ఈ మధ్య కాలంలో "వైవిధ్యం" అనే పదం చాలా ఎక్కువగా చర్చలో ఉంది. మానవ సంబంధాలు, విద్య, వాణిజ్యం, పరిశ్రమలు, జాతీయ-అంతర్జాతీయ సమస్యలు, ప్రపంచ దృక్పథం - వీటన్నిటిలో వైవిధ్యానికి పెద్ద ప్రాముఖ్యం ఉంది. బోధనాభ్యసన రంగంలో కూడా దీని ప్రాధాన్యం ఎక్కువ.
అర్థం
- వైవిధ్యానికి అతి సాధారణ అర్థం "విభేదాలు" (తేడాలు).
- రకరకాల ఆలోచనలు, రూపాలు, రకాలు కలిగి ఉండటమే వైవిధ్యం. ఏదైనా ఒక అంశంలోని రకాలను, వాటి మధ్య తేడాలను ఇది సూచిస్తుంది.
- వైవిధ్యం అన్ని జీవులకు, ప్రకృతికి, వాతావరణానికి, సమాజాలకు వర్తిస్తుంది.
- జీవవైవిధ్యం (బయో-డైవర్సిటీ): భూమి మీద ఉన్న ప్రాణుల వైవిధ్యం - జంతువులు, వృక్షజాతులు, పర్యావరణ వ్యవస్థల్లో కనిపించే విస్తృత వైవిధ్యం.
- ప్రాణం లేని భౌతిక ప్రపంచంలో కూడా - మూలకాలు, ఖనిజాలు, పదార్థాల్లో - లెక్కలేనంత వైవిధ్యం ఉంటుంది.
మానవుల్లో వైవిధ్యం
మనుషుల్లో వైవిధ్యం చాలా విస్తృతమైనది. ఈ అంశాలన్నీ మానవ వైవిధ్యంలో భాగమే:
| రంగం | అంశాలు |
|---|---|
| వ్యక్తిగత | లింగ భేదం, జాతి, వయసు, భౌతిక-మానసిక స్థితి, లైంగిక ప్రవృత్తి |
| సామాజిక | భాష, విద్య, వైవాహిక స్థితి, వృత్తి, ఆదాయం, సామాజిక-ఆర్థిక స్థాయి |
| నమ్మకాలు | మత విశ్వాసాలు |
| ప్రాంతం | భౌగోళిక స్థానం |
- వైవిధ్య అధ్యయనం అంటే ఈ తేడాలన్నిటినీ సురక్షితమైన, అనుకూలమైన వాతావరణంలో పరిశీలించడం.
ఒకే నిర్వచనం లేదు
పత్రికలు, ప్రసార మాధ్యమాలు, సాహిత్యం, వ్యాపార రంగాల్లో ఈ పదం తరచూ వినిపిస్తోంది. అయినా అందరూ ఒప్పుకునే నిర్దిష్ట నిర్వచనం లేదు:
- కొందరికి వైవిధ్యం అంటే సహనం, అంగీకారం లేదా ఒక రకమైన వైఖరి.
- మరికొందరికి జాతిపరమైన, లింగపరమైన తేడాలు.
- ఇంకొందరికి అల్పసంఖ్యాకులకు సమాజంలో సమాన స్థానం కల్పించే దిశలో వాడే సాధనం.
- వైవిధ్యం కొద్దిమందికి మాత్రమే సంబంధించిన విషయం కాదు. వేర్వేరుగా ఉండే అన్ని రకాల ప్రజలకు, అన్ని రకాల ప్రవర్తనలకు వర్తిస్తుంది. వైయక్తిక, సామాజిక, సాంస్కృతిక తేడాలన్నీ ఇందులో కలిసి ఉంటాయి.
నిర్వచనాలు
| ఎవరు | నిర్వచనం |
|---|---|
| నిఘంటువు | "ఒకే తీరుగా ఉండని స్థితి" లేదా "అనేక విధాలుగా ఉండే స్థితి"; మనం అందరం వేరువేరుగా ఉండటం వల్ల ఇది ప్రతి ఒక్కరికీ వర్తిస్తుంది |
| వెల్నర్ (2000) | ప్రజల్లో కనిపించే వైయక్తిక తేడాలు, పోలికల సమాహారం |
| గార్డెన్స్వార్ట్జ్, రోవ్ | వైవిధ్యాన్ని అనేక పొరలు ఉన్న **"ఉల్లిపాయ"**తో పోల్చారు; ఆ పొరలు 4 రకాలు |
గార్డెన్స్వార్ట్జ్, రోవ్ చెప్పిన నాలుగు పొరలు:
- వ్యవస్థీకృతం
- బాహ్యం
- అంతర్గతం
- మూర్తిమత్వం (వ్యక్తిత్వం)
పరీక్ష కోణం: వైవిధ్యం సాధారణ అర్థం = విభేదాలు. అందరూ ఒప్పుకునే ఒకే నిర్వచనం లేదు. వెల్నర్ (2000) = వైయక్తిక తేడాలు + పోలికల సమాహారం. గార్డెన్స్వార్ట్జ్, రోవ్ = ఉల్లిపాయ పోలిక, 4 పొరలు. జీవవైవిధ్యం = భూమి మీది ప్రాణుల వైవిధ్యం.
మెమొరీ కోడ్: "వెల్నర్ = తే-పో" - తేడాలు + పోలికలు. ఉల్లిపాయ పొరలు "వ్య-బా-అం-మూ" - వ్యవస్థీకృతం, బాహ్యం, అంతర్గతం, మూర్తిమత్వం (మొత్తం 4).