ప్రపంచమంతటా ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లల విద్యకు ఒకే నినాదం: "క్యాచ్ దెమ్ యంగ్ అండ్ టీచ్ దెమ్ వెల్" - చిన్న వయసులోనే గుర్తించండి, బాగా నేర్పండి.
- చాలా కంటి సమస్యలకు వైద్యం ఉంది. సకాలంలో చికిత్స అందితే చాలామంది పిల్లలు మామూలుగా చూడగలుగుతారు.
- కొన్ని స్థితులకు మాత్రమే చికిత్స లేక అంధత్వం వస్తుంది. వారిలో కూడా పూర్తి అంధులు చాలా తక్కువ; ఎక్కువమందికి కొంత మిగిలిన చూపు ఉంటుంది.
- కాబట్టి దృష్టి సమస్యను తొందరగా గుర్తిస్తే పిల్లవాడికి వైద్య సహాయం, విద్యా సహాయం రెండూ సకాలంలో అందుతాయి.
ముందస్తు గుర్తింపు ఎందుకు ముఖ్యం?
- పెద్దయ్యాక "లేజీ ఐ (దృష్టి మాంద్యం) ఉన్న కంటికి ఇక ఏమీ చేయలేం" అని తెలిస్తే ఆ వ్యక్తి చాలా బాధపడతాడు. ఈ సమస్యను 3-4 ఏళ్ల వయసులోనే కనిపెడితే చాలా వరకు నివారించవచ్చు.
- బడి పిల్లల్లో సుమారు 5-15% మందికి వక్రీభవన దోషాలు ఉంటాయి (అధ్యయనాన్ని బట్టి మారుతుంది). వీటిలో చాలా పుట్టుకతోనే ఉంటాయి, కానీ చాలా కాలం ఎవరూ గమనించరు.
- ముందస్తు గుర్తింపే ముందస్తు జోక్యానికి మొదటి మెట్టు.
శైశవంలో చూపు ఎంత ముఖ్యం?
- అన్ని జ్ఞానేంద్రియాలూ తొలి అభివృద్ధికి తోడ్పడతాయి, కానీ ముందుండి నడిపించేది చూపే.
- తల్లిదండ్రులతో బంధం శిశువు కళ్లలోకి చూడటం, చూపు నిలపడం మీదే మొదలవుతుంది. కళ్లలోకి చూడటమే శిశువు చేసే మొట్టమొదటి సంభాషణ.
- ఏదో కనిపిస్తేనే శిశువు దాని వైపు కదులుతాడు. విసిరిన వస్తువు కింద పడటాన్ని కళ్లతో అనుసరిస్తాడు.
- వస్తువుల పరిమాణం, ఆకారం, రంగు, ఉపయోగం, ఇతరులతో ప్రవర్తించే తీరు - ఇవన్నీ చుట్టూ చూసే నేర్చుకుంటాడు.
- అందుకే వైకల్యం ఉన్నా లేకపోయినా ప్రతి పిల్లవాడికి క్రమం తప్పకుండా కంటి పరీక్ష చేయించాలి. తీవ్ర వైకల్యం ఉన్న పిల్లల్లో ఇది ఇంకా అవసరం, ఎందుకంటే వారి ఇతర జ్ఞానేంద్రియాలు చూపు లోటును పూడ్చలేకపోవచ్చు.
- పాఠశాలలు చదువు పూర్తయ్యే వరకు నిర్ణీత వ్యవధుల్లో దృష్టి స్క్రీనింగ్ నిర్వహించాలి.
- గుర్తింపు ముందుగా ఇంట్లో మొదలవుతుంది, తర్వాత పాఠశాలలో. తొలిదశలో సమస్యను పట్టుకోగలిగేది తల్లిదండ్రులే; తర్వాత బాధ్యత వైద్య సిబ్బంది తీసుకుంటారు.
ప్రమాద కారకాలు, వైద్య ఆధారాలు
ప్రమాద కారకాలు పిల్లవాడికి దృష్టి లోపం వచ్చే అవకాశాన్ని పెంచుతాయి; వైద్య ఆధారాలు లోపం ఉందని సూచించే ముఖ్య సంకేతాలు. ఇవి ఉన్నంత మాత్రాన దృష్టి లోపం ఉన్నట్టు కాదు - లోపం లేని పిల్లల్లోనూ కనిపించవచ్చు. కాబట్టి ఇవి లోతైన మదింపు చేయమని చెప్పే సూచికలు మాత్రమే.
ఈ కింది పరిస్థితులు ఉన్న పిల్లవాడికి దృష్టి లోపం వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువ:
- కుటుంబంలో ఎవరికైనా దృష్టి లోపం ఉండటం
- కంటి నిర్మాణంలో లోపం
- నెలలు నిండకముందే పుట్టడం, తక్కువ బరువుతో పుట్టడం - దృష్టి లోపానికి ఇదే అత్యంత సాధారణ ప్రమాద కారకం. ముందే పుట్టిన శిశువులో రెటీనా రక్తనాళాలు పూర్తిగా ఎదగవు, అందుకే ROP వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువ. నవజాత శిశువులకు ఇచ్చే అదనపు ఆక్సిజన్ కూడా ప్రమాద కారకమే.
- పుట్టుకలో గాయం, పుట్టే సమయంలో ఆక్సిజన్ అందకపోవడం (ఇది మెదడు సంబంధ దృష్టి లోపం - CVI కి కూడా దారితీస్తుంది)
- పుట్టుకతో వచ్చే వైరస్, బ్యాక్టీరియా ఇన్ఫెక్షన్లు
- మెనింజైటిస్, ఎన్సెఫలైటిస్, మైక్రోసెఫాలీ (చిన్న తల)
| సమయం | కారణాలు |
|---|---|
| జనన పూర్వ (గర్భంలో ఉండగా) | గర్భిణి మత్తు పదార్థాలు, మద్యం వాడటం; తీవ్ర అనారోగ్యం; పిండానికి గాయం, ఇన్ఫెక్షన్లు; గర్భంలో పోషకాహార లోపం; తీవ్ర మానసిక ఒత్తిడి; నెలలు నిండకముందే పుట్టడం; తక్కువ బరువు (2.5 కిలోల లోపు) |
| జనన సమయ | అపరిశుభ్రమైన పరికరాలతో ప్రసవం; నెలలు నిండని ప్రసవం; ప్రసవ సమయంలో శిశువుకు ఆక్సిజన్ అందకపోవడం |
| జననాంతర (పుట్టిన తర్వాత) | ప్రమాదాలు, గాయాలు; ఇన్ఫెక్షన్లు; విష పదార్థాలు; క్యాన్సర్ |
(రుబెల్లా, అషర్ సిండ్రోమ్ వంటి దృష్టి-వినికిడి కలిసిన కారణాలు "శ్రవణ-దృష్టి లోపం", "బహుళ వైకల్యాలు" అధ్యాయాల్లో ఉన్నాయి.)
శిశువుల్లో కనిపించే ప్రవర్తనా సూచికలు
- కళ్లు మామూలుగా కనిపించకపోవడం
- తనను చూసుకునే వారి ముఖాలను గుర్తించకపోవడం, వారు నవ్వితే తిరిగి నవ్వకపోవడం
- తెలిసిన వస్తువు కనిపించినా ఉత్సాహం చూపకపోవడం
- కదిలే వస్తువును అనుసరించేటప్పుడు రెండు కళ్లూ కలిసి కదలకపోవడం
- వస్తువును కళ్లకు చాలా దగ్గరగా పట్టుకోవడం
- వస్తువును అందుకునేటప్పుడు దాని ముందే ఆగిపోవడం లేదా దాటి చేయి చాపడం
చిన్న పిల్లలకు తాము చూసే తీరు మిగతావారి కంటే వేరుగా ఉందని తెలియదు; వారు ఫిర్యాదు చేయరు. గుర్తించకపోతే శాశ్వత దృష్టి నష్టం, అభ్యసన ఇబ్బందులు రావచ్చు. కళ్ల రూపంలో గానీ చూపులో గానీ ఏ మార్పు కనిపించినా పరీక్ష చేయించాలి.
వయసుల వారీగా హెచ్చరిక సంకేతాలు (UNICEF)
UNICEF స్వీకరించిన ఈ సంకేతాలు ముందస్తు గుర్తింపుకు బాగా ఉపయోగపడతాయి:
| వయసు | గమనించాల్సిన సంకేతాలు |
|---|---|
| పుట్టినప్పటి నుంచి (సాధారణ) | ఏదైనా చూసేటప్పుడు కళ్లు చిట్లించడం లేదా ఆర్పడం; కళ్లు అడ్డంగా ఉండటం; ఒక కన్నునే ఎక్కువ వాడటం; ఒకటి లేదా రెండు కళ్లు లోపలికి గానీ బయటికి గానీ తిరగడం; కనుపాప మసకగా ఉండటం; కళ్ల నుంచి ఎక్కువగా నీరు కారడం, ఎర్రబడటం, రెప్పలకు పుసి అంటుకోవడం; తలను అసాధారణంగా తిప్పడం లేదా వంచడం |
| 0-3 నెలలు | చూపు పరిధిలో కదిలే వస్తువును అనుసరించకపోవడం; తన చేతులతో ఆడుకోకపోవడం |
| 3-6 నెలలు | కనిపించే బొమ్మల వైపు చేయి చాపకపోవడం; పాలు తాగించేటప్పుడు కళ్లలోకి చూడకపోవడం; వస్తువులను కళ్లతో పరిశీలించకపోవడం |
| 6-9 నెలలు | దొర్లడం, కూర్చోవడం, పాకడం వంటి చలన నైపుణ్యాల్లో ఆలస్యం; ఒకేలా ఉండే వస్తువులను, మనుషులను వేరు చేయలేకపోవడం; చిన్న వస్తువులను సరిగా పట్టుకోలేకపోవడం |
| 9-12 నెలలు | చూసేటప్పుడు ఒక కన్ను మూయడం లేదా చేత్తో కప్పడం; ఆటవస్తువులను కళ్లకు చాలా దగ్గరగా పెట్టుకోవడం; పాకుతూ పెద్ద వస్తువులకు తగలడం; కళ్లను ఎక్కువగా నలపడం; చెంచాను పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించకపోవడం |
| 1-2 ఏళ్లు | నడక ఆలస్యం; పెద్ద వస్తువులకు తగలడం; ఆటల్లో, బొమ్మల పుస్తకాలపై ఆసక్తి లేకపోవడం; పుస్తకాన్ని కళ్లకు దగ్గరగా పెట్టుకోవడం; నడవడానికి భయపడటం; వయసుకు మించిన తడబాటు; శబ్దాలపై ఎక్కువ దృష్టి |
| 2-5 ఏళ్లు | చిన్న వస్తువులకు తట్టుకుని పడటం; ఎక్కువసేపు చూపు నిలపాల్సిన పనుల్లో ఆసక్తి లేకపోవడం; తలనొప్పి, కళ్ల మంట, దురద అని చెప్పడం; దూరంలోని వస్తువులు స్పష్టంగా కనిపించకపోవడం; రంగుల తేడా గుర్తించకపోవడం |
| బడి వయసు | ఏకాగ్రత తక్కువ, పగటి కలలు; పెన్సిల్ను పిడికిలితో వింతగా పట్టుకోవడం, పెన్సిల్ మొన తరచూ విరగ్గొట్టడం; చదివింది గుర్తుండకపోవడం; చదువుతూ వరుస తప్పిపోవడం; ఒక కన్ను మూసుకోవడం; చేతిరాత చదవలేనంత అస్పష్టంగా ఉండటం; పదాలు వదిలేసి మళ్లీ చదవడం; వరుస క్రమ భావనల్లో ఇబ్బంది; కన్ను-చేయి సమన్వయం సరిగా లేకపోవడం; తొందరగా విసుగు చెందడం |
తరగతిలో ఉపాధ్యాయుడు, ఇంట్లో తల్లిదండ్రులు గమనించాల్సిన లక్షణాలు
కళ్లలో కనిపించేవి:
- కనురెప్పలు ఎర్రగా ఉండటం, కళ్లు ఉబ్బడం, ఎప్పుడూ నీరు కారడం
- రెండు కనుపాపల పరిమాణంలో తేడా
- మెల్లకన్ను; రెప్పలు జారిపోవడం, కళ్లు మూసినా రెప్పలు పూర్తిగా కప్పకపోవడం
- కనుగుడ్లు కుదుపులుగా కదలడం, రెండు కళ్లూ కలిసి కదలకపోవడం - ఇవి కనిపిస్తే పిల్లల కంటి వైద్య నిపుణుడికి చూపించాలి.
ప్రవర్తనలో కనిపించేవి:
- కళ్లను మాటిమాటికీ నలపడం, తరచూ రెప్పలు ఆర్పడం, కళ్లను వేళ్లతో నొక్కడం
- పుస్తకాన్ని, వస్తువులను కళ్లకు చాలా దగ్గరగా లేదా చాలా దూరంగా పెట్టుకోవడం; రాసేటప్పుడు తలను కాగితానికి బాగా దగ్గరగా పెట్టడం
- ఒక కన్ను మూసి లేదా కప్పి చూడటం; తల వంచి, ముందుకు చాచి చూడటం
- వస్తువును నేరుగా కాకుండా దాని పైన, కింద లేదా పక్కన చూడటం
- నల్లబల్ల మీద రాసింది పక్కవారిని అడిగి రాసుకోవడం; దూరం వస్తువులు చూసేటప్పుడు ముందుకు వెనక్కు కదలడం
- చదివేటప్పుడు, రాసేటప్పుడు తప్పులు; పదాలు, వాక్యాలు వదిలేయడం; చదువుతూ శరీరం బిగుసుకుపోవడం; చిరాకు, అశ్రద్ధ; తొందరగా అలసిపోవడం
- చూపు అవసరమైన పనులంటే అయిష్టం
- వస్తువులకు, మనుషులకు తగలడం; గుంపులో దారి దొరకక ఇబ్బంది పడటం; రాత్రిపూట చూడటంలో బాగా ఇబ్బంది; నేల మీది వస్తువులను కళ్లతో కాక చేతులతో తడిమి వెతకడం
పిల్లవాడు చెప్పే ఫిర్యాదులు:
- తరచూ తలనొప్పి, తల తిరగడం, వాంతి వచ్చినట్టు ఉండటం
- కళ్లలో మంట, నొప్పి, దురద; చూపు మసకబారడం
- చదివిన, రాసిన తర్వాత కళ్లు బాగా నొప్పి పెట్టడం
ఇలాంటి సంకేతాలు గమనిస్తే ఉపాధ్యాయుడు తల్లిదండ్రులకు తెలియజేసి వెంటనే కంటి వైద్య పరీక్ష చేయించేలా చూడాలి.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
తరగతి గదిలో తరచుగా కళ్ళు నలుపుతూ, కళ్ళ నుండి నీరు కారుతున్న విద్యార్థులను గమనించి ఉపాధ్యాయుడు చేయాల్సిన పని
- (1)పాఠశాల నుండి పంపివేయడం
- (2)తరగతి గదిలో పడుకోబెట్టడం
- (3)ప్రధానోపాధ్యాయులకు తెలియజేయడం
- (4)వారి తల్లిదండ్రులకు తెలియపర్చి వైద్య పరీక్షలు చేయించడం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) వారి తల్లిదండ్రులకు తెలియపర్చి వైద్య పరీక్షలు చేయించడం
తరచుగా కళ్ళు నలుపుకునే, కళ్ళ నుంచి నీరు కారే పిల్లలను గమనించిన ఉపాధ్యాయుడు ఏం చేయాలో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
తరచుగా కళ్ళు నలపడం, నీరు కారడం, కళ్ళు ఎర్రబడటం, పుస్తకాన్ని దగ్గరగా పెట్టుకోవడం, నల్లబల్ల మీద రాసింది చూడలేకపోవడం దృష్టి లోపానికి హెచ్చరిక సంకేతాలు. ఉపాధ్యాయుడు ఇలాంటి లక్షణాలను తొందరగా గుర్తించి, కంటి పరీక్ష చేయించేలా చూడాలి. తొందరగా గుర్తిస్తే కళ్ళజోడు, చికిత్సతో సమస్య పెరగకుండా ఆపవచ్చు.
దీనికి సరైన మార్గం తల్లిదండ్రులకు చెప్పి, కంటి వైద్యుడి దగ్గర పరీక్షలు చేయించమని సూచించడం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).
పాఠశాల నుంచి పంపేయడం పిల్లవాడి చదువు హక్కుకు విరుద్ధం. తరగతిలో పడుకోబెట్టడం సమస్యను పరిష్కరించదు. ప్రధానోపాధ్యాయుడికి చెప్పడం ఒక్కటే సరిపోదు; పరీక్ష జరగాలంటే తల్లిదండ్రులు కలవాలి. కాబట్టి (1), (2), (3) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: గుర్తించు, తల్లిదండ్రులకు చెప్పు, వైద్యుడి దగ్గరకు పంపు: ఇదే ఉపాధ్యాయుడి వరుస.
దృష్టి లోపం నివారణ
"చికిత్స కంటే నివారణ మేలు." సరైన జాగ్రత్తలతో చాలా అంధత్వాన్ని నివారించవచ్చు. మన దేశంలో పేదరికం, పోషకాహార లోపం, అవగాహన లేకపోవడం పిల్లల చూపును దెబ్బతీసే ముఖ్య కారణాలు.
| జాగ్రత్త | ఏం చేయాలి |
|---|---|
| గర్భిణి ఆరోగ్యం | గర్భధారణలో తల్లి ఆరోగ్యం, మంచి పోషకాహారం చాలా ముఖ్యం |
| పిల్లల ఆహారం | పిల్లలకు విటమిన్ A ఇవ్వడం సరైన నివారణ చర్య; ఆకుకూరలు, కొవ్వులు సమతులంగా ఉండే ఆహారం |
| నవజాత శిశువు | పుట్టగానే కళ్లలో టెట్రాసైక్లిన్ కంటి ఆయింట్మెంట్ లేదా సిల్వర్ నైట్రేట్ చుక్కలు వేయడం కళ్లను ఇన్ఫెక్షన్ నుంచి కాపాడుతుంది |
| టీకాలు | తట్టు, రుబెల్లా వంటి వ్యాధులకు అన్ని టీకాలు వేయించడం |
| కంటి శుభ్రత | రోజూ శుభ్రమైన చల్లని నీటితో కళ్లు కడగడం; కళ్లను ఎక్కువగా నలపకపోవడం |
| సొంత వైద్యం వద్దు | వైద్యుడి సలహా లేకుండా ఏ లేపనం, ఏ కంటి చుక్కలూ వాడకూడదు |
| వక్రీభవన దోషాలు | వీలైనంత తొందరగా కళ్లద్దాలతో సరిచేయడం |
| తరగతి, పుస్తకాలు | తరగతి గదిలో తగినంత వెలుతురు కోసం కిటికీలు; చదవడానికి సులువుగా ఉండేలా ముద్రిత పుస్తకాల పేజీల్లో తగినంత ఖాళీ |
| సమాజం | కంటి శుభ్రత, పరిసరాల శుభ్రతపై అవగాహన కార్యక్రమాలు, దృష్టి పరీక్ష శిబిరాలు |
ముందస్తు జోక్యం: అర్థం, అవసరం
- ముందస్తు జోక్యం అంటే దృష్టి సమస్య ఉన్న చాలా చిన్న పిల్లలకు, సాధారణంగా పుట్టినప్పటి నుంచి 3 ఏళ్లు నిండే వరకు ఇచ్చే సేవలు. అందుకే వీటిని "బర్త్ టు త్రీ" లేదా "జీరో టు త్రీ" కార్యక్రమాలు అంటారు.
- ఇందులో వైద్య చికిత్స, తదుపరి పర్యవేక్షణ, దృష్టి సామర్థ్యం పెంపు, రోజువారీ జీవన నైపుణ్యాలు, చలన శిక్షణ వంటివి ఉంటాయి.
- అమెరికా చట్టం IDEA (పార్ట్ C) కూడా వైకల్యం ఉన్న శిశువులు, చిన్న పిల్లలకు 0-3 ఏళ్ల మధ్య ఈ సేవలు పొందే హక్కు ఇస్తుంది.
- పిల్లవాడు చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచాన్ని చూపు, వినికిడి, స్పర్శ ద్వారా తెలుసుకుంటాడు. ఒక జ్ఞానేంద్రియం పనిచేయకపోతే మిగతా దారుల ద్వారా సమాచారం అందించాలి. అందుకే దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలకు ముందస్తు జోక్యం చాలా అవసరం; ఇది పిల్లవాడిని బడి వాతావరణానికి కూడా సిద్ధం చేస్తుంది.
కుటుంబ కేంద్రిత, బలాల ఆధారిత విధానం: గతంలో ముందస్తు జోక్యాన్ని డెఫిసిట్ మోడల్ (లోటు నమూనా) గా చూసేవారు; అప్పుడు వ్యూహాలన్నీ చూపు లోటును పూడ్చడం మీదే ఉండేవి. ఈనాటి ముందస్తు జోక్యం కుటుంబ కేంద్రితమైనది, బలాల ఆధారితమైనది: పిల్లవాడు ఏం చేయగలడో, కుటుంబ బలాలు ఏమిటో వాటి మీద నిర్మిస్తుంది; సమాచారాన్ని ఇతర ఇంద్రియాల ద్వారా అందిస్తుంది.
- జోక్యం చేసుకోవాల్సిన సమయం ఆలస్యం జరగకముందే. వీలైతే ఆ ఆలస్యాన్నే రాకుండా చేయడం లక్ష్యం.
- సమస్యను ఎంత తొందరగా గుర్తిస్తే అంత తొందరగా జోక్యం మొదలవుతుంది, అభివృద్ధి ఆలస్యాన్ని అడ్డుకునే అవకాశం అంత ఎక్కువ.
ముందస్తు జోక్యం సాధించాలనుకునేవి:
- ఆలోచనను పెంచడం, భావనలను అర్థం చేసుకునేలా చేయడం
- శారీరక అభివృద్ధి; ఆలోచనలు, భావాలను ఇతరులతో పంచుకునే సమాచార ప్రసారం
- సామాజిక, భావోద్వేగ అభివృద్ధి; అనుకూల ప్రవర్తనలు
- ముఖ్య సమస్యను గుర్తించి భవిష్యత్తులో పెరగకుండా ఆపడం; తొలి జీవితానికి హాని చేసే పరిస్థితులను నివారించడం
- వైకల్య ప్రభావాన్ని తగ్గించడం, తొలిదశలో అభివృద్ధి వేగాన్ని పెంచడం
- కొత్త ప్రవర్తనలు, నైపుణ్యాలు నేర్చుకునే అవకాశం ఇవ్వడం; స్వయం సహాయ నైపుణ్యాలను ప్రోత్సహించడం
- సవాళ్లు ఎదుర్కొంటున్న కుటుంబాలకు ఆత్మవిశ్వాసం ఇవ్వడం
ముందస్తు జోక్యం: మూడు కార్యక్రమాలు
ఈ మూడూ ఒకేసారి నడుస్తాయి: కంటి లోపాన్ని నివారించడం, చూపును తిరిగి తేవడం, దృష్టి సామర్థ్యాన్ని పెంచడం వీటి ఉమ్మడి లక్ష్యం.
| కార్యక్రమం | ఏం జరుగుతుంది |
|---|---|
| దృష్టి స్క్రీనింగ్ | పిల్లలందరినీ, ముఖ్యంగా ప్రమాద కారకం ఉన్న 3 ఏళ్ల లోపు పిల్లలను తీవ్రతతో సంబంధం లేకుండా పరీక్షిస్తారు. శిక్షణ పొందిన వ్యక్తులు (అల్ప దృష్టి నిపుణులు, స్పెషల్ టీచర్లు, పునరావాస కార్యకర్తలు, గ్రామ నర్సులు) చేస్తారు. సమస్య కనిపిస్తే వైద్యులకు పంపుతారు |
| వైద్య జోక్యం | కంటి వైద్యులు పూర్తి కంటి పరీక్ష చేసి వ్యాధులకు, లోపాలకు చికిత్స సూచిస్తారు |
| విద్యా జోక్యం | బడికి ముందు శిక్షణ (రోజువారీ జీవన నైపుణ్యాలు, చలన నైపుణ్యాలు, దృశ్య నైపుణ్యాలు), తర్వాత బడిలో చేర్చడం. దృష్టి లోపంలో శిక్షణ పొందిన ఉపాధ్యాయుడు లేదా పునరావాస కార్యకర్త నైపుణ్యాలు నేర్పుతారు; తల్లిదండ్రులు, కుటుంబం, బంధువులు, ఇరుగుపొరుగు వారికి కౌన్సెలింగ్ ఇస్తారు |
ముందస్తు జోక్యంలో ఇచ్చే సేవలు:
- దిశా నిర్ధారణ, చలనం (O&M); పాకడం, నడవడం కోసం చేతులు, శరీర కదలికల సమన్వయం
- రోజువారీ జీవన నైపుణ్యాలు: దుస్తులు వేసుకోవడం, స్నానం, తినడం, మరుగుదొడ్డి వాడకం
- భావనల అభివృద్ధి: వస్తువులను ఎలా గుర్తిస్తాం, అవి ఎలా పనిచేస్తాయి, వాటి లక్షణాలు ఏమిటి
- భాష, సమాచార ప్రసార అభివృద్ధి; సామాజిక, భావోద్వేగ అభివృద్ధి
- మిగతా జ్ఞానేంద్రియాలను పూర్తిగా వాడటం నేర్పడం; స్వయం సహాయ నైపుణ్యాలు
- స్పర్శ-చలన సమన్వయ శిక్షణ, ఫిజియోథెరపీ, ఆక్యుపేషనల్ థెరపీ, మానసిక-సామాజిక సహాయం, వైద్య-నర్సింగ్ సేవలు, దృష్టి సేవలు, అనేక రంగాల నిపుణుల ఉమ్మడి సేవలు
- కుటుంబానికి సలహా, శిక్షణ, ఇంటి సందర్శనలు
కుటుంబ సేవలు: ముందస్తు జోక్యం ప్రధానంగా కుటుంబానికే సేవ చేస్తుంది. స్వతంత్ర జీవనానికి కావాల్సిన నైపుణ్యాలు నేర్పడంలో తల్లిదండ్రులే ఉత్తమ ఉపాధ్యాయులు. నిపుణుల సహాయంతో వారు దిశా నిర్ధారణ-చలనం, స్వయం సహాయం, స్థూల చలనం, భాష నైపుణ్యాలను ఆట పద్ధతి, కథ చెప్పే పద్ధతి, కృత్యాల ద్వారా నేర్పుతారు.
విద్యా సేవలు: దృష్టి లోపం ఉన్న ప్రతి పిల్లవాడికీ దృష్టి లోపంలో శిక్షణ పొందిన ఉపాధ్యాయుడి సేవలు పొందే హక్కు ఉంది. ఆ ఉపాధ్యాయుడు IEP ద్వారా సమస్యలను మదింపు చేసి పరిష్కరిస్తాడు.
- విద్యా జోక్యం అంటే పిల్లవాడిని ప్రత్యేక పాఠశాలకు పంపడం కాదు; సాధారణ తరగతిలోనే అభ్యసన ఇబ్బందులను అధిగమించేలా చేయడం. ఉదాహరణకు సాధారణ పాఠ్యపుస్తకం చదవలేని 1వ తరగతి అల్ప దృష్టి పిల్లవాడికి పెద్ద అక్షరాల పుస్తకం, భూతద్దం, బోర్డుకు దగ్గరగా సీటు ఇచ్చి, చిన్న బృందంలో అదనపు సాధన చేయించి, వారానికొకసారి ప్రగతి చూస్తారు.
- 3 ఏళ్లు దాటిన పిల్లవాడి చదువుపై దృష్టి లోపం ప్రభావం చూపితే అతడు స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ సేవలకు అర్హుడు. అవసరాన్ని బట్టి TVI, O&M నిపుణుడు, ఫిజియోథెరపిస్ట్, స్పీచ్ థెరపిస్ట్, సైకాలజిస్ట్ సేవలు అందుతాయి; సమ్మిళిత తరగతిలో తగిన సర్దుబాట్లు చేయాలి.
ముందస్తు జోక్యం ప్రయోజనాలు:
- జీవితంలో తొలి నెలలు అభివృద్ధికి కీలకమైన కాలం; ఆ అవకాశం తర్వాత మళ్లీ రాదు. మెదడు మార్పుకు అత్యంత అనువుగా ఉండేది అప్పుడే.
- అభివృద్ధి ఆలస్యాలను తగ్గిస్తుంది, కొన్నిసార్లు పూర్తిగా నివారిస్తుంది; భవిష్యత్తులో అభ్యసన, ప్రవర్తన, ఆరోగ్య సమస్యలను తగ్గిస్తుంది.
- బడిలో చేరాక స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ సేవల అవసరం తగ్గుతుంది; స్వతంత్రత పెరుగుతుంది.
- ఆలస్యంగా కంటే తొందరగా ఇచ్చే జోక్యం ఎక్కువ ఫలితం ఇస్తుంది, ఖర్చు కూడా తక్కువ; పిల్లవాడు తర్వాత ప్రధాన స్రవంతిలో చదవడానికి ఇది పునాది.
పరీక్ష కోణం: "క్యాచ్ దెమ్ యంగ్" - ముందస్తు గుర్తింపు. లేజీ ఐని 3-4 ఏళ్లకు కనిపెడితే నివారించవచ్చు; సుమారు 5-15% బడి పిల్లలకు వక్రీభవన దోషాలు (అధ్యయనాన్ని బట్టి మారుతుంది). అత్యంత సాధారణ ప్రమాద కారకం = నెలలు నిండని జననం, తక్కువ బరువు (ROP). ముందస్తు జోక్యం = పుట్టినప్పటి నుంచి 3 ఏళ్లు ("బర్త్ టు త్రీ"). మూడు కార్యక్రమాలు: దృష్టి స్క్రీనింగ్, వైద్య జోక్యం, విద్యా జోక్యం - ఒకేసారి నడుస్తాయి. కళ్లు నలపడం, నీరు కారడం గమనిస్తే ఉపాధ్యాయుడు తల్లిదండ్రులకు చెప్పి వైద్య పరీక్ష చేయించాలి.
మెమొరీ కోడ్: "3-4 లో లేజీ, 0-3 లో జోక్యం, 5-15 కి కళ్లద్దాలు" - లేజీ ఐ 3-4 ఏళ్లకు గుర్తించాలి, ముందస్తు జోక్యం 0-3 ఏళ్లు, 5-15% బడి పిల్లలకు వక్రీభవన దోషాలు. మూడు కార్యక్రమాలు "స్క్రీ-వై-వి" - స్క్రీనింగ్, వైద్య జోక్యం, విద్యా జోక్యం.