| వైవిధ్యం సాధారణ అర్థం | విభేదాలు; అందరూ ఒప్పుకునే ఒకే నిర్వచనం లేదు |
| వెల్నర్ (2000) | వైయక్తిక తేడాలు, పోలికల సమాహారం |
| గార్డెన్స్వార్ట్జ్, రోవ్ | ఉల్లిపాయ పోలిక; 4 పొరలు: వ్యవస్థీకృతం, బాహ్యం, అంతర్గతం, మూర్తిమత్వం |
| వైవిధ్య చైతన్యం | తేడాలను గుర్తించి, అర్థం చేసుకుని, సర్దుకునే సంసిద్ధత; అంగీకారం + గౌరవం; తేడాలు దేశ-కాలాలతో మారతాయి |
| సామూహిక మూర్ఖత్వం / సహప్రజ్ఞ | చైతన్యం లేకపోతే సమస్యలు, ఘర్షణలు / గౌరవిస్తే కొత్త దృక్పథాలు, పరిష్కారాలు |
| జాన్సన్-లెంజ్ (ట్రూడీ, పీటర్) | అనుకూల కోణం = సమూహశక్తి |
| నాలుగు అపోహలు | కొత్తది, లోపం, విభజనకు మూలం, భయం - నాలుగూ తప్పు |
| వైవిధ్య రకాలు | జాతి, జాతీయత, సంస్కృతి, లింగం, సామాజిక-ఆర్థిక తరగతి, భాష, వైకల్యం, లైంగిక ప్రాధాన్యతలు, మతం, రాజకీయ భావజాలం |
| రూజ్వెల్ట్ థామస్ | వైవిధ్య పరిధి విస్తృతం; ఇతరులు భిన్నం అనిపించే ప్రతిదీ వైవిధ్యమే |
| లింగం | సాంఘిక నిర్మితి; సాంఘిక-సాంస్కృతిక కారకాలే ఎక్కువ ప్రభావం; లింగ వివక్ష = భద్రతా అంశం |
| హనీ, ఇతరులు (1991) | పురుషులకు సాంకేతికత = అధికారం, నియంత్రణ; స్త్రీలకు = భావప్రసారం, సహకారం |
| భాష రూపాలు | మౌఖికం (వినడం, మాట్లాడటం), లిఖితం (చదవడం, రాయడం), అమౌఖికం (కవళికలు, సంజ్ఞలు) |
| భాషల సంఖ్య | ప్రపంచంలో సుమారు 7000; సుమారు 200 దేశాలు; భారతదేశంలో 200కు పైగా |
| భారతదేశం | "టవర్ ఆఫ్ బేబెల్"; ఎ.ఆర్. దేశాయ్: "అనేక భాషల ప్రదర్శనశాల" |
| అనుసంధాన భాష | సంస్కృతం → అరబ్బీ, పర్షియన్ → హిందీ, ఇంగ్లీష్ |
| UNESCO (భాషలు) | 4% ప్రజలు 96% భాషలు; రెండు వారాలకు ఒక భాష అంతం |
| సాంస్కృతిక వైవిధ్యం | ప్రపంచీకరణ తగ్గిస్తుంది, వలస పెంచుతుంది; భారతదేశం గొప్ప ఉదాహరణ |
| UNESCO 2001 | సాంస్కృతిక వైవిధ్య సార్వత్రిక ప్రకటన; "మానవ జాతి ఉమ్మడి వారసత్వం"; 4 భాగాలు: వారసత్వం, బహుళత్వం, అభివృద్ధి, హక్కులు |
| UNESCO కన్వెన్షన్లు | 2005: సాంస్కృతిక వైవిధ్య పరిరక్షణ కన్వెన్షన్; తర్వాత: అమూర్త వారసత్వ భద్రతా సమావేశం |
| కులం | వారసత్వ సాంప్రదాయిక వృత్తి సమూహం; భారతదేశంలో 3000కు పైగా; హిందువులకే పరిమితం కాదు |
| ICF ఉదాహరణ | ర్యాంప్ లేని బడి → వైకల్యం; బ్రెయిలీ సౌకర్యాలు → బలహీనత మాత్రమే |
| కృత్యాత్మక వైవిధ్యం | 2005, స్పెయిన్; పాలాసియోస్, రొమానాచ్: "వైవిధ్య నమూనా" |
| అమెరికన్స్ విత్ డిసెబిలిటీస్ చట్టం | 1990; వివక్ష నుంచి రక్షణ |
| ఇయాన్ లాంగ్ట్రీ (2015) | భిన్న సాంస్కృతిక నేపథ్యం ఉన్న వైకల్యం గలవారికి రెండింతల వివక్ష |
| RTE 2009 | ప్రవేశం, హాజరు, పూర్తి చేయడం; భయం, ఒత్తిడి లేని బోధన; స్తబ్ద అభ్యాసకుడు అనే భావన తొలగింపు |
| లింగ వివక్ష తొలగింపు | NPE 1986, POA 1992, మహిళా సాధికారత విధానం 2001; NCERT చట్రాలు 1975, 1988, 2000, 2005 |
| ఆటపాటలు | మూడు కారణాలు; సమయం-ప్రదేశం, ఆటవస్తువులు, ఇల్లు-బడి వారధి |
| అభ్యసన అవసరాలు | సంస్థాగత, వ్యక్తిగత, బోధనాపరమైన |
| NCF 2005 | సమ్మిళిత పాఠ్య ప్రణాళిక; అందరికీ ఒకే ప్రణాళిక |
| పాఠ్యపుస్తకాలు | ఈ-టెక్స్ట్, బ్రెయిలీ ప్రింటర్లు, బొమ్మల సామగ్రి, వినే పుస్తకాలు |
| తరగతి గది వ్యూహాలు | 10: ఉన్నత ప్రమాణాలు నుంచి ఆరోగ్యం వరకు; సహకార అభ్యసనం; భాషను విషయంతో |
| ప్రపంచ దృక్పథం | సమాజాన్ని ప్రపంచ దృష్టితో చూడటం; "ప్రపంచ గ్రామం" |
| ఏకసంస్కృతి | ఒక ప్రాంతం / దేశంలో ఒకే సంస్కృతి |
| గోర్డాన్ | 6912 భాషలు; ఆసియా 2269 (అత్యధికం), యూరప్ 239 (అత్యల్పం) |
| ప్రపంచ భాషలు | 40% జనాభాకు 8 భాషలు; 4000కు పైగా భాషలకు 2% లోపు జనాభా |
| బహుళ సంస్కృతుల విద్య | సమ్మేళనం (ప్రత్యేకత పోతుంది) / బహుళత్వం (ప్రత్యేకత నిలుస్తుంది - ఆదర్శం) |
| కార్యస్థల వైవిధ్యం | లాభాలు: పొందిక, ఆలోచనలు, నిర్వహణ; సవాళ్లు: అసంపూర్ణ సంభాషణ, మార్పుకు వ్యతిరేకత |