చూడటం అనేది కన్ను ఒక్కటే చేసే పని కాదు. చూడాలంటే మూడు కావాలి: కాంతి, ఆరోగ్యకరమైన కన్ను, చూసినదానికి అర్థం చెప్పే మెదడు.
- చూడటం కూడా పుట్టినప్పటి నుంచి నేర్చుకునే ప్రక్రియే. దూరంగా ఉన్న, స్పష్టంగా తెలియని వస్తువును చూసినప్పుడు "అది ఏమిటి" అని మెదడు రకరకాల ఊహలు చేసి, సరైన బింబం దగ్గర స్థిరపడుతుంది.
కాంతి ప్రయాణ మార్గం
వస్తువు నుంచి ప్రతిఫలించిన కాంతి కిరణాలు కంటిలో ఈ వరుసలో ప్రయాణిస్తాయి:
- కార్నియా: కాంతి మొదట ఇక్కడే లోపలికి వస్తుంది; కిరణాలను ఎక్కువగా వంచేది ఇదే.
- ఆక్వియస్ హ్యూమర్ (సజల ద్రవం)
- కనుపాప: వెలుగును బట్టి ఐరిస్ దీన్ని చిన్నది / పెద్దది చేస్తుంది.
- కటకం: ఫోకస్ను సూక్ష్మంగా సరిచేస్తుంది.
- విట్రియస్ హ్యూమర్
- రెటీనా: కాంతి రాడ్స్, కోన్స్ను ఉత్తేజపరుస్తుంది; అక్కడ కాంతి రసాయనిక చర్య జరిగి నాడీ సంకేతం పుడుతుంది.
- దృష్టి నాడి: రెటీనా నాడీ తంతువులు సంకేతాన్ని మెదడుకు తీసుకెళ్తాయి.
- మెదడు: సంకేతాలను బింబాలుగా అర్థం చేసుకుంటుంది.
- రెటీనాపై ఏర్పడే బింబం తలకిందులుగా ఉంటుంది. అనుభవం ఆధారంగా మెదడు దాన్ని నిటారుగా మార్చి చూపిస్తుంది.
- కార్నియా, ఆక్వియస్, కటకం, విట్రియస్ కలిసి వక్రీభవన మాధ్యమాలుగా పనిచేస్తాయి. దూరపు వస్తువు నుంచి వచ్చే సమాంతర కిరణాలను అవి రెటీనాపై ఒక బిందువు దగ్గర కేంద్రీకరిస్తాయి. బింబం అత్యంత పదునుగా ఏర్పడేది మాక్యులాలో.
- వక్రీభవనంలో కార్నియా ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది; కటకం ఫోకస్ను చక్కదిద్దుతుంది.
అకామడేషన్ (దగ్గర-దూరం ఫోకసింగ్)
- కన్ను విశ్రాంతిగా దూరంగా చూస్తున్నప్పుడు కిరణాలు సహజంగానే రెటీనాపై కేంద్రీకృతమవుతాయి; అప్పుడు కటకం పలుచగా ఉంటుంది.
- దగ్గరి వస్తువు వైపు చూపు మార్చగానే సిలియరీ కండరాలు కటకం ఆకారాన్ని మారుస్తాయి. కటకం మరింత ఉబ్బుగా (దళసరిగా) మారి దాని శక్తి పెరుగుతుంది. లేకపోతే బింబం రెటీనా వెనుక పడుతుంది.
- కటకం ముందున్న ఆక్వియస్, వెనుకున్న విట్రియస్ ద్రవాల వల్ల కటకం తేలికగా ఆకారం మార్చుకోగలుగుతుంది.
- కటకం శక్తిని ఇలా తనంతట తానే మార్చుకుని ఫోకస్ చేయడాన్నే అకామడేషన్ అంటారు. వయసు పెరిగి కటకం గట్టిపడితే ఈ శక్తి తగ్గుతుంది (చత్వారం).
రెండు కళ్లు, ఒకే చిత్రం: లోతు గ్రహణం
- రెండు కళ్లూ కలిసి కదులుతూ మెదడుకు దాదాపు ఒకేలా ఉండే రెండు బింబాలను పంపుతాయి. మెదడు వాటిని కలిపి ఒకే మానసిక చిత్రంగా మారుస్తుంది.
- రెండు కళ్లు కొంచెం వేర్వేరు కోణాల నుంచి చూస్తాయి. ఆ రెండు బింబాల మధ్య ఉన్న చిన్న తేడా వల్లే మనకు లోతు, ఎత్తు, వెడల్పు (త్రిమితీయ / స్టీరియో చూపు) తెలుస్తాయి.
- లోతు గ్రహణం (డెప్త్ పర్సెప్షన్) ఉంటేనే మెట్లు ఎక్కడం, దిగడం, రోడ్డుపై ఎగుడుదిగుళ్లు, గుంటలు గుర్తించడం, వస్తువు ఎంత దూరంలో ఉందో అంచనా వేయడం తేలికవుతాయి.
కన్ను, కెమెరా: పోలిక
| కెమెరా భాగం | కంటిలో దానికి సమానమైనది |
|---|---|
| కెమెరా లెన్స్ | కార్నియా + కటకం |
| ఎపర్చర్ (కాంతి రంధ్రం) | ఐరిస్, కనుపాప |
| ఫోకస్ సర్దుబాటు | సిలియరీ కండరం (అకామడేషన్) |
| ఫిల్మ్ / సెన్సర్ | రెటీనా |
| లోపలి నల్లని పూత | కోరాయిడ్ (అదనపు కాంతిని పీల్చుకుంటుంది) |
| షట్టర్ / మూత | కనురెప్పలు |
వక్రీభవనం అంటే ఏమిటి?
- కాంతి ఒక పారదర్శక యానకం (మాధ్యమం) నుంచి మరొక దానిలోకి వెళ్లినప్పుడు తన దారి నుంచి వంగడాన్నే వక్రీభవనం అంటారు.
- రెండో మాధ్యమం ఎక్కువ సాంద్రత గలదైతే కిరణం లంబం వైపు వంగుతుంది; తక్కువ సాంద్రత గలదైతే లంబం నుంచి దూరంగా వంగుతుంది.
- వక్రీభవన నియమాలు: (1) పతన కిరణం, వక్రీభవన కిరణం, లంబం ఒకే తలంలో ఉంటాయి. (2) పతన కోణం సైన్, వక్రీభవన కోణం సైన్ల నిష్పత్తి స్థిరం (స్నెల్ నియమం).
- కంటిలో కార్నియా, కటకం గుండా వెళ్లేటప్పుడు కాంతి వంగి రెటీనాపై కేంద్రీకృతమవుతుంది. కంటి ఆకారం వల్ల కాంతి రెటీనాపై సరిగ్గా పడకపోతే వక్రీభవన దోషాలు వస్తాయి (వాటిని వేరే అంశంలో వివరంగా చూస్తాం).
కటకాలు, వాటి రకాలు
- కళ్లద్దాల కటకాలు 13వ శతాబ్దంలో వాడుకలోకి వచ్చాయి. మొదట్లో గాజుతో చేసేవారు; ఇప్పుడు ఎక్కువగా ప్లాస్టిక్తో చేస్తున్నారు.
- కటకం ముఖ్య గుణం: కాంతి కిరణాలను వంచడం. ప్రధానంగా మూడు రకాలు:
| కటకం | కిరణాలపై ప్రభావం | ఉప రకాలు |
|---|---|---|
| కుంభాకార కటకం (ప్లస్) | కిరణాలను ఒక చోటికి చేర్చుతుంది (అభిసరణ) | రెండు వైపులా ఉబ్బిన (ద్వికుంభాకార), ఒక వైపు చదునుగా ఉండే (సమతల-కుంభాకార), ఒక వైపు ఉబ్బి మరో వైపు లోతుగా ఉండే (పుటాకార-కుంభాకార) |
| పుటాకార కటకం (మైనస్) | కిరణాలను విడదీస్తుంది (అపసరణ) | రెండు వైపులా లోతుగా ఉండే (ద్విపుటాకార), ఒక వైపు చదునుగా ఉండే (సమతల-పుటాకార), ఒక వైపు లోతుగా మరో వైపు ఉబ్బుగా ఉండే (కుంభాకార-పుటాకార) |
| స్థూపాకార (సిలిండ్రికల్) కటకం | కిరణాలను ఒకే అక్షం / ఒకే దిశలో మాత్రమే వంచుతుంది | కంటి వైద్యులు అసమదృష్టి (అస్టిగ్మాటిజం) సవరణకు వాడతారు |
పుట్టినప్పటి నుంచి చూపు అభివృద్ధి
| వయసు | చూపు స్థితి |
|---|---|
| పుట్టినప్పుడు | చూపు చాలా తక్కువ; ఎదురుగా ఉన్న పెద్ద వస్తువులనే గుర్తిస్తారు; మెదడులోని దృష్టి కేంద్రాలు ఇంకా ఎదగలేదు |
| మొదటి 3 నెలలు | చూపు అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందే కీలక దశ |
| సుమారు 8 ఏళ్ల వరకు | చూపు క్రమంగా పరిపక్వమై స్థిరపడుతుంది |
- ఈ కీలక దశలో కాంతికి అడ్డు ఉంటే (ఉదా: పుట్టుకతో వచ్చే కంటి శుక్లం) రెటీనాపై స్పష్టమైన బింబం పడదు. దాంతో మెదడులోని దృష్టి కేంద్రాలు సరిగ్గా ఎదగవు. అలాంటి శుక్లాన్ని తొందరగా తీయకపోతే పిల్లవాడు చూపును పూర్తిగా కోల్పోవచ్చు.
- దూరం కనిపించని పిల్లలకు (వక్రీభవన దోషం) 8 ఏళ్ల లోపు కళ్లద్దాలు ఇవ్వకపోతే ఆ కంటి చూపు శాశ్వతంగా తగ్గిపోవచ్చు. దీన్నే మసక చూపు / సోమరి కన్ను (ఆంబ్లియోపియా, లేజీ ఐ) అంటారు.
- పెద్ద పిల్లల్లో ఇలాంటి దోషం ఉంటే చూపు మసకగా ఉంటుంది కానీ పూర్తిగా పోదు; కళ్లద్దాలు ఇస్తే చూపు తిరిగి వస్తుంది.
- అందుకే చిన్నప్పటి నుంచి క్రమం తప్పకుండా కంటి పరీక్షలు, అవసరమైతే వెంటనే కళ్లద్దాలు ముఖ్యం.
పరీక్ష కోణం: కాంతి మార్గం: కార్నియా → ఆక్వియస్ → కనుపాప → కటకం → విట్రియస్ → రెటీనా → దృష్టి నాడి → మెదడు. రెటీనాపై బింబం తలకిందులు; మెదడు నిటారుగా చేస్తుంది. వక్రీభవనంలో ప్రధాన భాగం కార్నియా. దగ్గరి వస్తువుకు సిలియరీ కండరం కటకాన్ని దళసరి చేయడం = అకామడేషన్. రెండు కళ్ల బింబాలు కలిస్తే = స్టీరియో (లోతు) చూపు. కుంభాకారం = కిరణాలను చేర్చుతుంది; పుటాకారం = విడదీస్తుంది; స్థూపాకారం = ఒకే అక్షం. చూపు అభివృద్ధికి మొదటి 3 నెలలు కీలకం; సుమారు 8 ఏళ్లకు స్థిరపడుతుంది.
మెమొరీ కోడ్: కాంతి మార్గం "కా-స-పా-క-వి-రె-నా → మెదడు" - కార్నియా, సజల ద్రవం, కనుపాప, కటకం, విట్రియస్, రెటీనా, నాడి. అకామడేషన్ "దగ్గర = దళసరి" (దగ్గరి వస్తువుకు కటకం దళసరి). కటకాలు "కుంభం కలుపు, పుటం పంచు, స్థూపం ఒక దిశ". చూపు అభివృద్ధి "3 నెలలు - 8 ఏళ్లు".