AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 1 / 12 · బౌద్ధిక వైకల్యం: స్వభావం, రకాలు, మదింపు

బౌద్ధిక వైకల్యం: పరిచయం, స్వభావం

బౌద్ధిక వైకల్యం (ID) అంటే సమాచారాన్ని నేర్చుకునే, వాడుకునే సామర్థ్యాన్ని గణనీయంగా తగ్గించే వైకల్యం. దీనినే మేధో వైకల్యం అని కూడా అంటారు; కొన్నిసార్లు విస్తృత అర్థంలో "అభివృద్ధి వైకల్యం" అని కూడా పిలుస్తారు.

పేరు ఎలా మారింది?

చరిత్రలో కొన్ని మలుపులు

కాలంసంఘటన
క్రీ.పూ. 1552ఈజిప్టులోని "థీబ్స్ చికిత్సా పాపిరస్"లో బౌద్ధిక లోపం గురించి తొలి ప్రస్తావన; ఇలాంటి పిల్లలు దేవుని కోపం వల్ల పుడతారని అప్పట్లో నమ్మేవారు
1799 తర్వాతఫ్రెంచ్ వైద్యుడు జీన్ మార్క్ ఇటార్డ్ అడవిలో దొరికిన విక్టర్ అనే బాలుడికి నైపుణ్యాల ఆధారిత శిక్షణ ఇచ్చారు
1841జోహాన్ గుగెన్‌బుల్ స్విట్జర్లాండ్‌లో ఇలాంటి వ్యక్తుల కోసం మొదటి నివాస సంస్థ స్థాపించారు
1846ఎడ్వర్డ్ సెగ్విన్ శారీరక (ఇంద్రియ) శిక్షణ పద్ధతి, వ్యక్తిగత సూచనలు, ప్రవర్తన నిర్వహణపై గ్రంథం రాశారు; ఆయన ఆలోచనలు నేటికీ వాడుతున్నాం
1910హెన్రీ గోడార్డ్ "మోరాన్" అనే పదం ప్రతిపాదించారు
1965"మంగోలిజం" అనే పదాన్ని WHO వదిలేసింది; ఆ స్థితిని డౌన్ సిండ్రోమ్ అని పిలుస్తున్నారు
2007AAMR పేరు AAIDD గా మారింది
2016RPwD చట్టం: 21 వైకల్యాల్లో మేధో వైకల్యం

పాత పదాలు

ఇరవయ్యో శతాబ్దం మొదట్లో తీవ్రతను బట్టి వాడిన పదాలు ఇవి. ఇవి ఇప్పుడు అవమానకరమైనవిగా భావించి వాడటం లేదు; పరీక్ష కోసం మాత్రమే గుర్తుంచుకోండి.

పాత పదంఎవరిని సూచించేది
ఇడియట్అత్యంత తీవ్రమైన స్థాయి; మానసిక వయసు 3 ఏళ్ల లోపు, సాధారణ ప్రమాదాల నుంచి తనను తాను కాపాడుకోలేని వ్యక్తి
ఇంబెసైల్మధ్యస్థ, తీవ్ర స్థాయి; మానసిక వయసు సుమారు 3-7 ఏళ్లు
మోరాన్తేలికపాటి స్థాయి; పెద్దయ్యాక మానసిక వయసు సుమారు 8-12 ఏళ్లు (గోడార్డ్, 1910)
క్రెటిన్థైరాయిడ్ లోపం వల్ల వచ్చే స్థితి (నేటికీ క్రెటినిజం అనే వైద్య పదం ఉంది)
మంగోలిజండౌన్ సిండ్రోమ్‌కు పాత పేరు

బౌద్ధిక వైకల్యం, మానసిక వ్యాధి ఒకటి కాదు

అంశంబౌద్ధిక వైకల్యంమానసిక వ్యాధి
ప్రధాన సమస్యతెలివితేటలు, అనుకూల ప్రవర్తనలో లోపంఆలోచనలు, భావోద్వేగాలు, ప్రవర్తనలో రుగ్మత
ప్రారంభంఅభివృద్ధి దశలోనే (బాల్యంలో)ఏ వయసులోనైనా రావచ్చు
తెలివితేటలుసగటు కంటే చాలా తక్కువసాధారణంగా ఉండవచ్చు
స్వభావంజీవితాంతం ఉండే స్థితి; శిక్షణ, మద్దతుతో పనితీరు మెరుగవుతుందిచికిత్సతో తగ్గవచ్చు, మళ్ళీ రావచ్చు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 11 ఆగస్టు 2022 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 10

మానసిక రోగం మరియు బుద్ధి మాంద్యత అనేవి

  1. (1)రెండు ఒక్కటే
  2. (2)రెండు వేర్వేరు
  3. (3)బహుళ వైకల్యం
  4. (4)స్వతంత్ర వైకల్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) రెండు వేర్వేరు

మానసిక రోగం (Mental Illness), బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఒకటేనా, వేరా అని అడుగుతున్నారు. చాలామంది ఈ రెండింటినీ కలిపి "పిచ్చి" అనుకుంటారు, అది తప్పు.

బుద్ధిమాంద్యత అనేది అభివృద్ధి దశలో (18 ఏళ్లలోపు) మొదలయ్యే స్థితి; ప్రజ్ఞ (IQ) సగటు కంటే తక్కువగా ఉంటుంది, అనుకూల ప్రవర్తనలో లోపం ఉంటుంది. ఇది జబ్బు కాదు, మందులతో నయం కాదు; శిక్షణతో సామర్థ్యాలు పెంచవచ్చు. మానసిక రోగం (Schizophrenia, Depression వంటివి) ఏ వయసులోనైనా రావచ్చు; ఆలోచన, భావోద్వేగం, ప్రవర్తనలో మార్పులు వస్తాయి; ప్రజ్ఞ సాధారణంగానే ఉండవచ్చు; చికిత్సతో తగ్గవచ్చు.

కాబట్టి ఈ రెండూ వేర్వేరు స్థితులు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) రెండు వేర్వేరు. RPwD Act 2016 కూడా వీటిని రెండు వేర్వేరు వైకల్యాలుగా చూపింది.

ఆప్షన్ (1) రెండూ ఒకటే అనే అపోహ. ఆప్షన్ (3) బహుళ వైకల్యం అంటే ఒకే వ్యక్తిలో రెండు వైకల్యాలు ఉండటం; ప్రశ్న ఆ విషయం అడగడం లేదు. ఆప్షన్ (4) ఈ రెండింటి మధ్య తేడాను చెప్పదు.

గుర్తుంచుకోండి: బుద్ధిమాంద్యత = ప్రజ్ఞ తక్కువ; మానసిక రోగం = ఆలోచన, భావోద్వేగంలో మార్పు.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 5 మార్చి 2024 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 141

మానసిక రుగ్మత మరియు బుద్ధిమాంద్యత అనేవి

  1. (1)రెండూ వేర్వేరు
  2. (2)రెండూ ఒక్కటే
  3. (3)బహుళ వైకల్యం
  4. (4)స్వతంత్ర వైకల్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) రెండూ వేర్వేరు

మానసిక రుగ్మత (Mental Illness), బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఒకటేనా, వేర్వేరా అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

బుద్ధిమాంద్యత అభివృద్ధి దశలో, అంటే 18 ఏళ్ల లోపు మొదలవుతుంది. ఇందులో మేధో సామర్థ్యం, అనుకూల ప్రవర్తన రెండూ సగటు కన్నా తక్కువగా ఉంటాయి. ఇది జీవితాంతం ఉండే స్థితి, మందులతో పోదు. మానసిక రుగ్మత ఏ వయస్సులోనైనా రావచ్చు. ఇది ఆలోచన, మనోభావాలు, ప్రవర్తనలో వచ్చే సమస్య. ఉదాహరణ: డిప్రెషన్, స్కిజోఫ్రీనియా. చికిత్సతో తగ్గే అవకాశం ఉంది, మేధస్సు సాధారణంగానే ఉండవచ్చు. RPwD చట్టం 2016 కూడా వీటిని రెండు వేర్వేరు వైకల్యాలుగా చూపింది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1).

రెండూ వేర్వేరు కాబట్టి (2) సరికాదు. ఈ రెండూ ఒకే వ్యక్తిలో ఉండటం తప్పనిసరి కాదు, అందుకే వాటిని కలిపి బహుళ వైకల్యం అనలేం, కాబట్టి (3) సరికాదు. "స్వతంత్ర వైకల్యం" అనేది వీటి మధ్య తేడాను చెప్పే పదం కాదు, కాబట్టి (4) సరికాదు.

గుర్తుంచుకోండి: బుద్ధిమాంద్యత = తెలివి తక్కువ, 18 ఏళ్ల లోపు; మానసిక రుగ్మత = ఆలోచన, భావోద్వేగ సమస్య, ఏ వయస్సులోనైనా.

పరీక్ష కోణం: పాత పదం బుద్ధిమాంద్యత → నేటి పదం ఇంటలెక్చువల్ డిసెబిలిటీ. AAMR → AAIDD (2007). ID బాల్యంలో మొదలై జీవితాంతం ఉంటుంది. ID, మానసిక వ్యాధి రెండూ వేర్వేరు. సాధారణ IQ 90-110. "మంగోలిజం" పదాన్ని WHO 1965లో వదిలేసింది.

మెమొరీ కోడ్: "ఇ-ఇం-మో" - తీవ్రత ఎక్కువ నుంచి తక్కువకు పాత పదాలు: ఇడియట్ (అత్యంత తీవ్రం) → ఇంబెసైల్ (మధ్యస్థం) → మోరాన్ (తేలికపాటి). పేరు మార్పు "07 - AAIDD".

అంశం 1 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

అడవిలో దొరికిన విక్టర్ అనే బాలుడికి నైపుణ్యాల ఆధారిత శిక్షణ ఇచ్చిన ఫ్రెంచ్ వైద్యుడు ఎవరు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) జీన్ మార్క్ ఇటార్డ్

1799 తర్వాత ఫ్రెంచ్ వైద్యుడు జీన్ మార్క్ ఇటార్డ్ అడవిలో దొరికిన విక్టర్ అనే బాలుడికి నైపుణ్యాల ఆధారిత శిక్షణ ఇచ్చారు.

సెగ్విన్ శారీరక (ఇంద్రియ) శిక్షణ పద్ధతి గురించి రాశారు; గుగెన్‌బుల్ 1841లో స్విట్జర్లాండ్‌లో నివాస సంస్థ స్థాపించారు; గోడార్డ్ "మోరాన్" పదం ప్రతిపాదించారు.

ప్రశ్న 2 / 5

1910లో "మోరాన్" అనే పదాన్ని ప్రతిపాదించినవారు ఎవరు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) హెన్రీ గోడార్డ్

హెన్రీ గోడార్డ్ 1910లో తేలికపాటి స్థాయి వారిని సూచించడానికి "మోరాన్" అనే పదాన్ని ప్రతిపాదించారు; ఈ పదం ఇప్పుడు అవమానకరమైనదిగా భావించి వాడటం లేదు.

ఇటార్డ్ విక్టర్‌కు శిక్షణ ఇచ్చారు; సెగ్విన్ ఇంద్రియ శిక్షణ పద్ధతి రూపొందించారు; లియో కానర్ ఆటిజంను వర్ణించారు. వీరెవరూ ఈ పదం తేలేదు.

ప్రశ్న 3 / 5

పాత పదాల్లో అత్యంత తీవ్రమైన స్థాయిని సూచించిన పదం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ఇడియట్

ఇడియట్ అనే పాత పదం అత్యంత తీవ్ర స్థాయిని, అంటే మానసిక వయసు 3 ఏళ్ల లోపు, సాధారణ ప్రమాదాల నుంచి తనను తాను కాపాడుకోలేని వ్యక్తిని సూచించేది.

ఇంబెసైల్ మధ్యస్థ, తీవ్ర స్థాయి; మోరాన్ తేలికపాటి స్థాయి; క్రెటిన్ థైరాయిడ్ లోపం వల్ల వచ్చే స్థితిని సూచించేది.

ప్రశ్న 4 / 5

బౌద్ధిక వైకల్యం నిర్వచనాలు ఏ దిశగా మారాయి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) వైద్య నమూనా నుంచి పునరావాస నమూనా వైపు

అంతర్జాతీయంగా నిర్వచనాలు వైద్య నమూనా నుంచి పునరావాస నమూనా వైపు మారాయి; ఇప్పుడు ఈ స్థితిని వైద్య పదాలతో కాకుండా పనితీరు, విద్యా పదాలతో వర్ణిస్తున్నారు.

మొదటి, మూడో ఎంపికలు అసలు మార్పుకు వ్యతిరేక దిశ. నిర్వచనాలు చాలాసార్లు మారాయి కాబట్టి "ఏ మార్పూ లేదు" తప్పు.

ప్రశ్న 5 / 5

1841లో స్విట్జర్లాండ్‌లో బౌద్ధిక లోపం గల వ్యక్తుల కోసం మొదటి నివాస సంస్థను స్థాపించినవారు ఎవరు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) జోహాన్ గుగెన్‌బుల్

జోహాన్ గుగెన్‌బుల్ 1841లో స్విట్జర్లాండ్‌లో ఇలాంటి వ్యక్తుల కోసం మొదటి నివాస సంస్థ స్థాపించారు.

గోడార్డ్ 1910లో మోరాన్ పదం తెచ్చారు; ఇటార్డ్ విక్టర్‌కు శిక్షణ ఇచ్చారు; స్టెర్న్ IQ సూత్రం ఆలోచనకు ప్రసిద్ధుడు.