వైకల్యం ఉన్న పిల్లల విద్య కోసం వివిధ స్థాయిల్లో సమాచారం అందుబాటులో ఉంచాలి. ఏ సదుపాయాలు, మద్దతు సౌకర్యాలు అవసరమో స్పష్టమైన సమాచారం సమాజంలో ఉండాలి. దీని కోసం కుటుంబ విద్య, కుటుంబ సాధికారత కార్యక్రమాలు, వైకల్యం ఉన్న పిల్లల అవసరాలపై సమాచార కార్యక్రమాలు రూపొందించాలి.
- స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ కేంద్రాలు, పాఠశాల సహాయ కేంద్రాలు, సమాజ ఆరోగ్య కేంద్రాలు, సమాజ ఆధారిత కార్యక్రమాలు ఈ సమాచారం అందించడంలో తోడ్పడతాయి.
- బాలల అభివృద్ధి, బాలల కార్యక్రమాల ద్వారా మాతాశిశు సంస్థలు, ప్రభుత్వ విధానాలు, కుటుంబాలకు సహకారం, సమాజ భాగస్వామ్యం, నిపుణుల సేవలు ఉపయోగించుకోవాలి. దాంతో తల్లిదండ్రుల్లో సామాజిక మద్దతు ఉందనే భావన, పిల్లవాడి పట్ల "మనవాడు" అనే భావన పెరుగుతాయి.
- రోటరీ క్లబ్, లయన్స్ క్లబ్, రెడ్క్రాస్ వంటి స్వచ్ఛంద సంస్థలు, ప్రైవేటు రంగ సభ్యులు ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్నవారి కోసం కార్యక్రమాలు చేస్తున్నారు. సమాజంలో సహకారంతో చేపట్టే కార్యక్రమాలు, వైఖరులు ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లల సామాజిక - ఉద్వేగ వాతావరణాన్ని, శిక్షణను మెరుగుపరుస్తాయి.
- విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖలతో, వివిధ సంస్థలతో భాగస్వామ్యం ద్వారా ఆరోగ్య, పునరావాస, విద్యా సదుపాయాలు కల్పించవచ్చు. సేవలు అందించే వ్యక్తుల మధ్య సమన్వయంతో సమగ్ర అవసరాలు తీర్చవచ్చు. పట్టణ, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో, ముఖ్యంగా చలన సంబంధ అవసరాలు ఉన్నవారికి సౌకర్యాలు కల్పించాలి.
ప్రభుత్వ పాత్ర
- వైకల్యం ఉన్నవారి పట్ల అవగాహన, సానుకూల దృక్పథం పెంచడానికి విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వాహకులకు, ఉపాధ్యాయులకు ప్రత్యేక శిక్షణ, అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి; తగిన శిక్షణ ద్వారా సమ్మిళిత విద్యా భావన పెంచాలి.
- తల్లిదండ్రులకు, ఉపాధ్యాయులకు, పరిపాలకులకు సమాజంలోని అన్ని స్థాయిల్లో అవగాహన, శిక్షణ ఇవ్వాలి.
- వైకల్యం ఉన్నవారికి, వారి కుటుంబాలకు, వారికి సహాయపడే వ్యక్తులకు విద్యా విధానాల గురించి తెలియజేయాలి.
- కేంద్ర స్థాయిలో విస్తృత మద్దతు, సలహాలు వికేంద్రీకృత కార్యాలయాల ద్వారా అందాలి. స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ కేంద్రాలు, పాఠశాల మద్దతు కేంద్రాలను ప్రాథమిక దశలోనే అమలు చేయాలి. బడుల్లో సమస్యలను గుర్తించి పరిష్కారాలు కనుక్కోవడంలో సహాయపడాలి.
ప్రభుత్వం - సమాజ నెట్వర్క్ పాత్ర
- ప్రభుత్వం బడి బయట ఉన్న పిల్లలను గుర్తించాలి; వారి హాజరు శాతం ఉండేలా చూడాలి.
- స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ కేంద్రాల్లో సమాజ ఆధారిత పునరావాస (CBR) కార్యక్రమాన్ని విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ, ఇతర సంస్థలు చేపట్టాలి.
- స్థానిక అధికార సంస్థలు వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను గుర్తించాలి. సరైన విద్య అందించడం ద్వారా స్థానిక సమాజం మంచి విద్యావకాశాలు కల్పించడానికి తోడ్పడుతుంది.
- వైకల్యం ఉన్న ప్రజల సంస్థలు, తల్లిదండ్రుల సమూహాలు తమ అనుభవాలపై, విద్యా మంత్రిత్వ శాఖలోని నిర్వహణ అధికారాలపై అవగాహన శిక్షణ కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తూ ఉండాలి.
- CBR కార్యక్రమాల ద్వారా వైకల్యం ఉన్నవారు సమాజంలోని అన్ని రంగాల్లో భాగస్వాములవుతారు; సమ్మిళిత విద్యకూ ఇవి తోడ్పడతాయి. సమాజం వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను అంగీకరిస్తుంది; స్థానిక బడుల్లో వారి నమోదు పెరుగుతుంది.
- తల్లిదండ్రులు, కుటుంబాలు పిల్లవాడి వ్యక్తిగత విద్యా ప్రణాళిక (IEP) రూపొందించడంలో సహాయపడతారు; సహాయ కేంద్రాలు సాధారణ బడులకు సహాయకారిగా ఉంటాయి.
- వైకల్యం ఉన్న ప్రజల సంస్థలు, జాతీయ అంధ, బధిర విద్యార్థుల సంఘాలు సమాజంలోని బడుల్లో బోధనకు, ప్రత్యేక నైపుణ్యాలకు, సంజ్ఞా భాష పెంపుకు తోడ్పడతాయి.
- వృత్తి పూర్వ వృత్త్యంతర శిక్షణ కార్యక్రమాలు శారీరక నైపుణ్యాల అభివృద్ధికి తోడ్పడతాయి.
సమాజ భాగస్వామ్యం విద్యాభివృద్ధికి ఎలా తోడ్పడుతుంది?
| రంగం | సమాజం చేసేది |
|---|---|
| అవగాహన, నమోదు | విద్య లాభాలు, నమోదు గురించి తెలియజేయడం; విద్యార్థులు క్రమం తప్పకుండా బడికి హాజరై చదువుకునేలా చూడటం |
| వనరులు | బడి కోసం ధనం సేకరించడం; నిధులు, భూమి, సామగ్రి, కార్మికుల ద్వారా బడి షెడ్యూల్, బడి స్థలంపై నిర్ణయాలు; సదుపాయాలు, నిర్మాణం, మరమ్మతు పనులు |
| పర్యవేక్షణ | బడి సిబ్బంది నైతికత పెంచడం; ఉపాధ్యాయుల, పిల్లల హాజరును, పనితీరును పర్యవేక్షించడం; గ్రామ విద్యా కమిటీల ద్వారా విద్యార్థుల ప్రగతి, తరగతి ప్రదర్శనపై సమావేశాలు |
| అభ్యసనం | నైపుణ్యాల బోధనకు సంబంధించిన సమాచారం, స్థానిక సాంస్కృతిక సమాచారం ఇవ్వడం |
| బాలికలు, ఉపాధ్యాయులు | బాలికల విద్యకు భద్రత; ఉపాధ్యాయులకు తగిన గృహ వసతి |
| నిర్వహణ | బడి క్యాలెండర్ రూపొందించడం, బడ్జెట్ నిర్వహణ; విద్యతో ముడిపడిన వివిధ కారకాలను గుర్తించడం |
| పోషణ | పిల్లల శారీరక వికాసానికి పోషకాహారం అందించడంలో సహాయం |
| కుటుంబాలు | వాలంటీర్లను నియమించి తల్లిదండ్రులకు సహాయపడటం; ఇంటి అభ్యసనంపై సమాచారంతో ఇంటిపని, పాఠ్యప్రణాళిక నిర్ణయాలకు తోడ్పడటం; బడి నిర్ణయాలు, సమావేశాల్లో కుటుంబాలను భాగస్వాములను చేయడం |
- బడి నుంచి ఇంటికి, ఇంటి నుంచి బడికి సరైన భావప్రసారం ఉంటే తల్లిదండ్రులు బడి కార్యక్రమాలను తెలుసుకుంటారు; పిల్లలు బడిలో ఎలా ఉన్నారో ఉపాధ్యాయుల ద్వారా తెలుసుకుంటారు; ఇంటి దగ్గర తమ బాధ్యతలు గ్రహిస్తారు.
- సమాజ సహకారంతో సమాజ వనరులను, సేవలను వాడి బడి కార్యక్రమాలను బలోపేతం చేస్తే కుటుంబాలు, విధానాలు, విద్యార్థుల అభ్యసనం మెరుగుపడతాయి.
ఉపయోగాలు
- విద్యావేత్తలు స్థానిక నిపుణుల సహాయంతో పరిశోధనా పనుల్లో విద్యార్థులకు మార్గదర్శకులను నియమించవచ్చు. విద్యార్థులు సమాజంలో క్రియాత్మక భాగస్వామ్యం నేర్చుకుంటారు; తెలిసిన అనుభవాల ద్వారా నేర్చుకుంటారు.
- పురాతన అభ్యసన రూపాలు, ప్రత్యామ్నాయ అభ్యసన విధానాల ద్వారా విద్యార్థులు ప్రజలను, సమాజాన్ని అర్థం చేసుకుంటారు.
- సమాజ ఆధారిత అభ్యసనం బడికి, సమాజానికి మధ్య సంబంధాలను మెరుగుపరుస్తుంది. సమాజ పెట్టుబడులు, అవగాహన, బడులకు తోడ్పాటు పెరుగుతాయి.
- పిల్లలను ఒక దశ నుంచి మరో దశకు, ఒక తరగతి నుంచి మరో తరగతికి మార్చేటప్పుడు సమాచార వ్యవస్థలు ఎప్పుడూ తాజాగా ఉండాలి.
- బడుల్లో, సహాయ కేంద్రాల్లో సాధారణ ఉపాధ్యాయులకు వృత్త్యంతర శిక్షణ ఇస్తే తరగతిలోని వైకల్యం ఉన్న పిల్లల సమస్యలను పరిష్కరించవచ్చు.
- వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు, వారి కుటుంబాలకు బడిలో ఓరియెంటేషన్ కార్యక్రమాలు నిర్వహించి, ఉపాధ్యాయ సమావేశాల్లో సమాన అవకాశాలు కల్పిస్తే పరివర్తన ప్రక్రియలో సరైన ప్రణాళికతో సహాయం అందించవచ్చు.
- పూర్వ ప్రాథమిక, ప్రాథమిక, సెకండరీ - ప్రతి దశలో సరైన మార్గదర్శకత్వం ఇవ్వాలి. కుటుంబ సభ్యుల భాగస్వామ్యంతో తరగతి ఉపాధ్యాయులు, సహాయ కేంద్రాలు కలిసి వ్యక్తిగత విద్యా కార్యక్రమాలు రూపొందించవచ్చు.
పరీక్ష కోణం: CBR = సమాజ ఆధారిత పునరావాసం; వైకల్యం ఉన్నవారిని సమాజంలోని అన్ని రంగాల్లో భాగస్వాములను చేస్తుంది, స్థానిక బడుల్లో నమోదు పెంచుతుంది. బడి బయటి పిల్లలను గుర్తించేది ప్రభుత్వం; వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను గుర్తించేవి స్థానిక అధికార సంస్థలు. స్వచ్ఛంద సంస్థలు: రోటరీ, లయన్స్, రెడ్క్రాస్. విద్యార్థుల ప్రగతిపై సమావేశాలు - గ్రామ విద్యా కమిటీలు.
మెమొరీ కోడ్: "CBR = అన్ని రంగాలు + అంగీకారం + నమోదు" - సమాజ ఆధారిత పునరావాసం తెచ్చే మూడు లాభాలు. స్వచ్ఛంద సంస్థలు "రో-ల-రె" - రోటరీ, లయన్స్, రెడ్క్రాస్.