మన జ్ఞానేంద్రియాలన్నిటిలో కన్నే ప్రధానమైనది. "సర్వేంద్రియాణాం నయనం ప్రధానం" (అన్ని ఇంద్రియాల్లో కన్నే ముఖ్యం) అనే సంస్కృత సూక్తి దీన్నే చెబుతుంది.
- మనకు బయటి ప్రపంచం నుంచి అందే సమాచారంలో సుమారు 75-85% కళ్ల ద్వారానే వస్తుంది. అందుకే కన్ను చాలా సున్నితమైన, జాగ్రత్తగా కాపాడుకోవాల్సిన అవయవం.
- కన్ను వస్తువుల పరిమాణం, ఆకారం, రంగు గురించిన సమాచారాన్ని సేకరించి మెదడుకు పంపుతుంది. ఆ సమాచారానికి అర్థం చెప్పేది మెదడు. కాబట్టి కన్ను "చూసే పరికరం", చూపుకు అర్థం ఇచ్చేది మెదడు.
- పిండ దశలో కన్ను బాహ్య, మధ్య పిండ పొరల (ఎక్టోడెర్మ్, మీసోడెర్మ్) నుంచి ఏర్పడుతుంది.
- చూపు సరిగ్గా జరగాలంటే కనుగుడ్డు, దాని చుట్టూ ఉండే రక్షణ భాగాలు (కనురెప్పలు, కంజంక్టైవా, కన్నీటి వ్యవస్థ), కంటి కండరాలు, నాడులు, రక్త సరఫరా అన్నీ కలిసి పనిచేయాలి.
కనుగుడ్డు, కంటి గూడు
- కనుగుడ్డు పుర్రెలోని ఎముకల గుంట అయిన కంటి గూడు (ఆర్బిట్) లో ఉంటుంది. దాని చుట్టూ ఉండే మెత్తని కొవ్వు, తంతు కణజాలం, కండరాలు దాన్ని దెబ్బల నుంచి కాపాడతాయి.
- కనుగుడ్డు దాదాపు పూర్తి గోళాకారంలో ఉంటుంది. దాని పొడవు సుమారు 23-24 మిల్లీమీటర్లు. ముందు భాగంలో పారదర్శకమైన కిటికీ లాంటి కార్నియా ఉంటుంది.
కనుగుడ్డు గోడ: మూడు పొరలు
కనుగుడ్డు గోడలో బయటి నుంచి లోపలికి మూడు పొరలు ఉంటాయి.
| పొర | భాగాలు | ముఖ్య పని |
|---|---|---|
| బయటి తంతు పొర | స్క్లెరా (శ్వేతపటలం) + కార్నియా | కంటికి ఆకారం, రక్షణ; కార్నియా ద్వారా కాంతి లోపలికి |
| మధ్య రక్తనాళ పొర (యువియా) | ఐరిస్, సిలియరీ బాడీ, కోరాయిడ్ | కాంతి నియంత్రణ, ఫోకసింగ్, రెటీనాకు పోషణ |
| లోపలి నాడీ పొర | రెటీనా (నేత్రపటలం) | కాంతిని గ్రహించి నాడీ సంకేతాలుగా మార్చడం |
- స్క్లెరా (శ్వేతపటలం): కంటి ముందు భాగంలో మనకు కనిపించే తెల్లని భాగం ఇదే. దృఢమైన, తంతుమయమైన బయటి పొర. కాంతి దీని గుండా పోదు. కనుగుడ్డు ఆకారాన్ని నిలబెడుతుంది, లోపలి భాగాలను కాపాడుతుంది. దీని పైన టెనాన్ క్యాప్స్యూల్ అనే పలుచని పొర ఉంటుంది.
- కార్నియా: కంటి ముందు భాగంలో గోపురం ఆకారంలో ఉండే పలుచని, పారదర్శక పొర. దీనిలో రక్తనాళాలు ఉండవు. వ్యాసం సుమారు 11-12 మిల్లీమీటర్లు. కాంతిని లోపలికి పంపి, దాన్ని వంచి (వక్రీభవనం) ఫోకస్ చేయడంలో కార్నియానే ప్రధాన భాగం.
- లింబస్: కార్నియా, స్క్లెరా కలిసే వలయాకార సరిహద్దు.
- యువియా (మధ్య పొర): ఐరిస్, సిలియరీ బాడీ, కోరాయిడ్ కలిసి ఈ పొర అవుతాయి.
- రెటీనా: కంటి వెనుక భాగాన్ని లోపలి నుంచి కప్పే అతి సున్నితమైన, పలుచని నాడీ పొర. కెమెరాలోని ఫిల్మ్ లాగా కాంతిని గ్రహిస్తుంది. దీనిలోని కాంతి గ్రాహక కణాలు కాంతిని విద్యుత్ సంకేతాలుగా మార్చి దృష్టి నాడి ద్వారా మెదడుకు పంపుతాయి. (రెటీనాను మైక్రోఫోన్తో పోల్చడం తప్పు; అది కెమెరా ఫిల్మ్ లాంటిది.)
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
సరియైన ప్రవచనాన్ని గుర్తించగా a) కంటిపాప 23-24 మిల్లీమీటర్లు పొడవు ఉంటుంది. b) రెటీనా మైక్రోఫోన్ లాగా పని చేస్తుంది.
- (1)a only
- (2)b only
- (3)a & b
- (4)both are not
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) a only
కంటి నిర్మాణం గురించి ఇచ్చిన రెండు వాక్యాల్లో ఏది సరైనదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
పెద్దవారి కనుగుడ్డు (Eye Ball) ముందు నుంచి వెనుకకు సుమారు 23-24 మి.మీ. పొడవు ఉంటుంది. కాబట్టి వాక్యం a సరైనది. కన్నును కెమెరాతో పోలుస్తారు: కటకం (Lens) కెమెరా లెన్స్ లాగా, కనుపాప (Iris) డయాఫ్రమ్ లాగా, దృష్టిపటలం (Retina) ఫిల్మ్ లేదా తెర లాగా పనిచేస్తాయి. రెటీనా మీద బొమ్మ ఏర్పడి, దృష్టి నాడి ద్వారా మెదడుకు చేరుతుంది.
రెటీనా కెమెరా ఫిల్మ్ లాగా పనిచేస్తుంది కానీ మైక్రోఫోన్ లాగా కాదు. మైక్రోఫోన్ శబ్దాన్ని పట్టుకుంటుంది; అది చెవికి సంబంధించిన పోలిక. కాబట్టి b తప్పు. సమాధానం ఆప్షన్ (1) a మాత్రమే.
ఆప్షన్ (2), (3) తప్పు వాక్యం b ని అంగీకరిస్తాయి. ఆప్షన్ (4) సరైన వాక్యం a ని కూడా తిరస్కరిస్తుంది.
గుర్తుంచుకోండి: కన్ను = కెమెరా, రెటీనా = ఫిల్మ్; కనుగుడ్డు పొడవు ≈ 24 మి.మీ.
కంటి ముందు భాగం లోని తెల్లని పొర
- (1)దండాలు
- (2)కంటి పాప
- (3)ధృఢస్తరం
- (4)రెటీనా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ధృఢస్తరం
కంటి ముందు భాగంలో కనిపించే తెల్లని పొర పేరు ఏమిటని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
కనుగుడ్డుకు మూడు పొరలు ఉంటాయి. బయటి పొర దృఢస్తరం (Sclera); ఇది గట్టిగా, తెల్లగా ఉండి కంటికి ఆకారం, రక్షణ ఇస్తుంది. మనం అద్దంలో కంటిలో చూసే తెల్లని భాగం ఇదే. దీని ముందు భాగంలో పారదర్శకంగా ఉండే భాగం కార్నియా (Cornea). మధ్య పొర రక్తనాళాలతో నిండిన కోరాయిడ్, లోపలి పొర రెటీనా.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) దృఢస్తరం.
దండాలు (Rods) (1) రెటీనాలో ఉండే కాంతి గ్రాహక కణాలు; మసక వెలుతురులో చూడటానికి సహాయపడతాయి. కంటి పాప (Eye ball) (2) కన్ను మొత్తాన్ని సూచిస్తుంది, ఒక పొర కాదు. రెటీనా (4) కంటి లోపల వెనక భాగంలో ఉండే కాంతి గ్రాహక పొర; అది బయటకు కనిపించదు.
గుర్తుంచుకోండి: కంటిలో తెల్లగా కనిపించేది = Sclera (దృఢస్తరం).
కార్నియాలోని 5 పొరలు
కార్నియాలో ముందు నుంచి వెనుకకు 5 పొరలు ఉంటాయి:
- ఎపిథీలియం (బయటి ఉపరితల పొర)
- బౌమన్ పొర
- స్ట్రోమా (మందమైన మధ్య పొర)
- డెస్మే పొర
- ఎండోథీలియం (లోపలి పొర)
ముందు భాగాలు: ఐరిస్, కనుపాప, కటకం, సిలియరీ బాడీ
- ఐరిస్: కార్నియా వెనుక, కటకం ముందు ఉండే రంగు గల వలయాకార పొర. కళ్ల రంగు (నలుపు, గోధుమ, నీలం) దీన్ని బట్టే ఉంటుంది. కంటిలోకి వెళ్లే కాంతి పరిమాణాన్ని ఇదే నియంత్రిస్తుంది.
- కనుపాప: ఐరిస్ మధ్యలో నల్లగా కనిపించే గుండ్రని రంధ్రం. కాంతి దీని ద్వారానే లోపలికి వెళ్తుంది.
- ఎక్కువ వెలుగులో ఐరిస్ కనుపాపను చిన్నది చేస్తుంది (తక్కువ కాంతి లోపలికి).
- తక్కువ వెలుగులో కనుపాపను పెద్దది చేస్తుంది (ఎక్కువ కాంతి లోపలికి).
- ఇది కెమెరాలోని ఎపర్చర్ (కాంతి రంధ్రం) లాగా పనిచేస్తుంది. దగ్గరి చిన్న వస్తువును చూసేటప్పుడు స్పష్టత కోసం కూడా కనుపాప చిన్నదవుతుంది.
- కటకం (లెన్స్): ఐరిస్, కనుపాప వెనుక ఉండే పారదర్శకమైన, రెండు వైపులా ఉబ్బిన (ద్వికుంభాకార) నిర్మాణం. గట్టి గుళిక (క్యాప్స్యూల్) లో ఉంటుంది. జోన్యూల్స్ అనే సన్నని తంతువులు దీన్ని సిలియరీ బాడీకి కట్టి ఉంచుతాయి.
- కాంతి కిరణాలను రెటీనాపై సరిగ్గా కేంద్రీకరిస్తుంది (ఫోకస్ చేస్తుంది).
- జీవితాంతం నెమ్మదిగా పెరుగుతూ, వయసుతో సాగే గుణాన్ని కోల్పోతుంది.
- కేటరాక్ట్ (కంటి శుక్లం) వల్ల మబ్బుగా మారిన కటకాన్ని తీసి, దాని స్థానంలో కృత్రిమ కటకం (ఇంట్రాఆక్యులర్ లెన్స్) అమరుస్తారు.
- సిలియరీ బాడీ: ఐరిస్ వెనుక ఉండే కండరాలతో కూడిన భాగం. దీనికి రెండు పనులు:
- సిలియరీ కండరం కటకం ఆకారాన్ని మార్చి దగ్గరి, దూరపు వస్తువులపై ఫోకస్ చేయిస్తుంది (దీన్నే అకామడేషన్ అంటారు).
- దీని ప్రవర్ధనాలు (సిలియరీ ప్రాసెసెస్) ఆక్వియస్ హ్యూమర్ అనే ద్రవాన్ని తయారు చేస్తాయి.
వెనుక భాగాలు: కోరాయిడ్, రెటీనా, మాక్యులా
- కోరాయిడ్: స్క్లెరా, రెటీనాల మధ్య ఉండే రక్తనాళాలతో నిండిన, ముదురు గోధుమ రంగు వర్ణద్రవ్యం ఉన్న పొర. రెటీనాకు ఆక్సిజన్, పోషకాలు అందిస్తుంది. అదనపు కాంతిని పీల్చుకుని లోపల కాంతి చెదిరిపోకుండా చూస్తుంది. (కోరాయిడ్ మెదడు భాగం కాదు, జెల్లీ లాంటి పదార్థమూ కాదు.)
- రెటీనాలోని కాంతి గ్రాహక కణాలు రెండు రకాలు:
| కణం | ఎక్కడ ఎక్కువ | పని |
|---|---|---|
| రాడ్స్ (కడ్డీ కణాలు) | రెటీనా అంచుల్లో (పరిధీయ భాగం) | మసక వెలుగులో, రాత్రి చూపు; కదలికలు గుర్తించడం |
| కోన్స్ (శంఖు కణాలు) | రెటీనా మధ్యలో (మాక్యులా, ఫోవియా) | రంగులు గుర్తించడం, సూక్ష్మ వివరాలు, స్పష్టమైన కేంద్ర చూపు; వీటికి ఎక్కువ కాంతి కావాలి |
- రెటీనాలో సుమారు 12 కోట్ల రాడ్స్, సుమారు 60 లక్షల కోన్స్ ఉంటాయి.
- మాక్యులా (పసుపు మచ్చ): రెటీనా మధ్యలో ఉండే ప్రత్యేక ప్రాంతం. ఇక్కడ కోన్స్ చాలా దట్టంగా ఉంటాయి. చూసే దృశ్యం మధ్యలోని సూక్ష్మ వివరాలను స్పష్టంగా చూపేది ఇదే. బింబం అత్యంత పదునుగా ఏర్పడేది ఇక్కడే.
- ఫోవియా: మాక్యులా మధ్యలోని చిన్న గుంట. అత్యంత పదునైన చూపు ఇక్కడే.
- అంధ బిందువు (బ్లైండ్ స్పాట్): దృష్టి నాడి కంటి నుంచి బయటకు వెళ్లే చోటు (ఆప్టిక్ డిస్క్). ఇక్కడ రాడ్స్, కోన్స్ ఉండవు. కాబట్టి ఇక్కడ పడిన కాంతి మనకు కనిపించదు.
కంటిలోని ద్రవాలు, దృష్టి నాడి
| భాగం | ఎక్కడ | స్వభావం, పని |
|---|---|---|
| ఆక్వియస్ హ్యూమర్ (సజల ద్రవం) | కార్నియా, కటకం మధ్య (ముందు గది) | సిలియరీ బాడీ తయారు చేసే నీటి లాంటి ద్రవం; కార్నియా, కటకాలకు పోషణ; కంటి లోపలి ఒత్తిడిని నిలబెడుతుంది; నిరంతరం తయారై బయటకు పోతూ ఉంటుంది |
| విట్రియస్ హ్యూమర్ (కాచాభ ద్రవం) | కటకం వెనుక, కనుగుడ్డు మధ్య పెద్ద గది | పారదర్శక జెల్లీ లాంటి పదార్థం; సుమారు 99% నీరు, మిగతాది మాంసకృత్తులు (కొల్లాజెన్), హయలురానిక్ ఆమ్లం, లవణాలు; కటకానికి ముందు నుంచి, రెటీనాకు వెనుక నుంచి ఆధారం; దాని ఒత్తిడి రెటీనా ఊడిపోకుండా సాయపడుతుంది; దీనిలో హయలాయిడ్ కాలువ (పిండ దశ రక్తనాళం మిగులు) ఉంటుంది |
| దృష్టి నాడి (ఆప్టిక్ నర్వ్) | కంటి వెనుక నుంచి మెదడు వరకు | 2వ కపాల నాడి; 10 లక్షలకు పైగా నాడీ తంతువుల కట్ట; రెటీనా నుంచి దృశ్య సందేశాలను మెదడుకు చేరుస్తుంది; ఆప్టిక్ కెనాల్ ద్వారా కంటి గూడు నుంచి బయటకు వెళ్తుంది |
- చూడాలంటే కాంతి ఉండాలి, కన్ను మెదడుతో అనుసంధానమై ఉండాలి. రెండు కళ్ల బింబాలను కలిపి మనం "ఏం చూస్తున్నామో" నిర్ణయించేది మెదడే.
కంటి రక్షణ భాగాలు (అడ్నెక్సా)
కనుగుడ్డుకు సహాయంగా, రక్షణగా ఉండే భాగాలను కంటి అనుబంధ భాగాలు (ఆక్యులర్ అడ్నెక్సా) అంటారు: కనురెప్పలు, కంజంక్టైవా, కన్నీటి వ్యవస్థ.
- కనురెప్పలు: దెబ్బల నుంచి, దుమ్ము నుంచి, అతి వెలుగు నుంచి కంటిని కాపాడతాయి. రెప్ప వేసిన ప్రతిసారీ కన్నీటిని కంటి ఉపరితలంపై పరుస్తాయి. కనుబొమ్మలు, రెప్ప వెంట్రుకలు కూడా రక్షణలో పాల్గొంటాయి; కనుబొమ్మలు చెమట, వర్షపు నీరు కంటిలోకి పోకుండా ఆపుతాయి.
- కంజంక్టైవా: కనురెప్ప చర్మంతో కలిసి ఉండే పలుచని, పారదర్శక, రక్తనాళాలు ఎక్కువగా ఉండే పొర. రెండు భాగాలు:
- పాల్పెబ్రల్ కంజంక్టైవా: కనురెప్పల లోపలి ఉపరితలాన్ని కప్పుతుంది.
- బల్బార్ కంజంక్టైవా: కనుగుడ్డు ముందు ఉపరితలాన్ని (స్క్లెరాపై) కప్పుతుంది.
- దీనిలోని గోబ్లెట్ కణాలు కన్నీటి పొరలోని లోపలి శ్లేష్మ పొరను తయారు చేస్తాయి.
- కన్నీటి వ్యవస్థ (లాక్రిమల్ వ్యవస్థ): రెండు ముఖ్య భాగాలు.
- కన్నీటి గ్రంథి (లాక్రిమల్ గ్రంథి): కంటి గూడు పై వెలుపలి భాగంలో ఉండి కన్నీరు తయారు చేస్తుంది.
- కన్నీటి నాళాలు: కంటి లోపలి మూల నుంచి కన్నీటిని చిన్న సంచి (లాక్రిమల్ సంచి) ద్వారా ముక్కు కుహరంలోకి చేరుస్తాయి. అందుకే ఏడ్చినప్పుడు ముక్కు కారుతుంది.
- కన్నీరు దుమ్మును కడిగేస్తుంది, కంటిని తేమగా, శుభ్రంగా ఉంచుతుంది.
కన్నీటి పొర (టియర్ ఫిల్మ్) లోని 3 పొరలు (లోపలి నుంచి బయటకు):
| పొర | ఎక్కడ తయారవుతుంది | పని |
|---|---|---|
| లోపలి శ్లేష్మ పొర | కంజంక్టైవాలోని గోబ్లెట్ కణాలు | కన్నీటిని కంటి ఉపరితలానికి అంటిపెట్టుకునేలా చేస్తుంది |
| మధ్య నీటి పొర | కన్నీటి గ్రంథులు | కంటిని శుభ్రపరుస్తుంది, ఆక్సిజన్ అందిస్తుంది, ఉపరితలంలోని చిన్న లోపాలను నింపుతుంది |
| బయటి నూనె పొర | కనురెప్పలోని టార్సల్ గ్రంథులు | కన్నీరు త్వరగా ఆవిరైపోకుండా ఆపుతుంది |
కంటిని కదిలించే 6 బాహ్య కండరాలు
కనుగుడ్డును అన్ని దిశల్లో కదిలించేవి 6 బాహ్య కంటి కండరాలు. కనుగుడ్డుపై వాటి స్థానాన్ని బట్టి వీటికి పేర్లు పెట్టారు.
| కండరం | రకం |
|---|---|
| సుపీరియర్ రెక్టస్ (పై సరళ కండరం) | సరళ (రెక్టస్) కండరాలు - 4 |
| ఇన్ఫీరియర్ రెక్టస్ (కింది సరళ కండరం) | |
| మీడియల్ రెక్టస్ (లోపలి / ముక్కు వైపు సరళ కండరం) | |
| లేటరల్ రెక్టస్ (బయటి / కణత వైపు సరళ కండరం) | |
| సుపీరియర్ ఆబ్లిక్ (పై వాలు కండరం) | వాలు (ఆబ్లిక్) కండరాలు - 2 |
| ఇన్ఫీరియర్ ఆబ్లిక్ (కింది వాలు కండరం) |
- కంటి కదలికలో సాధారణంగా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కండరాలు కలిసి పనిచేస్తాయి.
- ఒక కంటిలోని కండరాలే కాదు, రెండు కళ్ల కండరాలు ఖచ్చితమైన సమన్వయంతో పనిచేస్తేనే చూపు సరిగ్గా ఉంటుంది. ఈ సమన్వయం దెబ్బతింటే మెల్లకన్ను వస్తుంది (కంటి వ్యాధుల భాగంలో చూస్తాం).
పరీక్ష కోణం: కనుగుడ్డు పొడవు 23-24 మిల్లీమీటర్లు. కంటి ముందు కనిపించే తెల్లని భాగం = స్క్లెరా. కాంతిని వంచే ప్రధాన భాగం = కార్నియా; ఫోకస్ను సరిచేసేది = కటకం. కాంతిని నియంత్రించేది = ఐరిస్ (కనుపాప పరిమాణం మార్చి). రెటీనా = కెమెరా ఫిల్మ్. రాడ్స్ = మసక వెలుగు; కోన్స్ = రంగులు, వివరాలు. అంధ బిందువులో రాడ్స్, కోన్స్ ఉండవు. దృష్టి నాడి = 2వ కపాల నాడి, 10 లక్షలకు పైగా తంతువులు. బాహ్య కంటి కండరాలు 6 (4 రెక్టస్ + 2 ఆబ్లిక్). కార్నియా పొరలు 5.
మెమొరీ కోడ్: మూడు పొరలు "తె-ర-నా" - తెల్లని తంతు పొర (స్క్లెరా + కార్నియా), రక్తనాళ పొర (యువియా), నాడీ పొర (రెటీనా). యువియా భాగాలు ముందు నుంచి వెనుకకు "ఐ-సి-కో" - ఐరిస్, సిలియరీ బాడీ, కోరాయిడ్. కణాలు "రా-రా, కో-రం" - రాడ్స్ = రాత్రి చూపు, కోన్స్ = రంగులు. కన్నీటి పొర లోపలి నుంచి "శ్లే-నీ-నూ" - శ్లేష్మం, నీరు, నూనె. కండరాలు "4 + 2 = 6".