AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 1 / 12 · దృష్టి లోపం: విద్యాపరమైన ప్రభావాలు, బోధన

దృష్టి లోపం: సాధారణ లక్షణాలు, ప్రాథమిక ప్రభావాలు

"అంధత్వం" అంటే చూసే జ్ఞానేంద్రియం దెబ్బతినడం. కానీ ప్రతి దేశంలో, ప్రతి కాలంలో ఈ పదం ఒక భావోద్వేగ అర్థాన్ని కూడా సంతరించుకుంది. ప్రతి సమాజం అంధుల సామర్థ్యాలు, పరిమితుల గురించి తనదైన చిత్రాన్ని ఏర్పరచుకుంది. తల్లిదండ్రులు, సమాజం వైఖరులు పిల్లవాడిపై పడినప్పుడు అంధత్వం కేవలం ఒక జ్ఞానేంద్రియ లోపంగా మిగలదు; దానికి మానసిక ఛాయలు కలిసి పిల్లవాడి స్వీయ భావన (సెల్ఫ్ కాన్సెప్ట్) మారిపోతుంది.

దృష్టి లోపం సాధారణ లక్షణాలు

దృష్టి లోపం ఎప్పుడు మొదలైంది (ప్రారంభ వయసు), ఎంత తీవ్రంగా ఉంది, ఇంకా వేరే వైకల్యాలు ఉన్నాయా అనే వాటిని బట్టి పిల్లవాడి అభ్యసనం ప్రభావితమవుతుంది. అందుకే తరగతి గది, వసతి, సామగ్రి, బోధనా వ్యూహాలు ప్రతి విద్యార్థి వ్యక్తిగత అవసరాలకు తగ్గట్టు ఉండాలి. ప్రతి విద్యార్థికి ఏ మాధ్యమం (బ్రెయిలీ, పెద్ద అక్షరాలు, శ్రవణ సామగ్రి) సరిపోతుందో ఉపాధ్యాయుడికి తెలిసి ఉండాలి.

దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లల్లో తరచూ కనిపించేవి:

ప్రాథమిక ప్రభావం జ్ఞానాత్మకమైనదే

జ్ఞానేంద్రియాలు జ్ఞానానికి ద్వారాలు. మనిషి ఎక్కువగా వాడే జ్ఞానేంద్రియం కన్ను, కాబట్టి మన జ్ఞానం ఎక్కువగా దృశ్య అనుభవం నుంచే పెరుగుతుంది. అందుకే అంధత్వం ప్రాథమిక ప్రభావం జ్ఞానాత్మక (కాగ్నిటివ్) రంగంలోనే.

బెర్తోల్డ్ లోవెన్‌ఫెల్డ్: మూడు ప్రాథమిక పరిమితులు

అంధత్వం ప్రభావాలపై అత్యంత ఆమోదం పొందిన వివరణ బెర్తోల్డ్ లోవెన్‌ఫెల్డ్ ఇచ్చారు. ఆయన ప్రకారం అంధత్వం మూడు ప్రాథమిక పరిమితులను విధిస్తుంది:

పరిమితిఅర్థంఉదాహరణ
1. అనుభవాల పరిధి, వైవిధ్యంలో పరిమితిపిల్లవాడికి అందే అనుభవాలు తగ్గుతాయి, ముక్కలు ముక్కలుగా అందుతాయిచూపు ఉన్న పిల్లవాడు నారింజను చూసి, దాని దగ్గరకు పరిగెత్తి, తాకి, వాసన చూసి, తిని ఒకేసారి 5 రకాల అనుభవం పొందుతాడు; అంధ పిల్లవాడు చేతికి అందితేనే దాన్ని కనుక్కోగలడు
2. ఒకచోటి నుంచి మరోచోటికి వెళ్లే సామర్థ్యంలో పరిమితికదలిక తగ్గి, కూర్చునే ఉండే జీవితంభయం వల్ల, పరిసర సమాచారాన్ని వాడే నైపుణ్యం లేక ఒకేచోట కూర్చుండిపోవడం; కొత్త, విశాలమైన స్థలాల్లో దిశ తెలియకపోవడం, అడ్డంకులు తగిలి గాయపడే ప్రమాదం
3. పరిసరాలపై, వాటికి సంబంధించి తనపై నియంత్రణలో పరిమితితానెక్కడున్నాడో, ఎవరితో మాట్లాడుతున్నాడో తెలియకపోవడంచిన్న గదిలో గట్టిగా మాట్లాడటం, ఖాళీ కుర్చీ వైపు లేదా మూలకు తిరిగి మాట్లాడటం; తల్లి ముఖ కవళికలు చదవలేకపోవడం, కంటి సంబంధం లేకపోవడం

ఈ పరిమితుల నుంచి లోవెన్‌ఫెల్డ్ మూడు అర్థాలు చెప్పారు:

కోణంఅర్థం
సామాజికదృష్టి లోపం ఉన్నవారికి అనుభవాలు ఉంటాయి; కానీ చూపు ఉన్నవారితో పోలిస్తే పరిమితం. "చూపు పోవడం" అంటే "అనుభవం పోవడం" కాదు
మానసికఅంధత్వం అంటే "జీవితం పోవడం" కాదు; ప్రాథమిక అవసరాల విషయంలో అంధులకు, చూపు ఉన్నవారికి మధ్య తేడాల కంటే పోలికలే ఎక్కువ
విద్యాపరమైనఅంధత్వం వల్ల తగ్గిన అనుభవాలను సరైన శిక్షణతో అధిగమించవచ్చు

ఈ మూడు అడ్డంకులే అంధ పిల్లవాడికి స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ ఏర్పాట్లను కోరుతాయి.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 5 మార్చి 2024 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 137

'లోవెన్‌ఫెల్డ్' ప్రకారం ఒక వ్యక్తిపై దృష్టిలోపం ఇన్ని విధాలుగా ప్రభావం చూపుతుంది.

  1. (1)రెండు
  2. (2)మూడు
  3. (3)నాలుగు
  4. (4)ఆరు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) మూడు

దృష్టి లోపం ఒక వ్యక్తి జీవితంపై ఎన్ని రకాలుగా ప్రభావం చూపుతుందని లోవెన్‌ఫెల్డ్ (Lowenfeld) చెప్పాడో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

లోవెన్‌ఫెల్డ్ ప్రకారం అంధత్వం మూడు ప్రాథమిక పరిమితులు తెస్తుంది. ఒకటి, అనుభవాల పరిధి, వైవిధ్యం తగ్గిపోవడం: కంటితో చూసి తెలుసుకునే ఎన్నో విషయాలు అందవు. రెండు, ఒకచోటు నుంచి మరోచోటుకు స్వేచ్ఛగా వెళ్లే సామర్థ్యం తగ్గడం (చలనశీలత). మూడు, పరిసరాలతో సంబంధం, తనను తాను పరిసరాల్లో నియంత్రించుకోవడం కష్టం కావడం. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2).

రెండు, నాలుగు, ఆరు అనే సంఖ్యలు లోవెన్‌ఫెల్డ్ చెప్పిన పరిమితులతో సరిపోవు. కాబట్టి (1), (3), (4) సరికావు. ఈ మూడు పరిమితుల వల్లే దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలకు మూర్త అనుభవాలు, ఓరియంటేషన్-మొబిలిటీ (O&M) శిక్షణ, దైనందిన జీవన నైపుణ్యాల శిక్షణ అవసరం.

గుర్తుంచుకోండి: లోవెన్‌ఫెల్డ్ 3 పరిమితులు: అనుభవం, చలనం, పరిసరాలతో సంబంధం.

జ్ఞానేంద్రియాల పాత్ర: చూపు, స్పర్శ, వినికిడి

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 11 ఆగస్టు 2022 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 137

వేడి లేదా చల్లని స్థితిని, మెత్తగా లేదా గట్టిగా, బరువుగా లేదా తేలికగా ఉండే గుణాలను గుర్తించుటను ఈ జ్ఞానం ద్వారా తెలుసుకుంటారు

  1. (1)శ్రవణం
  2. (2)స్పర్శ
  3. (3)దృష్టి
  4. (4)ఘ్రాణం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) స్పర్శ

వేడి-చల్లదనం, మెత్తదనం-గట్టిదనం, బరువు-తేలిక అనే గుణాలను ఏ ఇంద్రియం ద్వారా తెలుసుకుంటామో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

చర్మం ద్వారా కలిగే జ్ఞానమే స్పర్శ (Tactile sense). చర్మంలోని గ్రాహకాలు ఉష్ణోగ్రత, ఒత్తిడి, ఉపరితలం (నునుపు, గరుకు), గట్టిదనాన్ని గుర్తిస్తాయి. వస్తువును చేతిలో పట్టుకున్నప్పుడు దాని బరువు కూడా తెలుస్తుంది. దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలకు ఇంద్రియ శిక్షణలో (Sensory Training) ఈ స్పర్శ నైపుణ్యాన్ని ప్రత్యేకంగా పెంచుతారు; Braille చదవడానికి కూడా ఇదే ఆధారం.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) స్పర్శ.

శ్రవణం (1) శబ్దాలను, దృష్టి (3) రంగు, ఆకారం, పరిమాణాన్ని, ఘ్రాణం (4) వాసనను గుర్తిస్తాయి. చూపుతో ఒక వస్తువు గట్టిదా మెత్తదా అని ఊహించగలం, కానీ వేడి, బరువు వంటి గుణాలను కచ్చితంగా తెలుసుకోలేం.

గుర్తుంచుకోండి: వేడి/చల్ల, మెత్త/గట్టి, బరువు/తేలిక → స్పర్శ (Tactile).

పరీక్ష కోణం: అంధత్వం ప్రాథమిక ప్రభావం జ్ఞానాత్మకం. లోవెన్‌ఫెల్డ్ - మూడు పరిమితులు: అనుభవాల పరిధి, వైవిధ్యం; తిరిగే సామర్థ్యం; పరిసరాలపై, తనపై నియంత్రణ. చూపు సమగ్ర జ్ఞానేంద్రియం, స్పర్శ విశ్లేషణాత్మకం. అంధ పిల్లవాడు ముక్కలుగా నేర్చుకుంటాడు; మాటల సమాచారంపై ఎక్కువ ఆధారపడతాడు. వేడి-చల్లదనం, గట్టి-మెత్తదనం, బరువు - స్పర్శతో.

మెమొరీ కోడ్: లోవెన్‌ఫెల్డ్ మూడు పరిమితులు "అ-తి-ని" (అతిని): అనుభవాలు, తిరగడం, నియంత్రణ - "అంధత్వం అతిని కట్టేస్తుంది". చూపు - స్పర్శ తేడా: "చూపు = ఫోటో, స్పర్శ = పజిల్" (చూపు మొత్తం ఒకేసారి; స్పర్శ ముక్కలు కలపాలి).

అంశం 1 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లల సాధారణ లక్షణాల్లో లేనిది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) పరిసరాల నుంచి యాదృచ్ఛికంగా నేర్చుకునే సామర్థ్యం ఎక్కువగా ఉండటం

దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లల్లో పరిసరాల నుంచి యాదృచ్ఛికంగా (ఇన్సిడెంటల్‌గా) నేర్చుకునే సామర్థ్యం పరిమితం, ఎక్కువ కాదు. కాబట్టి మూడో ఎంపిక లక్షణం కాదు.

వెలుగుకు సున్నితత్వం, కళ్ల అలసట, రంగుల ఇబ్బంది - ఇవి వారిలో తరచూ కనిపించే లక్షణాలే.

ప్రశ్న 2 / 5

చూపు ఉన్న పిల్లవాడు నారింజను చూసి, తాకి, వాసన చూసి, తిని ఒకేసారి అనేక అనుభవాలు పొందుతాడు; అంధ పిల్లవాడు చేతికి అందితేనే దాన్ని కనుక్కుంటాడు. ఇది లోవెన్‌ఫెల్డ్ చెప్పిన ఏ పరిమితికి ఉదాహరణ?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) అనుభవాల పరిధి, వైవిధ్యంలో పరిమితి

నారింజ ఉదాహరణ అనుభవాల పరిధి, వైవిధ్యంలో పరిమితిని చూపుతుంది: చూపు ఉన్న పిల్లవాడికి ఒకేసారి సంపూర్ణ అనుభవం, అంధ పిల్లవాడికి పరిమిత అనుభవం.

తిరిగే పరిమితి కదలికకు, నియంత్రణ పరిమితి తానెక్కడున్నాడో తెలియకపోవడానికి సంబంధించినవి; భాషా వాడకం లోవెన్‌ఫెల్డ్ మూడు పరిమితుల్లో లేదు.

ప్రశ్న 3 / 5

అంధుడు ఖాళీ కుర్చీ వైపు తిరిగి మాట్లాడటం లేదా చిన్న గదిలో గట్టిగా మాట్లాడటం ఏ పరిమితిని చూపుతుంది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) పరిసరాలపై, వాటికి సంబంధించి తనపై నియంత్రణలో పరిమితి

తానెక్కడున్నాడో, ఎవరితో మాట్లాడుతున్నాడో తెలియకపోవడం పరిసరాలపై, తనపై నియంత్రణ కోల్పోవడాన్ని చూపుతుంది. ఇది తెలివి తక్కువతనం కాదు, అంధత్వం తెచ్చిన ప్రతికూలత మాత్రమే.

అనుభవాల పరిధి వేరే పరిమితి; ప్రజ్ఞ, వినికిడి ఇక్కడ కారణం కాదు.

ప్రశ్న 4 / 5

అంధ పిల్లవాడి మనసులో ఒక వస్తువు సరైన చిత్రం ఏర్పడాలంటే ఉపాధ్యాయుడు ఏం చేయాలి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) మొత్తం చిత్రం కలుపుకునే వరకు వస్తువును భాగం భాగంగా తాకి చూపించాలి

స్పర్శ విశ్లేషణాత్మకం కాబట్టి అంధ పిల్లవాడు ముక్కలుగా నేర్చుకుంటాడు; అతను మొత్తం చిత్రాన్ని తనలో కలుపుకునే వరకు వస్తువును భాగం భాగంగా అనుభవింపజేయాలి.

పేరు మాత్రమే చెప్పడం వర్బలిజానికి దారితీస్తుంది; ఒక్కసారి ఇచ్చి తీసేస్తే సమయం సరిపోదు; దూరం నుంచి బొమ్మ చూపించడం అంధుడికి పనికిరాదు.

ప్రశ్న 5 / 5

లోవెన్‌ఫెల్డ్ ప్రకారం "చూపు పోవడం అనుభవం పోవడం కాదు" అనేది ఏ అర్థానికి సంబంధించినది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) సామాజిక అర్థం

సామాజిక అర్థం: దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి అనుభవాలు ఉంటాయి, కానీ చూపు ఉన్నవారితో పోలిస్తే పరిమితం; కాబట్టి చూపు పోవడం అంటే అనుభవం పోవడం కాదు.

విద్యాపరమైన అర్థం శిక్షణతో లోటు అధిగమించడం; ఆర్థిక, వైద్యపరమైన అర్థాలు లోవెన్‌ఫెల్డ్ చెప్పిన మూడింటిలో లేవు (మూడోది మానసిక అర్థం).