AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 10 / 12 · వినికిడి లోపం ప్రభావం: భాష, ప్రసారం, విద్య

వినికిడి పరికరాలు (లిజనింగ్ డివైసెస్)

వినికిడి లోపం ఉందనిపిస్తే ముందు డాక్టర్‌ను కలవాలి; ఆయన ఇద్దరు నిపుణుల దగ్గరకు పంపవచ్చు:

శ్రవణ పునరావాసం (ఆరల్ రిహాబిలిటేషన్): వినికిడి లోపం ఉన్న వ్యక్తికి సహాయపడే వృత్తిపరమైన ప్రయత్నాలు - లోపాన్ని తగ్గించే లేదా భర్తీ చేసే సేవలు, విధానాలు; ముఖ్యంగా తగిన గ్రహణ, వ్యక్తీకరణ సంభాషణను సులభం చేయడం (ASHA 1984; WHO 2000).

ధ్వని పెంపుదల: ముఖ్య నిజాలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 11 ఆగస్టు 2022 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 117

వినికిడి లోపం గల పిల్లవాడు వినికిడి యంత్రాన్ని రోజులో ఎప్పుడు ఉపయోగించాలి.

  1. (1)రోజు మొత్తం
  2. (2)బడిలో ఉన్నప్పుడు మాత్రమే
  3. (3)ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు మాత్రమే
  4. (4)నిద్రపోతున్నప్పుడు, స్నానం చేస్తున్నప్పుడు తప్ప
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) నిద్రపోతున్నప్పుడు, స్నానం చేస్తున్నప్పుడు తప్ప

వినికిడి యంత్రం (Hearing Aid) ను రోజులో ఎంతసేపు పెట్టుకోవాలో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

భాష, మాట నేర్చుకోవాలంటే పిల్లవాడు చుట్టూ ఉన్న శబ్దాలు, మాటలు నిరంతరం వినాలి. బడిలో పాఠాలు ఎంత ముఖ్యమో, ఇంట్లో కుటుంబ సభ్యుల మాటలు, ఆటల్లో స్నేహితుల మాటలూ అంతే ముఖ్యం. అందుకే మేలుకుని ఉన్న సమయమంతా Hearing Aid పెట్టుకోవాలి. స్నానం చేసేటప్పుడు నీళ్ళు పడితే యంత్రం పాడవుతుంది. నిద్రలో వినడం అవసరం లేదు, పైగా చెవికి, యంత్రానికి ఇబ్బంది.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) నిద్రపోతున్నప్పుడు, స్నానం చేస్తున్నప్పుడు తప్ప.

రోజు మొత్తం (1) అంటే నిద్ర, స్నానం సమయాలు కూడా వస్తాయి, అది సరికాదు. బడిలో మాత్రమే (2), ఇంట్లో మాత్రమే (3) వాడితే మిగతా సమయంలో భాషా అనుభవం పోతుంది, శ్రవణ శిక్షణ (Auditory Training) కి నష్టం.

గుర్తుంచుకోండి: Hearing Aid: మేలుకున్నంతసేపు; నిద్ర, స్నానం సమయంలో తీసేయాలి.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 11 ఆగస్టు 2022 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 118

వినికిడి లోపం గల పిల్లలకు దీని అవసరం లేదు

  1. (1)ఐ.ఇ.పి
  2. (2)వినికిడి యంత్రం
  3. (3)ఇయర్ మౌల్డ్
  4. (4)చేతికర్ర
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) చేతికర్ర

ఇచ్చిన వాటిలో వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు అవసరం లేనిది ఏదో గుర్తించమన్నారు.

వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు Hearing Aid శబ్దాన్ని పెద్దది చేస్తుంది. ఇయర్ మౌల్డ్ (Ear Mould) పిల్లవాడి చెవి ఆకారానికి తగ్గట్టు తయారుచేసిన మెత్తని ముక్క. ఇది Hearing Aid ను చెవిలో గట్టిగా పట్టి ఉంచుతుంది, శబ్దం బయటికి లీక్ కాకుండా, కీచు శబ్దం (Feedback) రాకుండా చూస్తుంది. వ్యక్తిగత విద్యా ప్రణాళిక (IEP) ప్రతి ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లవాడికి అవసరం.

చేతికర్ర (Cane) దృష్టి లోపం ఉన్నవారు దారిలో అడ్డంకులు తెలుసుకుంటూ స్వతంత్రంగా నడవడానికి వాడే చలన ఉపకరణం. వినికిడి లోపం ఉన్నవారి చూపు సాధారణంగా ఉంటుంది కాబట్టి వారికి దీని అవసరం లేదు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) చేతికర్ర.

IEP (1), Hearing Aid (2), Ear Mould (3) మూడూ వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లల విద్యకు, వినికిడికి నేరుగా అవసరమైనవే, కాబట్టి అవి జవాబు కావు.

గుర్తుంచుకోండి: చేతికర్ర దృష్టి లోపానికి; Hearing Aid, Ear Mould వినికిడి లోపానికి.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 11 ఆగస్టు 2022 · పేపర్ 1B ·ప్రశ్న 26

వినికిడి సమస్యల పరిష్కారం కొరకు వాడే ఉపకరణం

  1. (1)బోధనోపకరణం
  2. (2)వినికిడియంత్రం
  3. (3)టేప్‌రికార్డర్
  4. (4)కళ్ళజోడు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) వినికిడియంత్రం

వినికిడి లోపం ఉన్నవారు వాడే ఉపకరణం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

వినికిడి యంత్రం (Hearing Aid) చెవి దగ్గర పెట్టుకునే చిన్న ఎలక్ట్రానిక్ పరికరం. ఇందులో Microphone శబ్దాన్ని అందుకుంటుంది, Amplifier దాన్ని పెంచుతుంది, Receiver పెద్ద శబ్దాన్ని చెవిలోకి పంపుతుంది. Body Level, BTE (Behind The Ear), ITE (In The Ear) వంటి రకాలు ఉన్నాయి. మిగిలిన వినికిడిని (Residual Hearing) వాడుకోవడానికి ఇది సహాయపడుతుంది.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) వినికిడియంత్రం.

బోధనోపకరణం (TLM) (1) పాఠం బోధించడానికి వాడేది; వినికిడిని మెరుగుపరచదు. టేప్ రికార్డర్ (3) శబ్దాన్ని రికార్డ్ చేసి వినిపిస్తుంది, వ్యక్తిగత వినికిడి లోపాన్ని సరిచేయదు. కళ్ళజోడు (4) దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి.

గుర్తుంచుకోండి: చెవికి Hearing Aid, కంటికి కళ్ళజోడు.

వినికిడి యంత్రం: 4 ప్రాథమిక భాగాలు

భాగంపని
మైక్రోఫోన్శబ్దాన్ని అందుకుని యాంప్లిఫయర్‌కు పంపుతుంది
యాంప్లిఫయర్శబ్దాన్ని పెద్దది చేస్తుంది
రిసీవర్పెద్దదైన శబ్దాన్ని చెవి కాలువలోకి పంపుతుంది
బ్యాటరీయంత్రానికి శక్తి ఇస్తుంది

వినికిడి యంత్రాల రకాలు

రకంఎలా ఉంటుందిఎవరికి
చెవి వెనుక (BTE)భాగాలన్నీ చెవి వెనుక కూర్చునే ప్లాస్టిక్ పెట్టెలో; స్పష్టమైన ప్లాస్టిక్ ట్యూబుతో చెవి లోపలికి సరిపోయే ఇయర్ మౌల్డ్‌కు కలుపుతారుపిల్లలు ఎక్కువగా వాడేది; ఏ స్థాయి లోపానికైనా; టెలిఫోన్, సహాయక శ్రవణ పరికరాలతో వాడడానికి సరళం
చెవి లోపల (ITE)BTE కంటే చిన్నది; భాగాలన్నీ చెవికి సరిపోయేలా చేసిన పెట్టెలోనేపిల్లవాడు పెరిగేకొద్దీ మార్చాల్సి వస్తుంది కాబట్టి పిల్లలకు అన్నిసార్లూ తగిన ఎంపిక కాదు
చెవి కాలువలో (ITC)ITE కంటే ఇంకా చిన్నది; కొంత భాగం చెవి కాలువలో ఉంటుంది, దాని ముఖం బయటి చెవిలో కనిపిస్తుంది (ఇంకా చిన్నదైన CIC పూర్తిగా కాలువ లోపలే ఉంటుంది)ప్రధానంగా తేలికపాటి నుంచి మధ్యస్థ లోపానికి; పరిమాణం, పెరుగుదల వల్ల పిల్లలకు సిఫార్సు చేయరు
బాడీ (శరీరంపై ధరించే) యంత్రందీర్ఘచతురస్ర పెట్టె (మైక్రోఫోన్, యాంప్లిఫయర్, బ్యాటరీ) జేబులో లేదా నడుము సంచిలో; తీగతో బటన్ రిసీవర్‌కు, అది ఇయర్ మౌల్డ్‌లోకిఎక్కువగా తీవ్ర నుంచి ప్రగాఢ లోపం ఉన్నవారు
ఎముక కంపన (బోన్ వైబ్రేటర్) యంత్రంకంపనకారి చెవి వెనుక మాస్టాయిడ్ ఎముకపై, హెడ్‌బ్యాండ్‌తో ఉంచుతారుప్రధానంగా వాహక లోపం ఉన్నవారు; చెవి కాలువ మూసుకుపోయిన/చిన్న చెవి ఉన్నవారు (సాధారణ యంత్రాలు పెట్టుకోలేనివారు)

ఇతర పరికరాలు

కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్

కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్: బయటి, లోపలి భాగాలు
కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్: బయటి, లోపలి భాగాలు

సమూహ ధ్వని పెంపుదల పరికరాలు (తరగతి కోసం)

వ్యక్తిగత యంత్రాలతో పాటు తరగతిలో, సమూహంగా వినడానికి ఉపయోగపడే పరికరాలు:

పరికరంఎలా పనిచేస్తుందిబలంపరిమితి
హార్డ్ వైర్ వ్యవస్థఉపాధ్యాయుడి మైక్, యాంప్లిఫయర్, ప్రతి విద్యార్థి హెడ్‌ఫోన్ తీగలతో కలిసి ఉంటాయిమొట్టమొదట వచ్చిన సమూహ ధ్వని పెంపుదల వ్యవస్థ; సిగ్నల్ నాణ్యత ఎక్కువతీగల వల్ల ఉపాధ్యాయుడు, విద్యార్థులు కదలలేరు
ఇండక్షన్ లూప్తరగతి చుట్టూ తీగ చుట్టు (లూప్) అయస్కాంత క్షేత్రం సృష్టిస్తుంది; విద్యార్థి యంత్రంలోని టెలికాయిల్ (T స్విచ్) దాన్ని అందుకుంటుందిఉపాధ్యాయుడు, విద్యార్థి స్వేచ్ఛగా కదలవచ్చుగదిలో స్థానం, తల దిశను బట్టి సిగ్నల్ మారుతుంది (ఏకరీతిగా ఉండదు)
FM వ్యవస్థ (శ్రవణ శిక్షకులు)రెండు భాగాలు: మాట్లాడేవారు ధరించే ట్రాన్స్‌మిటర్ (మైక్‌తో), వినేవారు ధరించే రిసీవర్; రిసీవర్ సిగ్నల్‌ను పిల్లవాడి యంత్రం ఇయర్‌పీస్ ద్వారా చెవికి చేరుస్తుందిమాట్లాడేవారి స్వరాన్ని నేపథ్య శబ్దం కంటే పైకి తెస్తుంది (సిగ్నల్-శబ్ద నిష్పత్తి పెంచుతుంది); ప్రధానంగా పాఠశాలల్లో, ఇతర శ్రవణ పరిస్థితుల్లోనూఉపాధ్యాయురాలు మైక్ ధరించి సరైన సమయంలో ఆన్, ఆఫ్ చేయాలి; ఇతర సంకేతాల జోక్యం రావచ్చు, ఖర్చు ఎక్కువ (కొత్త డిజిటల్ రిమోట్ మైక్రోఫోన్ (DM) వ్యవస్థలు అనలాగ్ FM స్థానంలోకి వస్తున్నాయి)

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 12 ఆగస్టు 2026 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 102

తరగతి గది ధ్వని పెంపుదల సాధనాలకు తగిన ప్రవచనాలకు గుర్తించగా i) హార్డ్ వైర్ సిస్టమ్ – a) విద్యార్థి & ఉపాధ్యాయుని చలనానికి వీలు గలది. ii) ఇండక్షన్ లూప్ – b) సిగ్నల్స్ యొక్క నాణ్యత అధికం c) సమూహ వినికిడి / ధ్వని పెంపుదల సిస్టమ్ మొట్ట మొదటగా రూపొందించబడింది. d) ఏకరీతిగా లేని సిగ్నల్

  1. (1)i-b, d ii-a, c
  2. (2)i-c, b ii-a, d
  3. (3)i-a, b ii-c, d
  4. (4)i-c, d ii-a, b
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) i-c, b ii-a, d

వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లల తరగతిలో వాడే రెండు సమూహ ధ్వని పెంపుదల సాధనాలకు (group amplification systems) ఒక్కోదానికి రెండు లక్షణాలు జతపరచాలి.

హార్డ్ వైర్ సిస్టమ్ (Hard wire system): టీచర్ మైక్, యాంప్లిఫయర్, ప్రతి విద్యార్థి హెడ్‌ఫోన్ తీగలతో కలిసి ఉంటాయి. ఇది మొట్టమొదట వచ్చిన సమూహ ధ్వని పెంపుదల వ్యవస్థ (c). శబ్దం నేరుగా తీగ ద్వారా వస్తుంది కాబట్టి సిగ్నల్ నాణ్యత చాలా బాగుంటుంది (b). కానీ తీగల వల్ల టీచర్, విద్యార్థులు కదలలేరు.

ఇండక్షన్ లూప్ సిస్టమ్ (Induction loop): తరగతి చుట్టూ తీగ చుట్టు (loop) వేస్తారు. అది అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని సృష్టిస్తుంది. విద్యార్థి వినికిడి యంత్రంలోని T-స్విచ్ (టెలికాయిల్) దాన్ని అందుకుంటుంది. తీగలు శరీరానికి కట్టి ఉండవు కాబట్టి టీచర్, విద్యార్థి స్వేచ్ఛగా కదలవచ్చు (a). కానీ గదిలో ఉన్న స్థానం, తల తిప్పే దిశ బట్టి సిగ్నల్ బలం మారుతుంది, అంటే సిగ్నల్ ఏకరీతిగా ఉండదు (d). కాబట్టి i-c, b; ii-a, d. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).

(1), (4) హార్డ్ వైర్‌కు 'ఏకరీతిగా లేని సిగ్నల్' ఇచ్చాయి, అది లూప్ లక్షణం. (3) హార్డ్ వైర్‌కు 'కదలడానికి వీలు' ఇచ్చింది, అది తీగల వ్యవస్థలో సాధ్యం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: హార్డ్ వైర్: మొదటిది, నాణ్యత ఎక్కువ, కదలిక లేదు. లూప్: కదలిక ఉంది, సిగ్నల్ ఏకరీతిగా ఉండదు.

పరీక్ష కోణం: పిల్లలు ఎక్కువగా వాడేది BTE; తీవ్ర-ప్రగాఢ లోపానికి బాడీ యంత్రం; వాహక లోపానికి ఎముక కంపన యంత్రం; ITC తేలికపాటి-మధ్యస్థానికి. వినికిడి యంత్రం శబ్దాన్ని పెద్దది మాత్రమే చేస్తుంది, స్పష్టం చేయదు. నిద్ర, స్నానం తప్ప రోజంతా వాడాలి. కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్ శ్రవణ నాడిని నేరుగా ప్రేరేపిస్తుంది; అర్హత = రెండు చెవుల తీవ్ర-ప్రగాఢ లోపం, యంత్రంతో లాభం లేకపోవడం. FM = సిగ్నల్-శబ్ద నిష్పత్తి పెంచుతుంది. హార్డ్ వైర్ = మొదటి వ్యవస్థ, నాణ్యత ఎక్కువ; లూప్ = కదలిక, అసమాన సిగ్నల్.

మెమొరీ కోడ్: యంత్రం భాగాలు "మై-యాం-రి-బ్యా" - మైక్రోఫోన్ → యాంప్లిఫయర్ → రిసీవర్, బ్యాటరీ శక్తి. యంత్రాల రకాలు "పిల్లలకు వెనుక, తీవ్రానికి బాడీ, వాహకానికి ఎముక" (BTE - బాడీ - బోన్). "తీగ = తొలి, లూప్ = లేచి తిరుగు" - హార్డ్ వైర్ మొదటిది, లూప్‌లో కదలవచ్చు.

అంశం 10 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

వినికిడి లోపాన్ని గుర్తించి కొలిచి, తగిన పరికరాన్ని ఎంపిక చేసే నిపుణుడు ఎవరు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ఆడియాలజిస్ట్

ఆడియాలజిస్ట్ వినికిడి లోపాన్ని గుర్తించి, రకం-స్థాయి కొలిచి, ఏ పరికరంతో వినికిడి మెరుగుపడుతుందో ఎంపిక చేస్తాడు.

ఓటోలారింగాలజిస్ట్ (ENT వైద్యుడు) లోపానికి కారణం పరిశోధిస్తాడు. ఆప్టోమెట్రిస్ట్ కళ్లకు, ఫిజియోథెరపిస్ట్ కదలికలకు సంబంధించినవారు.

ప్రశ్న 2 / 5

వినికిడి యంత్రం గురించి సరైన ప్రవచనం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) శబ్దాన్ని పెద్దది మాత్రమే చేస్తుంది

వినికిడి యంత్రం శబ్దాన్ని పెద్దది మాత్రమే చేస్తుంది; సెన్సరీ న్యూరల్ లోపంలో దెబ్బతిన్న మాట స్పష్టతను సరిచేయదు. ఏ యాంప్లిఫికేషనూ వినికిడిని పునరుద్ధరించదు.

కళ్లజోడు పోలిక తప్పు; మాటను స్పష్టం చేయదు; వినికిడిని పునరుద్ధరించదు, మిగిలిన వినికిడిని మాత్రమే ఉపయోగకరంగా చేస్తుంది.

ప్రశ్న 3 / 5

పిల్లలకు ITC (చెవి కాలువలో) యంత్రం సిఫార్సు చేయకపోవడానికి కారణం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) దాని పరిమాణం, పిల్లవాడు పెరిగేకొద్దీ మార్చాల్సి రావడం

ITC చాలా చిన్నది, కొంత భాగం చెవి కాలువలో ఉంటుంది; పిల్లవాడు పెరిగేకొద్దీ మార్చాల్సి వస్తుంది కాబట్టి పిల్లలకు సిఫార్సు చేయరు.

అది పెద్దది కాదు, అతి చిన్నది. ప్రధానంగా తేలికపాటి-మధ్యస్థ లోపానికి వాడతారు. అన్ని యంత్రాలకూ బ్యాటరీ ఉంటుంది.

ప్రశ్న 4 / 5

కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్ లోపలి (శస్త్రచికిత్సతో అమర్చే) భాగాలు ఏవి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఎలక్ట్రోడ్ వరుస, రిసీవర్, అయస్కాంతం

లోపలి భాగాలు: కాక్లియాలోకి వెళ్లే ఎలక్ట్రోడ్ వరుస, చెవి వెనుక ఎముకలో అమర్చే రిసీవర్, అయస్కాంతం.

మైక్రోఫోన్, స్పీచ్ ప్రాసెసర్, ట్రాన్స్‌మిటర్ కాయిల్ బయటి భాగాలు. హెడ్‌బ్యాండ్ ఎముక కంపన యంత్రానిది; ఇయర్ మౌల్డ్, ట్యూబు BTE యంత్రానివి.

ప్రశ్న 5 / 5

FM వ్యవస్థ ప్రధాన ఉద్దేశం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) మాట్లాడేవారి స్వరాన్ని నేపథ్య శబ్దం కంటే పైకి తేవడం (సిగ్నల్-శబ్ద నిష్పత్తి పెంచడం)

FM వ్యవస్థలో మాట్లాడేవారు ట్రాన్స్‌మిటర్, వినేవారు రిసీవర్ ధరిస్తారు; దాని ఉద్దేశం మాట్లాడేవారి స్వరాన్ని నేపథ్య శబ్దం కంటే పైకి తేవడం.

శ్రవణ నాడిని నేరుగా ప్రేరేపించేది కాక్లియర్ ఇంప్లాంట్. ఎముక ద్వారా పంపేది ఎముక కంపన యంత్రం/BAHA. గులిమి తొలగింపు వైద్య జోక్యం.