సమర్థవంతమైన బోధన, ఆట ద్వారా నేర్చుకోవడం
- సమర్థవంతమైన బోధనతో విద్యార్థి వీలైనంత సొంతంగా తన చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచంతో కలవగలుగుతాడు; వ్యక్తిగతంగా, ఆర్థికంగా, సామాజికంగా ఎదుగుతాడు.
- ఆటల ద్వారా తొలి దశలో చాలా నేర్చుకుంటారు: ప్రయోగాలు, నియమాలు, ఒకరి గురించి ఒకరు తెలుసుకోవడం. ఆటలు ఎదుగుదలకు ముఖ్య సాధనం.
- సమ్మిళిత తరగతిలో వ్యూహాలు: సమన్వయం పెంచే ఆటలు; చిన్న సమస్యలు సొంతంగా పరిష్కరించే అవకాశం; పాటలు, పుస్తకాల ద్వారా బోధన; చర్చలు; తరగతిలో చిన్న బాధ్యతలు; ఒకరికొకరు సహాయపడే ఉత్సాహం; భౌతిక చికిత్సకులు ఇచ్చిన పరికరాలతో నిటారుగా నిలబడటం; వివిధ కార్యక్రమాల్లో భాగస్వామ్యం; ఇష్టాలను బట్టి ప్రత్యేక పరికరాలు.
పరిహార విద్య (రెమెడియల్ ఎడ్యుకేషన్)
- ఈ పిల్లల విద్య దీర్ఘకాలిక ప్రణాళిక; దానిలో ఆరోగ్యం, పునరావాసం కూడా ముడిపడి ఉంటాయి. మొదటి అడుగుగా విద్యార్థి ఆరోగ్య దశను గమనించి మెరుగుపరచాలి.
- వైకల్యం వల్ల ఎదుగుదల తరచూ అసమానంగా ఉంటుంది.
- మార్గదర్శకత్వంతో కదలికలు నియంత్రించుకుంటూ, నిటారుగా కూర్చుంటూ, అవయవాలను వీలైనంత వాడతారు. చూపు కదిలే వస్తువులపై, తర్వాత స్థిరమైన వస్తువులపై నిలపడం నేర్చుకుంటారు.
- క్రమం: వస్తువులు పట్టుకోవడం → చేతితో తినడం → చెంచాతో తినడం → రెండు రకాల ఆహారం కలపడం - దీనికి కొన్ని నెలల శిక్షణ కావాలి. అలాగే దుస్తులు, కాలకృత్యాలు, రోజువారీ పనులు సొంతంగా, అలవాటుగా చేసుకోవడం ముఖ్యం.
IEP: చలన వైకల్యానికి ప్రత్యేకమైన అంశాలు
(IEP సాధారణ భావన స్థూలంగా అభ్యసన వైకల్యం అధ్యాయంలో ఉంది; ఇక్కడ చలన వైకల్యానికి సంబంధించినవి మాత్రమే.)
- IEP లో పిల్లవాడి సంక్షిప్త విద్య, ఆరోగ్య నేపథ్యం, ప్రస్తుత శారీరక పనితీరు, వార్షిక లక్ష్యాలు, స్వల్పకాలిక లక్ష్యాలు, బోధనా వ్యూహాలు, పాఠ్యప్రణాళిక, అమలులో మార్పులు, సమయం ఉండాలి.
- ఫలితం కంటే అమలు ప్రక్రియ ముఖ్యం. బలాలు, బలహీనతలపై దృష్టి పెట్టాలి; తల్లిదండ్రులు ముఖ్య భాగస్వాములు.
- IEP దశలు (క్రమంలో):
| క్రమం | దశ |
|---|---|
| 1 | విద్యార్థిని గుర్తించడం |
| 2 | ఏ స్థాయి మూల్యాంకనం కావాలో నిర్ణయించడం |
| 3 | సహకార బృందాన్ని గుర్తించడం |
| 4 | మూల్యాంకనం |
| 5 | ఏ సేవలు ఇవ్వాలో నిర్ణయించడం |
| 6 | బలాలు, అవసరాలు, నైపుణ్యాలు గుర్తించడం |
| 7 | నిర్దిష్ట లక్ష్యాలు నిర్ణయించడం |
| 8 | అవసరమైన మద్దతు, సేవలు గుర్తించడం |
| 9 | కనీసం చేయగలిగే పనులు వెతకడం |
| 10 | అర్హత ప్రమాణాలు |
| 11 | సహాయం అందిస్తూ పర్యవేక్షణ |
- IEP ఉండాల్సిన తీరు: ప్రస్తుతానికి తగినది, పిల్లవాడి స్థితి ఆధారంగా, స్పష్టంగా-క్లుప్తంగా, బృందంగా రూపొందించినది, సమగ్రమైనది (బలాలు-అవసరాలు), కచ్చితమైనది, వయసు-స్థాయి-పాఠ్యప్రణాళిక-ప్రమాణాలకు తగినది.
- విద్యా సంవత్సరం ప్రారంభంలోనే ప్రతి విద్యార్థికి అమలు చేయాలి; నిర్ణయించిన వెంటనే అమలు; అవసరమైన సేవలు, వసతులు, సహాయ పరికరాలు / ప్రత్యేక పనిముట్లు ఏర్పాటు; అవగాహన స్థాయిని బట్టి ప్రణాళిక; సామాజిక-సాంస్కృతిక అభివృద్ధికి ఏర్పాట్లు.
- తల్లిదండ్రులు బడి నిర్వాహకులతో, ఉపాధ్యాయులతో తరచూ మాట్లాడుతూ అవసరమైన సహాయ సహకారాలు ఇవ్వాలి.
బోధనాభ్యసన సామగ్రి (TLM)
- TLM ఉపాధ్యాయులకు, తల్లిదండ్రులకు, సహాయకులకు ఉపయోగపడుతుంది. ఇవి కేవలం కొనుక్కున్న నమూనాలు కావు; పిల్లల ఎదుగుదల కోసం ఆలోచనతో తయారుచేసినవి.
- ఉపాధ్యాయుడు పిల్లవాడి అవగాహన స్థాయి, వయసు, మానసిక స్థితిని బట్టి TLM ఎంచుకుంటాడు.
- ఒకే రకమైన చలన వైకల్యం ఉన్న బృందంలోనూ ప్రతి ఒక్కరి కదలిక సామర్థ్యాన్ని విడివిడిగా గమనించాలి; సైగలు, కదలిక సూచనలు, ఇంద్రియాలు, ప్రయోగాత్మక అభ్యసనం ద్వారా స్పందించేలా చూడాలి.
- TLM ఉపయోగాలు: భాష-భావ వ్యక్తీకరణ, ఇంద్రియ అభివృద్ధి, చలన శిక్షణ-స్థలం, మేధో వికాసం-సామాజిక నైపుణ్యం, రోజువారీ పనులు.
TLM, కార్యకలాపాల ఉదాహరణలు:
| ఉద్దేశం | ఉదాహరణలు |
|---|---|
| స్థూల చలన, శరీర అవగాహన కార్యకలాపాలు | తాడు లాగుడు ఆట, బరువు సంచితో నడక, అడ్డంకులు దాటి దూకడం, పీతలా నడిచే రిలే పరుగు, పారాచూట్ కింద పాకడం, సొరంగం-దిండ్లపై పాకడం, ఎక్కడం, కవాతు, గోడకు ఆనుకుని పుష్-అప్స్, బరువు దుస్తులు, స్కూటర్ బోర్డు, థెరపీ బంతి, ట్రాంపొలిన్పై దూకడం |
| వినికిడి ఇంద్రియం | మెల్లని సంగీతం, మెల్లని గొంతు, నిశ్శబ్ద గది; ఉత్సాహమైన సంగీతం, శబ్దం చేసే వాయిద్యాలు |
| దృష్టి ఇంద్రియం | మెత్తని రంగులు, ఒకే రంగు నేపథ్యం, తక్కువ వెలుతురు, బల్ల దీపం, టార్చిలైట్ ఆట, దృశ్య దినచర్య పట్టిక (విజువల్ షెడ్యూల్), ప్రకాశవంతమైన రంగులు |
| పేరు గుర్తింపు, బృంద కార్యకలాపం | రంగు కాగితం, మార్కర్, కత్తెరతో పజిల్; ఐస్క్రీమ్ పుల్లలు, రంగు పెన్సిళ్లు; పాత పెట్టెతో చేసిన "యాక్షన్ పాచిక" |
| రాతకు ముందు నైపుణ్యాలు | గీతలపై దిద్దడం (అగ్గిపుల్లలు, జిగురు, అట్టముక్క), మట్టి / స్ట్రాతో అక్షరాలు, ఇసుక / పిండి / ఉప్పు ట్రేలో అక్షరాలు రాయడం, ఇంద్రియ దిద్దుడు (రంగు కాగితం, జిగురు) |
| లెక్కలకు ముందు నైపుణ్యాలు | పెద్ద-చిన్న, గుడ్ల ట్రేతో వర్గీకరణ, చుక్కల ఫ్లాష్ కార్డులు, ఉప్పు పెట్టెలో అంకెలు రాయడం, బెలూన్లతో 1-10 లెక్కించడం, ఐస్క్రీమ్ పుల్లలతో ఆకారాలు, సంఖ్య-వస్తువు సంబంధం |
సహాయ సాంకేతికత, సహాయ పరికరాలు
- సహాయ సాంకేతికత: చలన వైకల్యం ఉన్న పిల్లల క్రియాత్మక సామర్థ్యాన్ని పెంచడానికి, నిలపడానికి లేదా మెరుగుపరచడానికి వాడే ఏ వస్తువు, పరికరం లేదా ఉత్పత్తి అయినా - అది చిన్న ముక్క కావచ్చు, దుకాణంలో కొన్నది కావచ్చు, ఉన్న వస్తువునే మార్చి చేసినది కావచ్చు. వైద్యులు, చికిత్సకుల సలహాతో తీవ్రతను బట్టి ఎంచుకోవాలి.
- సరైన పరికరాలు ఇంట్లో, బయట, బడిలో వాడగలిగితే పిల్లలు స్వతంత్రంగా, చురుకుగా అన్ని పనుల్లో పాల్గొంటారు; జీవన నాణ్యత పెరుగుతుంది.
| పరికరం | అర్థం |
|---|---|
| కృత్రిమ అవయవం (ప్రోస్థెసిస్) | శరీరంలో లేని భాగం (కాలు, చేయి) స్థానంలో అమర్చే పరికరం |
| కీళ్ల పరికరం (ఆర్థోసిస్) - కాలిపర్, బ్రేస్, స్ప్లింట్ | బయట నుంచి కండరాలు, ఎముకలకు ఆధారం ఇచ్చి సరిగ్గా పనిచేసేలా చేసే పరికరం |
| చలన సహాయాలు (మొబిలిటీ ఎయిడ్స్) | ఊతకర్రలు, వాకర్, రోలేటర్, ట్రైసైకిల్, చక్రాల కుర్చీ - ఒక చోటు నుంచి మరో చోటుకు కదలడానికి; నిలబడే, నడిచే పరికరాలు ఈ వర్గంలోకే వస్తాయి |
| భావ వ్యక్తీకరణ సహాయాలు (AAC) | చిత్ర పటాలు, సంభాషణ బోర్డులు, కంప్యూటర్లు, మాట్లాడే పరికరాలు |
| కంప్యూటర్ అందుబాటు సహాయాలు | ప్రత్యామ్నాయ కీబోర్డులు, తలకు కట్టే పాయింటర్ (హెడ్ పాయింటర్), స్క్రీన్ రీడర్, కంటి చూపుతో నడిచే వ్యవస్థ (ఐ గేజ్), శబ్ద గుర్తింపు సాఫ్ట్వేర్, 6 కీలతోనే అన్ని అక్షరాలు-అంకెలు టైప్ చేయగల మైక్రో రైటర్ |
| భంగిమ (ఎర్గోనామిక్) సహాయాలు | ఎత్తు మార్చగల బల్లలు, మణికట్టు / చేతి ఆధారాలు |
| ఇతర పరికరాలు | మాట్లాడే గడియారాలు, కాలిక్యులేటర్లు, బ్రెయిలీ పరికరాలు, పుస్తకాలు చదివే యంత్రాలు, అక్షరాలను పెద్దవి చేసే సాఫ్ట్వేర్ (మాగ్నిఫికేషన్), వినికిడి పరికరాలు, దూర సంభాషణ పరికరాలు |
- రెండు కాళ్లు, రెండు చేతుల కండరాలూ బలహీనంగా ఉన్నవారికి నిపుణులు చక్రాల కుర్చీ సూచిస్తారు; చేతులు బలంగా ఉండి కాళ్లు మాత్రమే బలహీనమైతే ట్రైసైకిల్, ఊతకర్రలు, కాలిపర్లు ఉపయోగపడతాయి.
- చలన పరికరం ఎంపిక ఆధారపడేవి: పరికర అవసరం / ప్రయోజనం, భవనం లోపల లేదా బయటి వాతావరణం, పరికరం వాడటానికి వ్యక్తి చేయాల్సిన కృషి, నిలబడే అవసరాలు, రోజువారీ పనుల అవసరాలు (తినడం, తిరగడం, భావ వ్యక్తీకరణ, పరిశుభ్రత, బడి కార్యక్రమాలు).
- సహాయ సాంకేతికత సరైన సమయంలో అందాలి; లేకపోతే చిన్న పనులు కూడా చేయలేరు. కుటుంబం సహాయ సాంకేతిక కేంద్రాన్ని సంప్రదించి పిల్లవాడికి ఏ పరికరం తగినదో నిర్ణయించాలి.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
కాళ్ళు, చేతి కండరాలు బలహీనంగా ఉండి, చలన సమస్యలు గల వ్యక్తికి నిపుణులు సూచించే ఉపకరణం
- (1)మూడు చక్రాల సైకిల్
- (2)రొలేటర్
- (3)చక్రాల కుర్చీ
- (4)అబాకస్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) చక్రాల కుర్చీ
కాళ్ళతో పాటు చేతుల కండరాలు కూడా బలహీనంగా ఉన్న చలన వైకల్యం (Locomotor Disability) ఉన్న వ్యక్తికి సరిపోయే ఉపకరణం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఉపకరణాన్ని ఎంచుకునేటప్పుడు ఏ అవయవాలు పనిచేస్తాయో చూడాలి. కాళ్ళు బలహీనంగా ఉంటే నడవలేరు. చేతులు కూడా బలహీనంగా ఉంటే చేతులతో తొక్కే లేదా పట్టుకుని నడిచే ఉపకరణాలు వాడలేరు. అలాంటివారికి కూర్చుని కదలడానికి చక్రాల కుర్చీ (Wheel Chair) సరైనది; దాన్ని సహాయకులు నెట్టవచ్చు లేదా అవసరమైతే మోటారుతో నడిచేది వాడవచ్చు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) చక్రాల కుర్చీ.
మూడు చక్రాల సైకిల్ (Tricycle) (1) ను చేతులతో తొక్కాలి; చేతులు బలంగా ఉన్నవారికే పనికొస్తుంది. రొలేటర్ (Rollator) (2) చక్రాలున్న నడక సాధనం; దాన్ని చేతులతో పట్టుకుని, కాళ్ళతో కొంత నడవగలవారికే. అబాకస్ (4) గణిత బోధనోపకరణం, దృష్టి లోపం ఉన్నవారు లెక్కలకు వాడతారు; చలనానికి కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: కాళ్ళు, చేతులు రెండూ బలహీనం అంటే Wheel Chair.
పాక్షిక దృష్టి లోపం మరియు కాళ్ళు లేదా చేతుల అవయవ లోపం గల పిల్లలు ' 6' కీలు ఉపయోగించి అన్ని రకాల అక్షరాలను, సంఖ్యలను టైపు చేయగల కీ బోర్డు
- (1)మైక్రో రైటర్
- (2)మాక్రో రైటర్
- (3)ఆల్ఫావిజన్
- (4)టచ్ సెన్సిటివ్ స్క్రీన్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) మైక్రో రైటర్
కేవలం 6 కీలతో అన్ని అక్షరాలు, సంఖ్యలు టైప్ చేయగల కీబోర్డు ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది. పాక్షిక దృష్టి లోపం, చేతుల కదలికలో ఇబ్బంది ఉన్న పిల్లలకు ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
మామూలు కీబోర్డులో వందకు పైగా కీలు ఉంటాయి; వాటిని వెతకడం, అందుకోవడం ఈ పిల్లలకు కష్టం. Micro Writer ఒక చిన్న కార్డ్ కీబోర్డు (Chord Keyboard). ఇందులో 6 కీలు మాత్రమే ఉంటాయి. కొన్ని కీలను కలిపి ఒకేసారి నొక్కితే ఒక్కో అక్షరం, అంకె వస్తుంది. చేతిని కదపకుండా వేళ్లతోనే టైప్ చేయవచ్చు, కీలను చూడాల్సిన అవసరం కూడా ఉండదు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) మైక్రో రైటర్.
మాక్రో రైటర్ (2) అనే పేరు 'మైక్రో' కు బదులు పెట్టిన మోసపు పదం. ఆల్ఫావిజన్ (3) 6 కీల కీబోర్డు కాదు. టచ్ సెన్సిటివ్ స్క్రీన్ (4) తెరను తాకి ఎంచుకునే పరికరం; దానికి కీలే ఉండవు.
గుర్తుంచుకోండి: 6 కీలతో అన్నీ టైప్ = Micro Writer.
పరీక్ష కోణం: ప్రోస్థెసిస్ = లేని అవయవానికి బదులు; ఆర్థోసిస్ = ఉన్న అవయవానికి ఆధారం (కాలిపర్, బ్రేస్, స్ప్లింట్). నిలబడే, నడిచే పరికరాలు = చలన సహాయాలు. చిత్ర / సంభాషణ బోర్డులు = భావ వ్యక్తీకరణ సహాయాలు. ఎత్తు మార్చగల బల్లలు = భంగిమ సహాయాలు. 6 కీలతో టైపింగ్ = మైక్రో రైటర్. కాళ్లు, చేతులు రెండూ బలహీనమైతే = చక్రాల కుర్చీ.
మెమొరీ కోడ్: "ప్రో = ప్రత్యామ్నాయం, ఆర్థో = ఆధారం" - ప్రోస్థెసిస్ లేని భాగానికి ప్రత్యామ్నాయం; ఆర్థోసిస్ ఉన్న భాగానికి ఆధారం. సహాయ సాంకేతికత వర్గాల జంట "మాట-బోర్డు, నడక-వాకర్, కంప్యూటర్-స్క్రీన్ రీడర్, భంగిమ-బల్ల".