నేర్చుకోవడం, ఆట
- మనిషి విద్య నేర్చుకోవడంలో, శిక్షణ పొందడంలో జ్ఞానం సంపాదిస్తాడు. ఇతరులతో కలిసి ఆడుకుంటూ కూడా నేర్చుకుంటాడు. ఆటలు కూడా ఒక రకమైన విద్యార్జనే అని సిద్ధాంతకర్తలు చెబుతారు.
- ఆటల ద్వారా పిల్లలు ప్రపంచాన్ని తెలుసుకుంటారు; ఆట నియమాలు, తోటివారితో కలిసి ఆడటం వల్ల ప్రతిస్పందించడం నేర్చుకుంటారు. పిల్లల అభివృద్ధికి ఆటలు చాలా కీలకం.
సమర్థ బోధనకు సూత్రాలు
బోధించేటప్పుడు పిల్లలకు నచ్చే విధంగా చెప్పాలి; సమస్య పరిష్కారం, అన్వేషణ, సొంతంగా కదలడం వంటి అవకాశాలు ఇవ్వాలి. పిల్లలు, తల్లిదండ్రులు, సంరక్షకుల మధ్య నిరంతర సంబంధం ఉండాలి; ఇది పిల్లవాడికి నమ్మదగిన, సురక్షితమైన ప్రపంచాన్ని నిర్మిస్తుంది. పిల్లల ప్రతి ప్రయత్నాన్ని ప్రోత్సహించి, బహుమతులు ఇవ్వాలి. పొగిడితే ఏ హానీ లేదు; కానీ మితిమీరిన పొగడ్త తోబుట్టువులను బాధపెట్టవచ్చు.
| సూత్రం | అర్థం |
|---|---|
| స్వతంత్రతే లక్ష్యం | పని చిన్నదైనా పెద్దదైనా, తన జీవితాన్ని సులువుగా, సరళంగా మార్చుకోవడానికి పిల్లవాడు దాన్ని వాడుకోవాలి |
| క్రియాత్మక, అర్థవంతమైన నైపుణ్యాలు నేర్పండి | పరిమిత అవకాశాలు ఉన్నందున, పిల్లల పరిసరాలకు నేరుగా సంబంధించిన, రోజంతా చేసే అవకాశం ఎక్కువ ఉన్న పనులు నేర్పడం తెలివైన పని |
| సహజ పరిసరాల్లో నేర్పండి | రోజువారీ పనుల మధ్య నేర్చుకున్నది పిల్లవాడు బాగా గుర్తుంచుకుంటాడు |
| అవసరమైనంత సహాయం | ప్రతి ప్రయత్నాన్ని ప్రోత్సహించాలి; చేసే పనిని చూసి ఎగతాళి చేయడం, తిట్టడం ఎప్పుడూ చేయకూడదు |
| బోధనా క్షణాన్ని వాడుకోండి (టీచబుల్ మొమెంట్) | ముందు ప్లాన్ చేయకపోయినా, పిల్లవాడు ఏదో వస్తువుపై కుతూహలం చూపినప్పుడు ఆ సమయాన్నే వాడుకుని దాని గురించి ఎక్కువ నేర్పాలి |
| సాధనకు మళ్లీ మళ్లీ అవకాశాలు | ఒకే పనిని మళ్లీ మళ్లీ ప్రయత్నించే అవకాశం |
| నిజమైన / మూర్త వస్తువులు వాడండి | ప్రపంచ అనుభవం పరిమితం కాబట్టి ఖరీదైన, అసాధారణ వస్తువుల కంటే రోజూ చూసే, వాడే వస్తువులే మంచివి |
| దినచర్య / కార్యకలాపాల షెడ్యూలు | రోజుకు స్థిరమైన కాలపట్టిక; దీని వల్ల తన జీవితంపై నియంత్రణ వస్తుంది, తర్వాత ఏం జరుగుతుందో ఊహించగలడు; భావ ప్రసార ప్రయత్నాలు బాగా పెరుగుతాయి |
| బహుళ ఇంద్రియ విధానం (మల్టీ-సెన్సరీ) | మిగిలి ఉన్న అన్ని ఇంద్రియ సామర్థ్యాలు - చూడటం, వినడం, తాకడం, వాసన, కదలికలు - అన్నీ బోధనా క్షణాల్లో భాగం కావాలి |
| సమ్మిళిత కార్యకలాపాలు ప్లాన్ చేయండి | వ్యక్తిగత కార్యకలాపాలు ఎక్కువైతే ఒక్క తల్లి / సంరక్షకుడే ఎప్పుడూ నేర్పుతూ ఉండే ప్రమాదం; ఇతరులు ఏం ఆనందిస్తారో పిల్లవాడికి తెలిసి, అందులో భాగం కావాలి; కుటుంబంతో కలిసి చేసే పనులు ఉండాలి |
| సమాజంలోని వనరుల వ్యక్తులను వాడుకోండి | శిక్షణ పొందిన సమాజ వ్యక్తులను ఉపాధ్యాయులతో పాటు వనరులుగా వాడుకోవాలి |
దిశా జ్ఞానం, చలనశీలత (O&M) శిక్షణ
- బహుళ వైకల్యం ఉన్న విద్యార్థి బడి వరండా గోడల వెంట నడుచుకుంటూ ఆట స్థలానికి, తరగతికి సొంతంగా వెళ్లగలగాలంటే దిశా జ్ఞానం, చలనశీలత (O&M) శిక్షణ అవసరం.
- బహుళ వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు ప్రత్యేక భావ ప్రసార శిక్షణ, చలనశీలత బోధన ప్రత్యేక మద్దతు అవసరాల్లో ముఖ్యమైనవి.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
బహుళ వైకల్యం గల ఒక విద్యార్థికి పాఠశాల సముదాయ గోడల వైపు, క్రీడా మైదానం వైపు నడిపించుటకు ఈ శిక్షణ ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది
- (1)వృత్తి శిక్షణ
- (2)శ్రవణ శిక్షణ
- (3)భావవ్యక్తీకరణ శిక్షణ
- (4)దిశ మరియు చలనత్వం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) దిశ మరియు చలనత్వం
బహుళ వైకల్యం ఉన్న విద్యార్థి బడి గోడల వెంట, ఆటస్థలం వైపు సొంతంగా నడిచేలా చేయడానికి ఏ శిక్షణ అవసరమని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
దిశా పరిజ్ఞానం, చలనం (Orientation and Mobility - O&M) శిక్షణలో రెండు భాగాలు ఉంటాయి. Orientation అంటే తాను ఎక్కడ ఉన్నాడో, చుట్టూ ఏమేం ఉన్నాయో, వెళ్లాల్సిన చోటు ఏ దిశలో ఉందో తెలుసుకోవడం. Mobility అంటే ఆ చోటుకు సురక్షితంగా కదలడం. గోడను తాకుతూ నడవడం (Trailing), ఆనవాళ్లు (Landmarks) గుర్తుపెట్టుకోవడం ఇందులో నేర్పుతారు. దృష్టి లోపంతో పాటు ఇతర లోపాలు ఉన్న పిల్లలకు ఇది చాలా అవసరం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) దిశ, చలనత్వం (Orientation and Mobility).
వృత్తి శిక్షణ (1) ఉపాధి నైపుణ్యాల కోసం. శ్రవణ శిక్షణ (2) వినికిడి లోపం ఉన్నవారు మిగిలిన వినికిడిని వాడుకునేలా చేస్తుంది. భావవ్యక్తీకరణ శిక్షణ (3) మాట, సైగలు, బొమ్మలతో భావాలు చెప్పడం నేర్పుతుంది. ఈ మూడూ బడి ఆవరణలో నడవడం నేర్పవు.
గుర్తుంచుకోండి: ఎక్కడ ఉన్నాను + ఎలా వెళ్లాలి = O&M.
శరీర సామర్థ్యంపై మార్గదర్శనం
- పిల్లల శరీర సామర్థ్యంపై తరచు మార్గదర్శనం ఇస్తే శరీరంపై శ్రద్ధ పెరుగుతుంది. నిటారుగా నిలబడటానికి, శరీర భాగాలు నిటారుగా ఉంచడానికి ప్రయత్నిస్తారు. అప్పుడు దృష్టిని బయటి లక్ష్యాలపై ఉంచడం మొదలుపెడతారు.
- స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు పెద్దలు చూసే లక్ష్యాలను వీరికి చూపిస్తూ ఉండాలి.
- చలన నియంత్రణ పెంచుకోవడం సాధ్యమే; చలన సామర్థ్యం పెరుగుతున్న వయసులోనే దాన్ని కాపాడటం కీలకం. పిల్లలు పెద్దయ్యే కొద్దీ, శరీరం పెరిగే కొద్దీ మెరుగుపరచడం కష్టమవుతుంది.
- కొందరు పిల్లలు పక్షవాతం వల్ల కాళ్లు ఈడుస్తూ నడుస్తారు; చాలామంది సొంతంగా నడవగలుగుతారు (అలసటగా నడిచినా నేల మీది నడక మెరుగుపడుతుంది). మరికొందరు సహాయ పరికరాలతో నిలబడగలుగుతారు; బట్టలు వేసుకునేటప్పుడు, ఒక చోటు నుంచి మరో చోటుకు వెళ్లేటప్పుడు ఇది ముఖ్యం. కొందరు పెద్దల సహాయంతో కొన్ని అడుగులు వేస్తారు.
- చిన్న చిన్న పనులు రోజూ చేసుకుంటూ బలహీనతను అధిగమించే ప్రయత్నంలో తమ బలాన్ని తెలుసుకుని పిల్లలు విశ్వాసం పెంచుకోవాలి.
పరీక్ష కోణం: లక్ష్యం స్వతంత్రత. రోజువారీ పనుల్లోనే (సహజ పరిసరాల్లో) నేర్పాలి; ఖరీదైన వస్తువులు కాదు, రోజూ వాడే నిజమైన వస్తువులు; స్థిరమైన దినచర్య భావ ప్రసారాన్ని పెంచుతుంది; ప్లాన్ చేయకపోయినా కుతూహలం చూపిన క్షణం = బోధనా క్షణం. బడి వరండాలో గోడ వెంట ఆట స్థలానికి నడవడానికి O&M శిక్షణ.
మెమొరీ కోడ్: 11 సూత్రాలు "స్వ-క్రి-స-స-బో-మ-ని-ది-బ-స-స" గుర్తుకు ఒక వాక్యం: "స్వతంత్రంగా క్రియాత్మకంగా సహజంగా, సహాయంతో, బోధనా క్షణంలో, మళ్లీ మళ్లీ, నిజ వస్తువులతో, దినచర్యలో, బహుళ ఇంద్రియాలతో, సమ్మిళితంగా, సమాజ వనరులతో".