్రకారం హిందీ మాట్లాడని రాష్ట్రాల్లో రెండో భాష ఏది?

  1. (1)హిందీ లేదా ఇంగ్లీష్
  2. (2)ఏదైనా ఆధునిక భారతీయ భాష
  3. (3)మాతృభాష మాత్రమే
  4. (4)సంస్కృతం మాత్రమే
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) హిందీ లేదా ఇంగ్లీష్

హిందీ మాట్లాడని రాష్ట్రాల్లో రెండో భాష హిందీ లేదా ఇంగ్లీష్. హిందీ మాట్లాడే రాష్ట్రాల్లో రెండో భాష ఏదైనా ఆధునిక భారతీయ భాష లేదా ఇంగ్లీష్.

ఆధునిక భారతీయ భాష హిందీ రాష్ట్రాల రెండో భాష ఎంపిక. మాతృభాష అనేది మొదటి భాష. సంస్కృతం మాత్రమే అని నోట్స్‌లో లేదు.

మోడల్ ప్రశ్న 26

కొఠారీ కమిషన్ త్రిభాషా సూత్రాన్ని సమర్థించడానికి చెప్పిన కారణం ఏది?

  1. (1)ఇంగ్లీష్‌ను పూర్తిగా తొలగించడం
  2. (2)అల్పసంఖ్యాక వర్గాల హక్కులను గుర్తిస్తూ వారి మాతృభాషల్లో బోధన జరగాలి
  3. (3)అన్ని రాష్ట్రాల్లో ఒకే మాతృభాష ఉండాలి
  4. (4)పరీక్షలను పూర్తిగా రద్దు చేయడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) అల్పసంఖ్యాక వర్గాల హక్కులను గుర్తిస్తూ వారి మాతృభాషల్లో బోధన జరగాలి

అల్పసంఖ్యాక వర్గాల హక్కులను గుర్తిస్తూ వారి మాతృభాషల్లో బోధన జరగాలి; రాష్ట్ర అధికార భాషను ప్రాంతీయ భాషగా పరిగణిస్తే సామాజిక, సాంస్కృతిక ఐక్యత వస్తుంది - ఇవి కొఠారీ చెప్పిన కారణాలు.

ఇంగ్లీష్ తొలగింపు, ఒకే మాతృభాష, పరీక్షల రద్దు - ఇవేవీ కొఠారీ కమిషన్ త్రిభాషా సూత్రం విషయంలో చెప్పిన కారణాలు కావు.

మోడల్ ప్రశ్న 27

తరగతిలో ఏ భాష వాడినా ఆ భాషను పిల్లలు సహజంగా నేర్చుకుంటారనే భావన గురించి సరైన వాక్యం ఏది?

  1. (1)అది పూర్తిగా నిజం
  2. (2)అది బధిర పిల్లలకు మాత్రమే నిజం
  3. (3)అది అవాస్తవం
  4. (4)అది ఇంగ్లీష్‌కు మాత్రమే వర్తిస్తుంది
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) అది అవాస్తవం

తరగతిలో ఏ భాష వాడినా ఆ భాషను పిల్లలు సహజంగా నేర్చుకుంటారనేది అవాస్తవం. ఉపాధ్యాయులు పాత పద్ధతులు, అర్థం లేని పదాలు వాడితే పిల్లలు గందరగోళపడతారు; రెండో భాషలో పఠనం, లేఖనం కష్టమవుతాయి.

బధిర పిల్లలు పెదవుల కదలికలు లేదా రాత ద్వారా భావప్రసారం చేస్తారని నోట్స్ చెబుతాయి, సహజంగా నేర్చుకుంటారని కాదు. ఇంగ్లీష్‌కు మాత్రమే వర్తిస్తుందనీ లేదు.

మోడల్ ప్రశ్న 28

బడి దశలో కథన పాఠ్యాలతో పాటు వేటికి కూడా ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి?

  1. (1)వివరణాత్మక (కాల్పనికేతర) పాఠ్యాలు
  2. (2)కార్టూన్లు మాత్రమే
  3. (3)ప్రకటనలు మాత్రమే
  4. (4)పాటలు మాత్రమే
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) వివరణాత్మక (కాల్పనికేతర) పాఠ్యాలు

బడి దశలో కథన పాఠ్యాలతో పాటు వివరణాత్మక (కాల్పనికేతర) పాఠ్యాలకు కూడా ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. కథన పాఠ్యాలు ఆనందం, ఆత్మవిశ్వాసం ఇస్తాయి; వివరణాత్మక పాఠ్యాలు విషయ అవగాహనకు అవసరం.

కార్టూన్లు, ప్రకటనలు, పాటలు మాత్రమే అనే సూచన నోట్స్‌లో లేదు. 'పఠనం ద్వారా అభ్యసనం'లో చెప్పిన రెండు రకాలు కథన, వివరణాత్మక పాఠ్యాలు.

మోడల్ ప్రశ్న 29

'లుక్' ను 'వుక్' అనడం ఏ రకమైన ఉచ్చారణ దోషం?

  1. (1)వదిలేయడం
  2. (2)బదులు పలకడం
  3. (3)వంకరగా పలకడం
  4. (4)నత్తి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) బదులు పలకడం

ఒక శబ్దానికి బదులు మరో శబ్దం వాడటాన్ని బదులు పలకడం (సబ్‌స్టిట్యూషన్) అంటారు. 'ల' స్థానంలో 'వ' వాడటం దీనికి ఉదాహరణ.

వదిలేయడంలో శబ్దం పూర్తిగా పోతుంది (స్కూల్ - కూ). వంకరగా పలకడంలో శబ్దం పలికినా సరిగా రాదు (ఈల శబ్దం). నత్తి ధారాళత సమస్య, ఉచ్చారణ దోష రకం కాదు.

మోడల్ ప్రశ్న 30

శబ్దాలు, పదాలు మళ్ళీ మళ్ళీ పలకడం, సాగదీయడం, లయ లేకపోవడం ఏ సమస్య లక్షణాలు?

  1. (1)కంఠధ్వని సమస్య
  2. (2)ఉచ్చారణ సమస్య
  3. (3)శ్రవణ ప్రక్రియ రుగ్మత
  4. (4)ధారాళత సమస్య (నత్తి)
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) ధారాళత సమస్య (నత్తి)

శబ్దాలు, పదాలు మళ్ళీ మళ్ళీ పలకడం, సాగదీయడం, భాషలో లయ లేకపోవడం ధారాళత సమస్య (నత్తి) లక్షణాలు. ఉచ్ఛ్వాస - నిశ్వాస ఇబ్బందులూ ఉంటాయి.

కంఠధ్వని సమస్యలో బొంగురు, కీచు గొంతు; ఉచ్చారణ సమస్యలో శబ్దాలు తప్పుగా పలకడం; శ్రవణ ప్రక్రియ రుగ్మతలో శబ్దాలు, పదాలు గుర్తించలేకపోవడం ఉంటాయి.

మోడల్ ప్రశ్న 31

భాషణ కండరాలు పక్షవాతం లేదా బలహీనత వల్ల సరిగా పనిచేయక మాట ముద్దగా రావడం ఏ రుగ్మత?

  1. (1)డిసార్థ్రియా
  2. (2)నోటి అప్రాక్సియా
  3. (3)వ్యక్తీకరణ భాషా రుగ్మత
  4. (4)సామాజిక భావప్రసార రుగ్మత
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) డిసార్థ్రియా

భాషణ కండరాలు పక్షవాతం లేదా బలహీనతతో సరిగా పనిచేయకపోవడమే డిసార్థ్రియా. మాట ముద్దగా వస్తుంది, ముక్కు ద్వారా ఎక్కువ శబ్దం వస్తుంది.

నోటి అప్రాక్సియాలో నాలుక, పెదాల కదలికల్లో తేడాలు ఉంటాయి; వ్యక్తీకరణ రుగ్మతలో పదజాలం తక్కువ; సామాజిక భావప్రసార రుగ్మతలో ఎంత, ఎలా మాట్లాడాలో తెలియదు.

మోడల్ ప్రశ్న 32

ప్రజలను సర్వేల్లో ప్రశ్నలు అడిగి సమాధానాలు తీసుకుంటారు కానీ నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఇవ్వరు. ఇది ఏ రకమైన భాగస్వామ్యం?

  1. (1)స్వయం సమీకరణ
  2. (2)సహకార భాగస్వామ్యం
  3. (3)సమాచారం ఇచ్చే భాగస్వామ్యం
  4. (4)సంప్రదింపుల భాగస్వామ్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) సమాచారం ఇచ్చే భాగస్వామ్యం

పరిశోధకుల ప్రశ్నలకు, సర్వేలకు సమాధానాలు చెప్పడం ద్వారా ప్రజలు భాగస్వాములవుతారు; కానీ నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉండదు. ఇదే సమాచారం ఇచ్చే భాగస్వామ్యం.

స్వయం సమీకరణలో ప్రజలే నియంత్రణ కలిగి ఉంటారు; సహకార భాగస్వామ్యంలో భాగస్వామ్యాన్ని హక్కుగా చూస్తారు; సంప్రదింపుల్లో అభిప్రాయాలు విని అవసరాల ఆధారంగా పనిచేస్తారు.

మోడల్ ప్రశ్న 33

సమాజ భాగస్వామ్యాన్ని ఒక 'హక్కు'గా చూసే రకం ఏది?

  1. (1)సహకార (పరస్పర చర్య) భాగస్వామ్యం
  2. (2)నిష్క్రియాత్మక భాగస్వామ్యం
  3. (3)సమాచారం ఇచ్చే భాగస్వామ్యం
  4. (4)సంప్రదింపుల భాగస్వామ్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) సహకార (పరస్పర చర్య) భాగస్వామ్యం

సహకార భాగస్వామ్యంలో ప్రజలంతా కలిసి విశ్లేషించి స్థానిక సంస్థల ద్వారా ప్రణాళికలు చేస్తారు; భాగస్వామ్యాన్ని హక్కుగా చూస్తారు; సమస్యల గుర్తింపు నుంచి మూల్యాంకనం వరకు పాల్గొంటారు.

నిష్క్రియాత్మక భాగస్వామ్యంలో ప్రజలకు జరిగింది చెబుతారు మాత్రమే. సమాచారం ఇచ్చే, సంప్రదింపుల రకాల్లో ప్రజలకు నిర్ణయాల్లో పూర్తి హక్కు ఉండదు.

మోడల్ ప్రశ్న 34

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ ప్రభుత్వాలు సమాజ భాగస్వామ్యంతో చేపట్టిన చదువుల కార్యక్రమానికి ఉదాహరణ ఏది?

  1. (1)రోబోటిక్స్ కార్యక్రమం
  2. (2)బడిబాట
  3. (3)డెలర్స్ నివేదిక
  4. (4)త్రిభాషా సూత్రం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) బడిబాట

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ ప్రభుత్వాలు సమాజ భాగస్వామ్యంతో ఎన్నో కార్యక్రమాలు చేపట్టాయి; చదువుల పరంగా బడిబాట దీనికి ఉదాహరణ.

రోబోటిక్స్ కార్యక్రమం సమాజ ఆధారిత విద్యలో స్థానిక సంస్థ సహకారానికి ఉదాహరణ. డెలర్స్ నివేదిక, త్రిభాషా సూత్రం సమాజ భాగస్వామ్య కార్యక్రమాలు కావు.

మోడల్ ప్రశ్న 35

సమాజ ఆధారిత విద్యకు ఉన్న మరో పేరు ఏది?

  1. (1)స్థల ఆధారిత విద్య
  2. (2)దూర విద్య
  3. (3)గృహ విద్య
  4. (4)వేర్పాటు విద్య
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) స్థల ఆధారిత విద్య

సమాజ ఆధారిత విద్యను స్థల ఆధారిత విద్య, సమాజ ఆధారిత అభ్యసనం అని కూడా అంటారు. స్థానిక చరిత్ర, సంస్కృతి, పర్యావరణాన్ని బోధనతో ముడిపెట్టడం దీని సారం.

దూర విద్య, గృహ విద్య వేరే విధానాలు. వేర్పాటు విద్య వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను వేరుగా చదివించే పద్ధతి; దీనికి సమాజ ఆధారిత విద్యతో సంబంధం లేదు.

మోడల్ ప్రశ్న 36

సమాజ ఆధారిత విద్యలో 'గణాంకాలు, సంభావ్యత' బోధించడానికి నోట్స్‌లో ఇచ్చిన స్థానిక ఉదాహరణ ఏది?

  1. (1)స్థానిక రాజకీయ ప్రతినిధి
  2. (2)స్థానిక పర్యావరణ వ్యవస్థ
  3. (3)స్థానిక ఆలయ చరిత్ర
  4. (4)స్థానిక క్రీడల జట్టు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) స్థానిక క్రీడల జట్టు

గణాంకాలు, సంభావ్యత బోధించేటప్పుడు స్థానిక క్రీడల జట్టును ఉదాహరణగా తీసుకోవచ్చు. బోధించే భావనను స్థానిక సందర్భంతో కలపడమే బోధనాపరమైన సందర్భం.

స్థానిక రాజకీయ ప్రతినిధి ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ బోధనకు, స్థానిక పర్యావరణ వ్యవస్థ శాస్త్రీయ భావనలకు ఇచ్చిన ఉదాహరణలు. ఆలయ చరిత్ర ఈ జాబితాలో లేదు.

మోడల్ ప్రశ్న 37

విద్యార్థులు నేర్చుకున్నదాన్ని తిరిగి సమాజానికి ఉపయోగించే 'పౌర చర్య'కు ఉదాహరణ కానిది ఏది?

  1. (1)వార్తాపత్రికలో కాలమ్ రాయడం
  2. (2)పర్యావరణ సమస్యపై ఆన్‌లైన్ అర్జీ దాఖలు చేయడం
  3. (3)తరగతిలో కేవలం నోట్స్ కాపీ చేయడం
  4. (4)సమాజ సమస్యపై బహుళ మాధ్యమ ప్రదర్శన
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) తరగతిలో కేవలం నోట్స్ కాపీ చేయడం

తరగతిలో కేవలం నోట్స్ కాపీ చేయడం సమాజానికి తిరిగి ఇచ్చే చర్య కాదు; అది పౌర చర్యకు ఉదాహరణ కాదు.

కాలమ్ రాయడం, ఆన్‌లైన్ అర్జీ, బహుళ మాధ్యమ ప్రదర్శన - ఈ మూడూ నోట్స్‌లో పౌర చర్యలకు ఇచ్చిన ఉదాహరణలు.

మోడల్ ప్రశ్న 38

వైకల్యం ఉన్నవారిని సమాజంలోని అన్ని రంగాల్లో భాగస్వాములను చేసి, స్థానిక బడుల్లో వారి నమోదు పెంచే కార్యక్రమం ఏది?

  1. (1)SCD
  2. (2)CBR
  3. (3)LSRW
  4. (4)NPE
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) CBR

సమాజ ఆధారిత పునరావాస (CBR) కార్యక్రమాల ద్వారా వైకల్యం ఉన్నవారు సమాజంలోని అన్ని రంగాల్లో భాగస్వాములవుతారు; సమాజం వారిని అంగీకరిస్తుంది, స్థానిక బడుల్లో నమోదు పెరుగుతుంది.

SCD ఒక భావప్రసార రుగ్మత, LSRW భాషా నైపుణ్యాలు, NPE ఒక విద్యా విధానం. వీటిలో ఏదీ పునరావాస కార్యక్రమం కాదు.

మోడల్ ప్రశ్న 39

ప్రభుత్వం - సమాజ నెట్‌వర్క్‌లో వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను గుర్తించాల్సిన బాధ్యత ఎవరిది?

  1. (1)స్థానిక అధికార సంస్థలు
  2. (2)ప్రైవేటు ట్యూషన్ ఉపాధ్యాయులు
  3. (3)రాష్ట్ర పరీక్షల బోర్డు
  4. (4)వార్తాపత్రికలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) స్థానిక అధికార సంస్థలు

స్థానిక అధికార సంస్థలు వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను గుర్తించాలి. ప్రభుత్వం బడి బయట ఉన్న పిల్లలను గుర్తించి వారి హాజరు ఉండేలా చూడాలి.

ట్యూషన్ ఉపాధ్యాయులు, పరీక్షల బోర్డు, వార్తాపత్రికలకు ఈ బాధ్యత ఉందని నోట్స్ చెప్పవు. రాష్ట్ర బోర్డు పాఠ్యప్రణాళిక, పుస్తకాలు, పరీక్షల పని చూస్తుంది.

మోడల్ ప్రశ్న 40

సమాజ భాగస్వామ్యంలో విద్యార్థుల ప్రగతి, తరగతి ప్రదర్శనపై సమావేశాలు నిర్వహించేవి ఏవి?

  1. (1)రోటరీ క్లబ్‌లు
  2. (2)రాష్ట్ర బోర్డులు
  3. (3)కేంద్రీయ విద్యా సలహా సంఘం
  4. (4)గ్రామ విద్యా కమిటీలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) గ్రామ విద్యా కమిటీలు

గ్రామ విద్యా కమిటీలు బడి నిర్వహణలో భాగంగా విద్యార్థుల ప్రగతి, తరగతి ప్రదర్శనపై సమావేశాలు నిర్వహిస్తాయి. సమాజ భాగస్వామ్యం విద్యాభివృద్ధికి తోడ్పడే మార్గాల్లో ఇది ఒకటి.

రోటరీ క్లబ్‌లు స్వచ్ఛంద కార్యక్రమాలు చేస్తాయి; రాష్ట్ర బోర్డులు పాఠ్యప్రణాళిక, పరీక్షలు చూస్తాయి; CABE త్రిభాషా సూత్రాన్ని ప్రతిపాదించిన సంస్థ.