కండరాల బిగువు (మజిల్ టోన్) అంటే?
కదులుతున్నప్పుడు లేదా విశ్రాంతిలో ఉన్నప్పుడు శరీర కండరాల్లో ఎప్పుడూ ఉండే పాక్షిక సంకోచం లేదా బిగువే కండరాల బిగువు (మజిల్ టోన్). ఒక భంగిమలో ఉండటానికి, ఆ భంగిమలోకి రావడానికి, దానిలో నుంచి బయటకు రావడానికి భంగిమ బిగువు (పోస్చరల్ టోన్) అవసరం. CP పిల్లల్లో సాధారణంగా ఈ బిగువుతోనే సమస్య ఉంటుంది.
| బిగువు రకం | అర్థం |
|---|---|
| హైపర్టోనియా | బిగువు చాలా ఎక్కువ - బిగుసుకుపోవడం |
| హైపోటోనియా | బిగువు చాలా తక్కువ - వదులుగా, మెత్తగా ఉండటం |
| డిస్టోనియా | అసంకల్పితంగా కండరాలు ఎక్కువసేపు లేదా మధ్య మధ్యలో సంకోచించి మెలితిరిగే కదలికలు, అసాధారణ భంగిమలు రావడం; బిగువు బిగుసుకోవడం నుంచి వదులు వరకు మారుతూ ఉంటుంది |
| రిజిడిటీ (అనమ్యత) | అవయవం ఎప్పుడూ బిగుసుకుపోయి ఉండటం |
| స్పాజమ్ | కండరం అసంకల్పితంగా, నొప్పితో ఒక్కసారిగా బిగుసుకోవడం |
| ట్రెమర్ (వణుకు) | శరీర భాగాల్లో లయబద్ధంగా, మళ్ళీ మళ్ళీ వచ్చే అదుపులేని కదలికలు |
1. స్పాస్టిక్ CP (స్పాస్టిసిటీ)
- కండరాల బిగువు పెరిగి (హైపర్టోనిక్) కదలడం కష్టం అవుతుంది. కదలికలు నెమ్మదిగా, శ్రమతో ఉంటాయి; తీవ్రమైతే దాదాపు కదలికే ఉండదు.
- కండరాలు బిగుతుగా, గట్టిగా ఉండి, సాగదీస్తే ఎక్కువ ప్రతిఘటన చూపుతాయి. మొదట గట్టిగా ఎదిరించి, ఒక్కసారిగా వదిలేసే ఈ తీరును "క్లాస్ప్ నైఫ్" (మడత కత్తి) ప్రతిఘటన అంటారు.
- సాధారణంగా కండరాలు జంటలుగా పనిచేస్తాయి: ఒక గుంపు సంకోచిస్తే ఎదురు గుంపు వదులై కదలికకు దారి ఇస్తుంది. స్పాస్టిక్ కండరాల్లో రెండు గుంపులూ ఒకేసారి పనిచేసి కదలికను అడ్డుకుంటాయి. ఈ కండరాల "తాడు లాగుడు ఆట" ను కో-కాంట్రాక్షన్ అంటారు.
- నెమ్మదిగా కదల్చడానికి ప్రయత్నించినా ఎదురు ప్రతిఘటన వస్తుంది. చికిత్స చేయకపోతే అవయవాలు పూర్తిగా బిగుసుకుపోయి కదలిక ఆగిపోవచ్చు.
- ఉత్సాహం, భయం, ఆందోళన బిగువును పెంచుతాయి; నెమ్మదిగా కాకుండా ఒక్కసారిగా చేసే కదలికలు కూడా బిగువును పెంచుతాయి.
- స్పాస్టిక్ హెమీప్లీజియాలో అప్పుడప్పుడు ప్రభావితమైన చేతిలో స్పర్శ లోపం, దృష్టి క్షేత్రంలో లోపం ఉంటాయి; ప్రభావిత వైపు అవయవాలు తక్కువగా ఎదుగుతాయి.
- మూర్ఛ ఈ రకంలో ఎక్కువ.
- CP లో అత్యంత సాధారణ రకం ఇదే - CP ఉన్న వారిలో సుమారు 80% మందిది స్పాస్టిక్ రకం.
2. ఎథెటాయిడ్ CP (ఎథెటోసిస్)
- దాదాపు ఎప్పుడూ మొత్తం శరీరాన్ని, నాలుగు అవయవాలనూ ప్రభావితం చేస్తుంది. సాధారణంగా మెదడులోని బేసల్ గాంగ్లియా దెబ్బతినడం వల్ల వస్తుంది.
- లక్షణాలు: మారుతూ ఉండే కండరాల బిగువు, మాట ఉచ్చారణ కండరాల లోపం (డిసార్థ్రియా), శరీర భంగిమపై అదుపు లేకపోవడం, నిరంతర అసంకల్పిత కదలికలు.
- ఉద్దేశం లేకుండా, పిల్లవాడికి తెలియకుండానే మెలికలు తిరిగే కదలికలు వస్తాయి; రాస్తున్నప్పుడు అక్కడక్కడ ఎగుడుదిగుడుగా రాయడం కనిపిస్తుంది. పిల్లవాడు ముందుకు వెళ్లాలని ప్రయత్నిస్తే ఆ కదలికలు ఎదురు నిలుస్తాయి.
- అలసటగా ఉన్నప్పుడు, కొన్ని భంగిమల్లో పడుకున్నప్పుడు ఈ కదలికలు మారుతుంటాయి.
- కెర్నిక్టరస్ (నవజాత శిశువులో తీవ్ర కామెర్లు మెదడును దెబ్బతీయడం) వల్ల వచ్చే అధిక పౌనఃపున్య (హై ఫ్రీక్వెన్సీ) శబ్దాల వినికిడి లోపం ఎథెటాయిడ్ రకంతో ముడిపడి ఉంటుంది.
- ఎథెటాయిడ్ కదలికలు 9 నుంచి 18 నెలల మధ్య వరకు కనిపించకపోవచ్చు.
- నేటి వర్గీకరణలో దీనిని డిస్కైనెటిక్ CP అని కూడా అంటారు.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
మస్తిష్క పక్షవాతం రకాలలో అసంకల్పిత కదలికలు దీనిలో కనబడును.
- (1)మిశ్రమ
- (2)అటాక్సియా
- (3)అథటాయిడ్
- (4)స్పాస్టిక్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) అథటాయిడ్
మస్తిష్క పక్షవాతం (CP) రకాల్లో అసంకల్పిత కదలికలు (Involuntary Movements) ఏ రకంలో కనిపిస్తాయో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
CP ముఖ్య రకాలు: స్పాస్టిక్ (కండరాలు బిగుసుకుపోవడం, మోటార్ కార్టెక్స్ దెబ్బతినడం), అథెటాయిడ్ లేదా డిస్కైనెటిక్ (నెమ్మదిగా, మెలికలు తిరిగే అసంకల్పిత కదలికలు, బేసల్ గాంగ్లియా దెబ్బతినడం), అటాక్సిక్ (సమతుల్యత, సమన్వయ లోపం, సెరిబెల్లం దెబ్బతినడం), మిశ్రమ (ఒకటి కంటే ఎక్కువ రకాల లక్షణాలు).
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) అథటాయిడ్. ఈ పిల్లల్లో ముఖం, చేతులు, కాళ్ళు తమకు తెలియకుండానే కదులుతాయి; ఒత్తిడి పెరిగితే కదలికలు ఎక్కువవుతాయి.
మిశ్రమ రకం (1) లో అసంకల్పిత కదలికలు ఉండవచ్చు, కానీ అది ప్రత్యేకంగా ఈ లక్షణం ఉన్న రకం కాదు. అటాక్సియా (2) లో తడబడే నడక, సమతుల్యత లోపం ముఖ్యం. స్పాస్టిక్ (4) లో కండరాల బిగువు, కదలిక తగ్గడం ముఖ్యం.
గుర్తుంచుకోండి: స్పాస్టిక్ = బిగుసుకుపోవడం, అథెటాయిడ్ = అసంకల్పిత కదలికలు, అటాక్సిక్ = సమతుల్యత లోపం.
3. అటాక్సిక్ CP (అటాక్సియా - గతిలోపం)
- చిన్న మెదడు (సెరిబెల్లమ్) దెబ్బతినడం వల్ల వచ్చే సమతుల్యత (బ్యాలెన్స్) రుగ్మత. సెరిబెల్లమ్ మెదడు వెనుక భాగంలో ఉంటుంది.
- కండరాల బిగువు తక్కువ (హైపోటోనిక్); తూలుతూ నడవడం; వణుకు ఉండవచ్చు; సమతుల్యత దెబ్బతినడం.
- తల, మొండెం, భుజాలు, కటి వలయం (పెల్విక్ గర్డిల్) సరిగ్గా స్థిరంగా ఉండవు; వాటి మధ్య సమతుల్యత ఉండదు.
- చేతి సూక్ష్మ కదలికలు సరిగ్గా ఉండవు. కదలికలు స్వేచ్ఛగా ఉన్నట్లు కనిపించినా సమన్వయం లేకుండా గజిబిజిగా ఉంటాయి.
- దూరాన్ని తప్పుగా అంచనా వేస్తారు: ఒక వస్తువు తెమ్మంటే దాని కంటే ముందుకు వెళ్లిపోవడం లేదా ఇవతలే ఆగిపోవడం.
- కళ్లు అదుపు లేకుండా అటూ ఇటూ కదలడం (నిస్టాగ్మస్) ఉండవచ్చు.
- నిలబడేటప్పుడు పడిపోకుండా కాళ్లు దూరంగా పెట్టి తమను తాము కాపాడుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తారు.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
మెదడులోని అనుమస్తిష్క భాగానికి హాని కలగడం వల్ల ఇది సంభవిస్తుంది
- (1)ఎథిటోసిస్
- (2)అస్థిరత
- (3)స్పాస్టిసిటి
- (4)దృఢత్వం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) అస్థిరత
మెదడులోని అనుమస్తిష్కం (Cerebellum) దెబ్బతింటే ఏ రకమైన సెరిబ్రల్ పాల్సీ వస్తుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
అనుమస్తిష్కం శరీర సమతుల్యం, కదలికల సమన్వయం చూసుకుంటుంది. ఇది దెబ్బతింటే నడక తడబడుతుంది, సమతుల్యం తప్పుతుంది, చేతి కదలికలు అదుపులో ఉండవు. దీన్ని అటాక్సియా (Ataxia), తెలుగులో అస్థిరత అంటారు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2).
ఎథిటోసిస్ (Athetosis) లో అనుకోని, మెలికలు తిరిగే కదలికలు వస్తాయి. ఇది బేసల్ గాంగ్లియా దెబ్బతినడం వల్ల వస్తుంది, కాబట్టి (1) సరికాదు. స్పాస్టిసిటి లో కండరాలు బిగుసుకుంటాయి. ఇది మస్తిష్క వల్కలంలో (Motor Cortex) చలన భాగం దెబ్బతినడం వల్ల వస్తుంది, కాబట్టి (3) సరికాదు. దృఢత్వం (Rigidity) లో కండరాలు అన్నివైపులా గట్టిగా ఉంటాయి. ఇది కూడా అనుమస్తిష్కానికి సంబంధించినది కాదు, కాబట్టి (4) సరికాదు.
గుర్తుంచుకోండి: అనుమస్తిష్కం = సమతుల్యం; దెబ్బతింటే అటాక్సియా.
మెదడులోని వెనుక భాగం దెబ్బతినడం వల్ల ఈ రకమైన సెరిబ్రల్ పాల్సీ సంభవిస్తుంది.
- (1)ఎథెటోసెస్
- (2)గతిలోపం
- (3)స్పాస్టిసిటీ
- (4)అనమ్యత
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) గతిలోపం
మెదడు వెనుక భాగం దెబ్బతింటే వచ్చే సెరిబ్రల్ పాల్సీ (Cerebral Palsy) రకం ఏది అని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
మెదడు వెనుక, కింది భాగంలో చిన్న మెదడు (Cerebellum) ఉంటుంది. ఇది శరీర సమతుల్యత, కదలికల సమన్వయాన్ని నియంత్రిస్తుంది. ఇది దెబ్బతింటే నడకలో తూలడం, తడబడటం, సమతుల్యత కోల్పోవడం కనిపిస్తాయి. దీన్ని గతిలోపం (Ataxia) రకం సెరిబ్రల్ పాల్సీ అంటారు. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (2).
స్పాస్టిసిటీ (Spasticity) (3) మెదడు పై భాగంలోని చలన వల్కలం (Motor Cortex) దెబ్బతినడం వల్ల వస్తుంది; కండరాలు బిగుసుకుపోతాయి. ఎథెటోసిస్ (Athetosis) (1) మెదడు లోపలి Basal Ganglia దెబ్బతినడం వల్ల వస్తుంది; అదుపులేని, మెలికలు తిరిగే కదలికలు ఉంటాయి. అనమ్యత (Rigidity) (4) కూడా Basal Ganglia కు సంబంధించినదే; కండరాలు గట్టిగా, కదలలేనట్లుగా ఉంటాయి. ఇవేవీ మెదడు వెనుక భాగానికి సంబంధించినవి కావు.
గుర్తుంచుకోండి: Cerebellum (వెనుక) → Ataxia; Motor Cortex → Spastic; Basal Ganglia → Athetoid.
మెదడులోని వెనుకభాగం దెబ్బతినడం వలన ఇది సంభవిస్తుంది.
- (1)డిస్లెక్సియా
- (2)సెరిబ్రల్ పాల్సి
- (3)కాన్సర్
- (4)గతిలోపం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) గతిలోపం
మెదడు వెనుక భాగం దెబ్బతినడం వల్ల వచ్చే సమస్య ఏది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
మెదడు వెనుక భాగంలో, కింద ఉండే అనుమస్తిష్కం (Cerebellum) శరీర సమతుల్యతను, కదలికల సమన్వయాన్ని నియంత్రిస్తుంది. ఇది దెబ్బతింటే గతిలోపం (Ataxia) వస్తుంది: తడబడుతూ నడవడం, సమతుల్యత లేకపోవడం, చేతులు వణకడం, వస్తువులను సరిగా అందుకోలేకపోవడం. Cerebral Palsy లో కూడా ఈ రకాన్ని Ataxic CP అంటారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) గతిలోపం (Ataxia).
సెరిబ్రల్ పాల్సి (2) పుట్టుకకు ముందు, పుట్టేటప్పుడు లేదా తర్వాత మెదడులోని ఏ భాగం దెబ్బతిన్నా రావచ్చు; అది ఒక భాగానికి పరిమితం కాదు, అందుకే ఇక్కడ చాలామంది (2) ఎంచుకుంటారు కానీ కచ్చితమైన జవాబు Ataxia. డిస్లెక్సియా (1) చదవడంలో అభ్యసన వైకల్యం. కాన్సర్ (3) కణాల అసాధారణ పెరుగుదల వల్ల వచ్చే వ్యాధి.
గుర్తుంచుకోండి: Cerebellum (వెనుక మెదడు) దెబ్బ = Ataxia: సమతుల్యత పోవడం.
4. మిశ్రమ CP
- ఒకటి కంటే ఎక్కువ రకాల లక్షణాలు కలిసి ఉండటం సాధారణమే. అత్యంత సాధారణ కలయిక స్పాస్టిసిటీ + ఎథెటోసిస్.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
వీళ్ళకు కండరాలను బిగించే అసంకల్పిత ప్రతీకార చర్య ఉంటుంది
- (1)ఎథటోసిస్
- (2)స్పాస్టిసిటి
- (3)అనమ్యత
- (4)గతి లోపం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) స్పాస్టిసిటి
కండరాలు అసంకల్పితంగా బిగుసుకుపోయే (Muscle Stiffness) లక్షణం ఏ రకం చలన సమస్యలో ఉంటుంది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇవి మస్తిష్క పక్షవాతం (Cerebral Palsy) రకాలు.
స్పాస్టిసిటి (Spasticity) లో కండరాల బిగువు (Muscle Tone) ఎక్కువగా ఉంటుంది. కండరాలు గట్టిగా, బిగుసుకుపోయి ఉంటాయి. కదలిక నెమ్మదిగా, ఇబ్బందిగా ఉంటుంది. మెదడులోని చాలక వల్కలం (Motor Cortex) దెబ్బతినడం దీనికి కారణం. మస్తిష్క పక్షవాతంలో ఇది ఎక్కువగా కనిపించే రకం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) స్పాస్టిసిటి.
ఎథటోసిస్ (1) లో నెమ్మదిగా మెలికలు తిరిగే, నియంత్రణ లేని కదలికలు ఉంటాయి, బిగువు మారుతూ ఉంటుంది. అనమ్యత (Rigidity) (3) లో కూడా బిగువు ఉంటుంది, కానీ అది కదలిక వేగంతో సంబంధం లేకుండా సీసపు గొట్టంలా స్థిరంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ చాలామంది (3) ఎంచుకుంటారు, కానీ పరీక్షల్లో 'కండరాల బిగువు' అనగానే స్పాస్టిసిటి గుర్తుంచుకోవాలి. గతి లోపం (Ataxia) (4) లో సమతుల్యత, సమన్వయం లోపిస్తాయి, తూలుతూ నడుస్తారు.
గుర్తుంచుకోండి: స్పాస్టిక్ = బిగువు; ఎథటాయిడ్ = మెలికల కదలిక; అటాక్సియా = సమతుల్యత లోపం.
నాలుగు రకాల పోలిక
| రకం | మెదడులో దెబ్బతినే భాగం | బిగువు | ప్రధాన గుర్తు |
|---|---|---|---|
| స్పాస్టిక్ | చలన వల్కలం (మోటార్ కార్టెక్స్) | ఎక్కువ (హైపర్టోనిక్) | బిగుసుకుపోవడం, నెమ్మది కదలిక, క్లాస్ప్ నైఫ్, కో-కాంట్రాక్షన్; అత్యంత సాధారణం |
| ఎథెటాయిడ్ | బేసల్ గాంగ్లియా | మారుతూ ఉంటుంది | అసంకల్పిత కదలికలు, డిసార్థ్రియా, అధిక పౌనఃపున్య వినికిడి లోపం |
| అటాక్సిక్ | చిన్న మెదడు (సెరిబెల్లమ్) - మెదడు వెనుక భాగం | తక్కువ (హైపోటోనిక్) | సమతుల్యత లోపం, తూలే నడక, వణుకు, నిస్టాగ్మస్ |
| మిశ్రమ | ఒకటి కంటే ఎక్కువ భాగాలు | కలగలుపు | ఎక్కువగా స్పాస్టిక్ + ఎథెటాయిడ్ |
పరీక్ష కోణం: బిగుసుకుపోయే, కండరాల బిగువు పెరిగే రకం - స్పాస్టిక్ (అత్యంత సాధారణం, మూర్ఛ ఎక్కువ). అసంకల్పిత కదలికలు - ఎథెటాయిడ్ (బేసల్ గాంగ్లియా, కెర్నిక్టరస్, అధిక పౌనఃపున్య వినికిడి లోపం). సమతుల్యత లోపం, చిన్న మెదడు / మెదడు వెనుక భాగం దెబ్బ - అటాక్సియా (గతిలోపం). సాధారణ మిశ్రమం - స్పాస్టిక్ + ఎథెటాయిడ్.
మెమొరీ కోడ్: "స్పా-బిగువు, ఎథె-ఎగురు, అటా-తూలు" - స్పాస్టిక్ = బిగుసుకోవడం; ఎథెటాయిడ్ = అదుపులేని ఎగిరే కదలికలు (బేసల్ గాంగ్లియా - "ఎథె-బే"); అటాక్సియా = తూలే నడక (చిన్న మెదడు - "అటా-చి").