IEP అర్థం, సాధారణ భాగాలు, బృందం, సోపానాల పూర్తి వివరాలు అభ్యసన వైకల్యం జోక్యం అధ్యాయంలో ఉన్నాయి. ఇక్కడ ID పిల్లలకు ప్రత్యేకంగా వర్తించే విషయాలు మాత్రమే చూద్దాం.
ID పిల్లలకు IEP ఎందుకు తప్పనిసరి?
- ID లో అర్థం చేసుకునే, నేర్చుకునే సామర్థ్యం తక్కువ. ID వ్యక్తుల మధ్య వ్యక్తిగత భేదాలు ఎంత ఎక్కువంటే, ప్రతి పిల్లవాడి అవసరాలు చక్కగా ప్రణాళిక వేసిన IEP ద్వారానే తీరతాయి.
- IEP తయారీకి ముందు సమగ్ర మూల్యాంకనం: ఆరోగ్య చరిత్ర, విద్యా చరిత్ర, కుటుంబ చరిత్ర, మానసిక సామర్థ్యం, ఇంద్రియ సామర్థ్యం, అనుకూల ప్రవర్తన, అననుకూల ప్రవర్తన, విద్యా స్థాయి.
- బృందం: స్పెషల్ ఎడ్యుకేటర్, ప్రధానోపాధ్యాయుడు, ఉపాధ్యాయులు, తల్లిదండ్రులు, అవసరాన్ని బట్టి బహుళ రంగాల నిపుణులు (ఆక్యుపేషనల్ థెరపిస్ట్, ఫిజియోథెరపిస్ట్, సామాజిక కార్యకర్త, నర్సులు, మనస్తత్వ నిపుణుడు).
- పిల్లవాడి అవసరాన్ని బట్టి స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ కార్యక్రమంతో పాటు PT, OT, ST (ఫిజియోథెరపీ, ఆక్యుపేషనల్ థెరపీ, స్పీచ్ థెరపీ) కార్యక్రమాలు కూడా IEP లో ఉండాలి.
- రాతపూర్వక IEP జోక్యానికి నిర్వహణ సాధనం: అమలు, పర్యవేక్షణ, మూల్యాంకనానికి సహాయపడుతుంది.
ID పిల్లల IEP లో రెండు భాగాలు
| భాగం 1 (సాధారణ వివరాలు) | భాగం 2 (బోధనా వివరాలు) |
|---|---|
| జనాభా వివరాలు: పేరు, వయసు, లింగం, విద్య, మాతృభాష, చిరునామా, తల్లిదండ్రుల పేర్లు, వృత్తి, ఆదాయం, IEP తేదీ, నమోదు సంఖ్య, తరగతి, హాజరు సంఖ్య | నైపుణ్యం: నేర్పాల్సిన పని నిర్దిష్టంగా (ఉదా: సంవత్సరంలోని నెలల పేర్లు రాయడం) |
| ముఖ్య సమాచారం: ఇష్టపడే ఇంద్రియం, నేర్చుకునే సమయం, అవధాన వ్యవధి, నేర్చుకునే వేగం | ప్రస్తుత స్థాయి (బేస్లైన్): ఉదా: పేర్లు, 3-4 అక్షరాల పదాలు రాయగలడు |
| వార్షిక లక్ష్యాలు: ఒక సంవత్సరంలో సాధించాలని ఆశించేవి | నిర్దిష్ట / ప్రవర్తనా లక్ష్యాలు: ఏం నేర్చుకుంటాడు (విషయం), దానితో ఏం చేస్తాడు (ప్రవర్తన), ఎంత స్థాయిలో (ప్రమాణం), ఎంత కాలంలో (వ్యవధి) |
| అనుబంధ స్థితులు: ID తో పాటు దృష్టి లోపం, వినికిడి లోపం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, మూర్ఛ (ఎపిలెప్సీ), ఆటిజం వంటివి (బహుళ వైకల్యం) - వీటిని బట్టి ప్రణాళిక మారుతుంది | సామగ్రి, అభ్యసన సాధనాలు: ఒకరికి పనిచేసిన సాధనం మరొకరికి పనిచేయకపోవచ్చు |
| బాధ్యులైన సిబ్బంది: పరిపాలన, వైద్య కారణాల కోసం | విధానం: ప్రేరేపించడం, సోపానాల వారీగా బోధించడం, వాడే వ్యూహాలు |
| మూల్యాంకనం: నిర్దిష్ట లక్ష్యంలోని ప్రమాణంతో పోల్చి పనితీరు నమోదు |
నేపథ్య సమాచారం, ప్రస్తుత పనితీరు మదింపు
- నేపథ్య సమాచారం: కుటుంబ నేపథ్యం (తోబుట్టువులు, సామాజిక-ఆర్థిక స్థితి, కుటుంబ సభ్యుల విద్య), జనన, అభివృద్ధి చరిత్ర, పాఠశాల చరిత్ర, వృత్తి చరిత్ర. ఉదా: చదువురాని తల్లిదండ్రులు ఉన్న గ్రామీణ పిల్లవాడికి ఎక్కువ బొమ్మలు, తక్కువ రాత, గ్రామంలో దొరికే సామగ్రి కావాలి. చికిత్స లేని మూర్ఛ చరిత్ర ఉంటే వైద్యుడికి పంపాలి.
- ప్రస్తుత పనితీరు మదింపు: పిల్లవాడు ఒక పని చేస్తున్నప్పుడు సొంత అర్థాలు జోడించకుండా అతను సరిగ్గా ఏం చేస్తాడో నమోదు చేయాలి. ఈ దశలో ఉపాధ్యాయుడు "కాదు" అనకూడదు, తప్పులు ఎత్తి చూపకూడదు.
- తప్పు మదింపు చాలా ఎక్కువ లేదా చాలా తక్కువ లక్ష్యానికి దారితీస్తుంది. పూర్తి మదింపుకు ఒక వారం లేదా ఎక్కువ పట్టవచ్చు; సహజ వాతావరణం మేలు. మరుగుదొడ్డి వాడకం, స్నానం వంటి వివరాలు తల్లిదండ్రుల నుంచి తీసుకోవచ్చు.
- మదింపు రంగాలు: చలన, స్వయం సహాయ, సామాజికీకరణ, భాష, ఇంటి పనులు, వినోదం, విద్యా కార్యకలాపాలు, సమయం, డబ్బు భావన. నెమ్మదిగా నేర్చుకునేవారికి, ఎక్కువ పనితీరు ఉన్న ID పిల్లలకు సాధారణ బడి పుస్తకాలతో తరగతి స్థాయి మదింపు (మౌన పఠనం, బిగ్గరగా చదవడం, అవగాహన, స్పెల్లింగ్, డిక్టేషన్, గణిత సామర్థ్యం). పూర్వ వృత్తి నైపుణ్యాల మదింపు కూడా వివరంగా చేయాలి.
- మన దేశంలో వాడే మదింపు సాధనాలు: MDPS, FACP, BASIC-MR, పోర్టేజ్, ఉపనయన్, NIMH-VAPS (వీటి వివరాలు ID స్వభావం-మదింపు అధ్యాయంలో).
లక్ష్యాల ఎంపిక
- వార్షిక లక్ష్యాలు ఎంచుకునేటప్పుడు చూడాల్సినవి: గత విజయాలు, నేర్చుకునే వేగం, ప్రస్తుత స్థాయి, పని ఆచరణాత్మక ఉపయోగం, పిల్లవాడి ప్రాధాన్య అవసరం, శిక్షణకు పట్టే సమయం, తల్లిదండ్రుల భాగస్వామ్య స్థాయి, ఉపాధ్యాయుడి నైపుణ్యం.
- రోజువారీ జీవన కార్యకలాపాల (ADL) లక్ష్యాలకే ప్రాధాన్యం. ఇంటి ఆధారిత శిక్షణకు, బడి కార్యక్రమానికి ప్రాధాన్య లక్ష్యాలు వేరుగా ఉండవచ్చు.
- స్వల్పకాలిక లక్ష్యాలు: వార్షిక లక్ష్యాన్ని చిన్న యూనిట్లుగా విడగొట్టడం. ఇవి ప్రవర్తనా పదాల్లో (గమనించగల ప్రవర్తన, ప్రావీణ్య ప్రమాణం) ఉంటాయి: ఏ పరిస్థితిలో, ఎవరు, ఏ ప్రవర్తన, ఏ ప్రమాణంతో, ఎంత కాలంలో.
- ఉదాహరణ IEP లక్ష్యం: పిల్లవాడికి బట్టలు వేసుకోవడం సరిగ్గా రాదు → వార్షిక లక్ష్యం "స్వయంగా దుస్తులు ధరించడం"; దీనిని చిన్న సోపానాలుగా విడగొట్టి నేర్పుతారు. కొన్ని పనులను కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి చేయిస్తే సులభంగా నేర్చుకుంటాడు.
మూల్యాంకనం
- ప్రమాణాల ఆధారంగా పిల్లవాడి పనితీరును కొలుస్తారు. ఫలితాలు పరిమాణాత్మకంగా, గుణాత్మకంగా ఉంటాయి.
- మూల్యాంకనం నిరంతరంగా జరగాలి. అప్పుడే తర్వాతి ప్రణాళిక ఎలా ఉండాలో తెలుస్తుంది; ప్రణాళికలోని లోపాలు బయటపడి IEP మెరుగుపడుతుంది.
వ్యక్తి కేంద్రిత ప్రణాళిక (పర్సన్ సెంటర్డ్ ప్లానింగ్)
- దీనిని 20 ఏళ్లకు పైగా వాడుతున్నారు. దీనిని ఒక్క వాక్యంలో నిర్వచించలేం. "ప్రణాళిక" అనే పదం వల్ల "కాగితం మీద ప్లాన్" అనే అపార్థం వస్తుంది; నిజానికి ముఖ్యం - వ్యక్తి మాట వినడం, అతనితో కలిసి ఆలోచించడం, వ్యక్తికి, కుటుంబానికి ఏం కావాలో తెలుసుకుని ఆ లక్ష్యాలకు మద్దతు ఇవ్వడం.
- హెలెన్ శాండర్సన్ ప్రకారం: ఒకరికి ఇప్పుడు, భవిష్యత్తులో ఏది ముఖ్యమో దానిపై దృష్టి పెట్టి, కుటుంబం, స్నేహితులతో కలిసి నిరంతరం వింటూ, నేర్చుకుంటూ, పనిచేసే ప్రక్రియ ఇది. ఇది వ్యక్తిగత కార్యక్రమ ప్రణాళిక స్థానంలో వచ్చే కొత్త పద్ధతుల సమూహం మాత్రమే కాదు; అధికారాన్ని పంచుకోవడం, సమాజంలో కలుపుకోవడం అనే పూర్తిగా భిన్నమైన దృష్టి.
- ఈ ప్రక్రియ వ్యక్తి సామాజిక, సాంస్కృతిక సందర్భంలో జరుగుతుంది.
- 5 ముఖ్య అంశాలు: (1) వ్యక్తే కేంద్రం, (2) అతని విస్తృత సామాజిక బంధాలు పూర్తి భాగస్వాములు, (3) వ్యక్తి, కుటుంబం, సేవాసంస్థ మధ్య భాగస్వామ్యం, (4) మొత్తం జీవితాన్ని పరిగణించడం, (5) నిరంతరం వినడం, నేర్చుకోవడం, చర్య తీసుకోవడం.
- యుక్తవయసులోని వ్యక్తి శక్తియుక్తులు, ఆసక్తులు, ఆలోచనల ఆధారంగా అతని భవిష్యత్తు ప్రణాళికకు కుటుంబం, ఉపాధ్యాయులు, సమాజం మార్గదర్శనం చేస్తారు. ఇది మార్పుకు ఒక సాధనం.
- అమెరికా IDEA 1997 చట్టం ప్రకారం విద్యార్థికి 14 ఏళ్లు వచ్చేసరికి IEP లో పరివర్తన (ట్రాన్సిషన్) సేవల అవసరాలు చేర్చాలి; 16 ఏళ్ల నుంచి అవసరమైన పరివర్తన సేవల వివరాలు ఉండాలి. పరివర్తన సేవల్లో సూచనలు, సహాయక సేవలు, సమాజ అనుభవం, బడి తర్వాతి వయోజన జీవన లక్ష్యాలు, వృత్తి మూల్యాంకనం ఉంటాయి.
పరీక్ష కోణం: ID IEP లో అనుకూల, అననుకూల ప్రవర్తన మదింపు; PT, OT, ST కార్యక్రమాలు కూడా. ప్రాధాన్యం రోజువారీ జీవన కార్యకలాపాల లక్ష్యాలకు. ప్రవర్తనా లక్ష్యంలో 4: విషయం, ప్రవర్తన, ప్రమాణం, వ్యవధి. తప్పు మదింపు = చాలా ఎక్కువ/తక్కువ లక్ష్యం. వ్యక్తి కేంద్రిత ప్రణాళిక - హెలెన్ శాండర్సన్; 5 అంశాలు. IDEA 1997: 14 ఏళ్లు (పరివర్తన అవసరాలు), 16 ఏళ్లు (పరివర్తన సేవలు).
మెమొరీ కోడ్: ప్రవర్తనా లక్ష్యం "వి-ప్ర-ప్ర-వ్య" - విషయం, ప్రవర్తన, ప్రమాణం, వ్యవధి. IDEA 1997 "14 లో ఆలోచన, 16 లో ఆచరణ" - 14 ఏళ్లకు పరివర్తన అవసరాలు, 16 ఏళ్లకు పరివర్తన సేవలు.