వినికిడి లోపం (హియరింగ్ లాస్ / హియరింగ్ ఇంపెయిర్మెంట్):
- శబ్దాన్ని గ్రహించే సామర్థ్యంలో ఏ స్థాయి లోపమైనా వినికిడి లోపమే. అంటే వినడంలో పాక్షిక లేదా పూర్తి అశక్తత.
- ఒక చెవిలో (ఏకపార్శ్వ / యూనిలేటరల్) లేదా రెండు చెవుల్లో (ద్విపార్శ్వ / బైలేటరల్) రావచ్చు.
- సాధారణంగా వినిపించే శబ్దాల పట్ల సున్నితత్వం తగ్గడమే వినికిడి లోపం. మామూలు స్థాయి కంటే శబ్దాన్ని ఎంత ఎక్కువ పెంచితే వ్యక్తి గుర్తించగలడు అనే దాన్ని బట్టి దాని తీవ్రతను వర్గీకరిస్తారు.
- వినికిడి యంత్రాంగంలో - బయటి, మధ్య, లోపలి చెవిలో ఏ భాగంలోనైనా - లోపం లేదా దెబ్బ తగలడమే దీనికి మూలం. లోపం స్వభావం, స్థాయిని బట్టి వ్యక్తి బధిరుడు గానీ పాక్షిక వినికిడి కలవాడు గానీ అవుతాడు.
- సాధారణ వినికిడి సున్నితత్వం = ఏ వ్యాధి, ఇన్ఫెక్షన్ చరిత్ర లేకుండా, అతి సన్నని శబ్దం లేదా గుసగుసను కూడా ఇబ్బంది లేకుండా వినగలగడం. దీని స్థాయి -10 నుంచి 25 డెసిబెల్ HL.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
బైలాటరల్ వినికిడి లోపం అనగా
- (1)కుడి చెవిలో వినికిడి లోపం
- (2)ఎడమ చెవిలో వినికిడి లోపం
- (3)రెండు చెవులలో వినికిడి లోపం
- (4)రెండు చెవులతో వినడం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) రెండు చెవులలో వినికిడి లోపం
Bilateral Hearing Loss అంటే ఏమిటో అడిగారు.
"Bi" అంటే రెండు, "Lateral" అంటే వైపు. Bilateral అంటే రెండు వైపులా. కాబట్టి Bilateral Hearing Loss అంటే రెండు చెవుల్లోనూ వినికిడి లోపం ఉండడం. ఒకే చెవిలో (కుడి లేదా ఎడమ) లోపం ఉంటే దాన్ని Unilateral Hearing Loss అంటారు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) రెండు చెవులలో వినికిడి లోపం.
(1), (2) ఒకే చెవికి సంబంధించినవి, అవి Unilateral. (4) రెండు చెవులతో వినడం అనేది సాధారణ వినికిడి (Binaural Hearing), లోపం కాదు. ఇక్కడ "రెండు" అనే పదం చూసి (4) ఎంచుకోకండి.
గుర్తుంచుకోండి: Bilateral = రెండు చెవులు; Unilateral = ఒక చెవి.
పారిభాషిక పదాలు: ఒకటి కావు
వినికిడి నిపుణులు కూడా ఈ పదాలను తరచూ ఒకదానికి బదులు ఒకటి వాడుతుంటారు. కానీ ప్రతి పదానికీ వేరే అర్థం ఉంది. వినికిడి లోపం (ఇంపెయిర్మెంట్), వినికిడి వైకల్యం (డిసెబిలిటీ), వినికిడి ప్రతిబంధకం (హ్యాండిక్యాప్) పర్యాయపదాలు కావు.
| పదం | అర్థం |
|---|---|
| వినికిడి నష్టం (హియరింగ్ లాస్) | ఒక నిర్దిష్ట తీవ్రత ఉన్న లోపాన్ని ప్రస్తావించేటప్పుడు వాడే పదం; ఆడియోమీటర్తో కొలిచి డెసిబెల్లో చెబుతారు |
| వినికిడి లోపం (హియరింగ్ ఇంపెయిర్మెంట్) | కారణం, స్థాయి ఏదైనా సరే, వినికిడికి సంబంధించిన ఏ శారీరక సమస్యకైనా వాడే సాధారణ పదం; నిర్మాణంలో లేదా పనితీరులో సాధారణ పరిధి నుంచి దిగజారిన మార్పు. తేలిక నుంచి పూర్తి బధిరత్వం వరకు అన్నీ ఇందులోకే |
| బధిరుడు (డెఫ్) | చాలా తీవ్రమైన లోపం; పనికొచ్చే వినికిడి చాలా తక్కువ లేదా అసలు లేదు |
| పాక్షిక వినికిడి కలవారు (హార్డ్ ఆఫ్ హియరింగ్) | మిగిలిన వినికిడి (అవశేష వినికిడి) తగినంత ఉంది; వినికిడి సాధనం లేదా FM వ్యవస్థ వంటి పరికరం సాయంతో మాటను గ్రహించగలరు; భాష నేర్చుకోవడానికి ప్రధానంగా చెవినే వాడతారు |
| పెద్దయ్యాక బధిరులైనవారు (డెఫెన్డ్) | పెద్ద వయసులో బధిరులైనవారు; పుట్టుకతో లేదా చిన్నతనంలో బధిరులైనవారి కంటే భిన్నమైన సవాళ్లు ఎదుర్కొంటారు |
| బధిరత్వం (డెఫ్నెస్) | వినికిడి సాధనంతో ఉన్నా, లేకున్నా చెవి ద్వారా భాషా సమాచారాన్ని విజయవంతంగా గ్రహించనీయని వినికిడి వైకల్యం; శబ్దాన్ని పెంచినా మాట అర్థం కాని స్థాయి |
| వినికిడి ప్రతిబంధకం (హియరింగ్ హ్యాండిక్యాప్) | వినికిడి లోపం వ్యక్తి రోజువారీ జీవితంపై చూపే ప్రభావం; దాని వల్ల పనుల్లో ఎదురయ్యే ప్రతికూలత |
- "వినికిడి లోపం ఉన్నవారు" అనే పదం తేలిక నుంచి తీవ్రం వరకు అందరికీ వర్తిస్తుంది. కానీ చాలామంది బధిరులు, పాక్షిక వినికిడి ఉన్నవారు "బధిరులు", "పాక్షిక వినికిడి కలవారు" అనే పదాలనే ఇష్టపడతారు; "లోపం" అనే పదం ఏదో తక్కువైనట్లు, మనిషి అసంపూర్ణుడైనట్లు సూచిస్తుందని భావిస్తారు.
- ప్రొఫౌండ్ బధిరత్వంలో ఆడియోమీటర్ పుట్టించే అతి పెద్ద శబ్దాలు కూడా వినిపించకపోవచ్చు. పూర్తి (టోటల్) బధిరత్వంలో శబ్దాన్ని ఎంత పెంచినా, ఏ విధంగా పుట్టించినా అసలు ఏదీ వినిపించదు.
- బధిరులు, పాక్షిక వినికిడి ఉన్నవారు తమ గొంతు తమకే వినిపించకపోవడం వల్ల వారి మాట ఇతరులకు అర్థం కావడం కష్టం కావచ్చు.
- వారు వినికిడి సాధనాలు, కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్లు వాడవచ్చు; లేదా పెదవుల కదలికలు చదవడం, సంజ్ఞా భాష, దుబాసీలు, శీర్షికలు (క్యాప్షనింగ్) వాడవచ్చు.
- ఆడియోమీటర్ = పౌనఃపున్యాల పరిధిలో స్వచ్ఛమైన స్వరాలు (ప్యూర్ టోన్లు) పుట్టించి వినికిడిని కొలిచే యంత్రం.
లోపం - వైకల్యం - ప్రతిబంధకం
- లోపం (ఇంపెయిర్మెంట్): శరీర భాగంలో గానీ దాని పనితీరులో గానీ అసాధారణత.
- వైకల్యం / అసమర్థత (డిసెబిలిటీ): లోపం ఉన్న భాగం పనితీరులో, దాని వల్ల వ్యక్తి మొత్తం పనితీరులో వచ్చే అశక్తత.
- ప్రతిబంధకం (హ్యాండిక్యాప్): లోపం, వైకల్యాల ఫలితంగా వ్యక్తి తన చుట్టూ ఉన్న పరిస్థితుల్లో ఎదుర్కొనే ప్రతికూలత. వ్యక్తి పరిసరాలతో సర్దుకుపోయే క్రమంలో ఇది కనిపిస్తుంది.
- అంటే లోపం → వైకల్యం → ప్రతిబంధకం. లోపం, వైకల్యం రెండింటి వల్ల ప్రతిబంధకం ఏర్పడుతుంది.

పాత నిర్వచనాలు: 1986 నోటిఫికేషన్, PWD చట్టం 1995
- కేంద్ర సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ 1986 నోటిఫికేషన్ వినికిడి లోప స్థాయిలను నిర్ణయించింది (తర్వాతి అంశంలో పట్టిక).
- సామాజిక న్యాయ, సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ, PWD చట్టం 1995 ప్రకారం: సంభాషణ పౌనఃపున్యాల పరిధిలో మెరుగైన చెవిలో 60 డెసిబెల్ HL లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వినికిడి నష్టం = వినికిడి లోపం / వినికిడి ప్రతిబంధకం.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
వికలాంగుల చట్టం (PWD Act – 1995) ప్రకారం _____ లేదా అంత కంటే ఎక్కువ లోపం ఉంటే వారిని ‘వినికిడి లోపం’ ఉన్న వారిగా నిర్వచించారు.
- (1)30 dBHL
- (2)40 dBHL
- (3)50 dBHL
- (4)60 dBHL
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) 60 dBHL
PwD Act 1995 వినికిడి లోపానికి (Hearing Impairment) ఇచ్చిన నిర్వచనంలో డెసిబెల్ పరిమితి ఎంతో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
PwD Act 1995 ప్రకారం సంభాషణ పౌనఃపున్యాల (Conversational Range) లో మెరుగైన చెవిలో 60 డెసిబెల్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వినికిడి నష్టం ఉంటే వారికి వినికిడి లోపం ఉన్నట్టు. dBHL అంటే Decibel Hearing Level; దీన్ని Audiometer తో కొలుస్తారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 60 dBHL.
30 (1), 40 (2), 50 (3) dBHL ఈ చట్టంలోని నిర్వచన పరిమితులు కాదు. RPwD Act 2016 లో వేరే నిర్వచనాలు ఉన్నాయి: Deaf అంటే రెండు చెవుల్లో 70 dB నష్టం, Hard of Hearing అంటే 60 నుంచి 70 dB నష్టం. చట్టం పేరు, సంవత్సరం చూసి జవాబు ఎంచుకోవాలి.
గుర్తుంచుకోండి: PwD 1995: మెరుగైన చెవిలో 60 dB.
RPwD చట్టం 2016 నిర్వచనాలు
RPwD చట్టం 2016 లోని 21 వైకల్యాల జాబితాలో వినికిడి లోపం "శారీరక వైకల్యం" శీర్షిక కింద ఉంది. చట్టం దాన్ని రెండు రకాలుగా నిర్వచించింది:
| రకం | RPwD చట్టం 2016 నిర్వచనం |
|---|---|
| బధిరులు (డెఫ్) | మాటల పౌనఃపున్యాల్లో రెండు చెవుల్లోనూ 70 డెసిబెల్ వినికిడి నష్టం ఉన్నవారు |
| పాక్షిక వినికిడి కలవారు (హార్డ్ ఆఫ్ హియరింగ్) | మాటల పౌనఃపున్యాల్లో రెండు చెవుల్లోనూ 60 నుంచి 70 డెసిబెల్ వినికిడి నష్టం ఉన్నవారు |
- అంటే RPwD చట్టం ప్రకారం బధిరులు, పాక్షిక వినికిడి కలవారు రెండు వేర్వేరు రకాలు; రెండూ "వినికిడి లోపం" కిందకే వస్తాయి.
- చట్టంలోని ఇతర వైకల్యాల్లాగే 40% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటే "బెంచ్మార్క్ వైకల్యం".
- వైకల్య శాతం లెక్కించడానికి ప్యూర్ టోన్ ఆడియోమీటర్తో 500, 1000, 2000 హెర్ట్జ్ వద్ద కనుగొన్న వినికిడి పరిమితుల సగటు తీసుకుంటారు.
- పాత PWD చట్టం 1995 "మెరుగైన చెవిలో 60 డెసిబెల్" అంది; RPwD 2016 "రెండు చెవుల్లో" అంటూ బధిరులు, పాక్షిక వినికిడి కలవారిని వేరు చేసింది.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
ఈ స్థాయిలో వినికిడి లోపం రెండు చెవులలో ఉన్న వ్యక్తికి చెవుడు అంటాము.
- (1)60 dB
- (2)70 dB
- (3)80 dB
- (4)90 dB
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 70 dB
ఎంత వినికిడి లోపం రెండు చెవుల్లో ఉంటే "చెవుడు" (Deaf) అంటారో అడిగారు.
RPwD Act 2016 నిర్వచనం ప్రకారం: Deaf అంటే Speech Frequencies లో రెండు చెవుల్లోనూ 70 dB వినికిడి లోపం ఉన్న వ్యక్తి. Hard of Hearing అంటే రెండు చెవుల్లోనూ 60 dB నుంచి 70 dB వరకు లోపం ఉన్నవారు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 70 dB.
60 dB నుంచి Hard of Hearing మొదలవుతుంది, అది చెవుడు కాదు; అందుకే (1) తప్పు. 80 dB, 90 dB లోపం ఉన్నవారు కూడా చెవిటివారే, కానీ చట్టం నిర్వచనంలోని హద్దు 70 dB; కాబట్టి (3), (4) సరైన జవాబు కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: RPwD: Deaf = 70 dB; Hard of Hearing = 60–70 dB (రెండు చెవుల్లో).
RPWD Act – 2016 ప్రకారం బాగా వినబడుతున్న చెవిలో 70dB గాని అంతకంటే ఎక్కువ లోపం ఉంటే వారిని ఇలా నిర్వచించారు.
- (1)బధిరత్వం
- (2)కష్టతరమైన వినికిడి
- (3)అతి తక్కువ వినికిడి లోపం
- (4)తక్కువ వినికిడి లోపం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) బధిరత్వం
RPwD చట్టం 2016 ప్రకారం 70 dB లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వినికిడి లోపం ఉన్నవారిని ఏమంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
RPwD చట్టం 2016 షెడ్యూల్ వినికిడి లోపాన్ని రెండుగా విభజించింది. బధిరులు (Deaf): రెండు చెవుల్లో మాట పౌనఃపున్యాల్లో 70 dB వినికిడి లోపం ఉన్నవారు. వినికిడి కష్టం ఉన్నవారు (Hard of Hearing): రెండు చెవుల్లో 60 dB నుంచి 70 dB వినికిడి లోపం ఉన్నవారు. బాగా వినిపించే చెవిలో కూడా 70 dB లోపం ఉంటే రెండు చెవుల్లోనూ ఆ స్థాయి లోపం ఉన్నట్లే.
కాబట్టి 70 dB లేదా అంతకంటే ఎక్కువ లోపం బధిరత్వం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).
కష్టతరమైన వినికిడి 60 నుంచి 70 dB మధ్య ఉంటుంది, 70 కి చేరితే అది బధిరత్వమే. అతి తక్కువ, తక్కువ వినికిడి లోపాలు (Mild, Marginal) ఇంకా తక్కువ dB స్థాయిలు; అవి RPwD చట్టంలో వైకల్యం కిందకు రావు. కాబట్టి (2), (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: RPwD 2016: 70 dB = Deaf; 60–70 dB = Hard of Hearing.
దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టం - 2016 ప్రకారం వినికిడి లోపాన్ని ఇలా పేర్కొన్నారు. (a) చెవుడు (b) వినికిడి లోపం గా పేర్కొన్నారు. వీటిలో సరైనది
- (1)a మరియు b ఒక్కటే
- (2)b మాత్రమే
- (3)a మాత్రమే
- (4)a మరియు b రెండూ వేర్వేరు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) a మరియు b రెండూ వేర్వేరు
RPwD Act 2016 వినికిడి లోపాన్ని చెవుడు (Deaf), వినికిడి తక్కువ (Hard of Hearing) అని రెండుగా చెప్పింది. ఆ రెండింటి మధ్య సంబంధం ఏమిటో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
చట్టం ప్రకారం (a) చెవుడు అంటే రెండు చెవుల్లో మాటల పౌనఃపున్యాల వద్ద 70 dB వినికిడి నష్టం. (b) వినికిడి తక్కువ అంటే రెండు చెవుల్లో 60 dB నుంచి 70 dB వరకు వినికిడి నష్టం. అంటే ఇవి ఒకే వైకల్యం కింద ఉన్న, తీవ్రతలో తేడా ఉన్న రెండు వేర్వేరు రకాలు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) a, b రెండూ వేర్వేరు.
(1) తప్పు, ఎందుకంటే చట్టం వీటికి వేర్వేరు నిర్వచనాలు ఇచ్చింది. (2), (3) తప్పు, ఎందుకంటే చట్టం రెండు రకాలనూ పేర్కొంది, ఒక్కదాన్నే కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: చెవుడు 70 dB; వినికిడి తక్కువ 60–70 dB: రెండు వేర్వేరు రకాలు.
పరీక్ష కోణం: సాధారణ వినికిడి = -10 నుంచి 25 డెసిబెల్ HL. వినికిడి లోపం, వైకల్యం, ప్రతిబంధకం పర్యాయపదాలు కావు. PWD 1995 - మెరుగైన చెవిలో 60 డెసిబెల్ లేదా ఎక్కువ. RPwD 2016 - బధిరులు = రెండు చెవుల్లో 70 డెసిబెల్; పాక్షిక వినికిడి = రెండు చెవుల్లో 60-70 డెసిబెల్ (రెండూ వేర్వేరు రకాలు). డెఫెన్డ్ = పెద్దయ్యాక బధిరులైనవారు. ద్విపార్శ్వ = రెండు చెవుల్లో లోపం.
మెమొరీ కోడ్: RPwD = "60-70 పాక్షికం, 70 బధిరం, రెండు చెవులు"; పాత చట్టం "95 లో 60, మెరుగైన చెవి" (1995 - 60 డెసిబెల్ - మెరుగైన చెవి). వరుస "లో-వై-ప్ర": లోపం → వైకల్యం → ప్రతిబంధకం - "లోపల వైరం ప్రమాదం".