అవరోధరహిత (బారియర్ ఫ్రీ) వాతావరణం
బడి ప్రాంగణాన్ని అడ్డంకులు లేకుండా తీర్చిదిద్దేటప్పుడు చక్రాల కుర్చీలో వచ్చే పిల్లలు, నడక సాధనాలు (వాకర్లు) వాడేవారు, చేతికర్రలు, ఊతకర్రలతో నడిచేవారిని దృష్టిలో పెట్టుకోవాలి.
- బడికి సులభంగా రావడానికి, వెళ్లడానికి దారి; లోపలికి వచ్చే వాహనాలు నెమ్మదిగా కదలడానికి వేగ నిరోధకాలు (స్పీడ్ బ్రేకర్లు).
- తరగతి గదిలోనే కాకుండా బడిలోని ఇతర స్థలాల్లో కూడా హాయిగా తిరిగేలా; మరుగుదొడ్డి, ఆట స్థలానికి సులభంగా వెళ్లేలా; భోజనం, నీళ్లు తాగే ఏర్పాట్లు; తగిన ఫర్నిచర్.
- అవసరమైన చోట వాలు ప్రాంతాలు (ర్యాంపులు); వరండాల్లో ఎప్పుడూ నడవగలిగేలా తగిన శ్రేణీకృత (గ్రేడెడ్) పిట్టగోడ - రెయిలింగ్.
- పెద్ద తలుపులు, వెడల్పాటి ద్వారాలతో చక్రాల కుర్చీ లోపలికి వెళ్లగలిగే మరుగుదొడ్లు.
- ఆట స్థలంలో సహాయ పరికరాలు వాడే పిల్లలకు ఎగుడుదిగుడు లేని దారులు; వీలైనంత విశాలమైన తరగతి గదులు; ఊతకర్రలతో, చక్రాల కుర్చీతో వచ్చిన పిల్లలు అరలతో కూడిన బల్ల దగ్గరకు సౌకర్యంగా వెళ్లి కూర్చునేలా అమరిక.
- పాఠశాల భద్రత కోసం ఒక విధానం నిర్ణయించి అమలు చేయాలి.
- ఉపాధ్యాయులు, పనివారు, సహాయక సిబ్బందికి శిక్షణ: కృత్రిమ అవయవాలు అమర్చడం, సహాయ పరికరాలు, ఊతకర్రలు, కాలిపర్లు వాడటం; చక్రాల కుర్చీని బిగించడం (లాక్), వదులు చేయడం, తోయడం ఓర్పుతో చేయడం.
- ఇతర విద్యార్థుల వైఖరి మార్చడం: వైకల్యం ఉన్న విద్యార్థుల అవసరాలు, ప్రాథమిక హక్కులు, వారితో ఎలా మెలగాలి, సహాయం చేసేవారిని ఎలా గౌరవించాలి అనేవి ఉపాధ్యాయులు వివరంగా చెప్పాలి. కుటుంబాలకూ సానుకూల దృక్పథం పై శిక్షణ.
- బడికి వెళ్లాలంటే నిర్మాణ నిపుణుల సహాయంతో పైకి తీసుకెళ్లే యంత్రం (లిఫ్ట్), చక్కటి వాలు మెట్లు, విశాల రహదారులు వంటి సౌకర్యాలు అవసరం.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
రైలింగ్తో కూడిన ర్యాంపులు పాఠశాలలో ఈ పిల్లలకు అవసరం
- (1)వినికిడి లోపం
- (2)ఆటిజం
- (3)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
- (4)అభ్యసన సమస్యలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) సెరిబ్రల్ పాల్సీ
బడిలో పట్టుకోవడానికి కడ్డీలు (Railing) ఉన్న ర్యాంపు ఏ పిల్లలకు అవసరమో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ర్యాంపు అంటే మెట్లకు బదులు ఏటవాలుగా ఉండే దారి. చక్రాల కుర్చీ, నడక సాయం పరికరాలు వాడే పిల్లలు దీనిపై సులువుగా వెళ్తారు. పక్కన ఉండే రైలింగ్ పట్టుకుని నడిస్తే పడిపోకుండా సమతుల్యం దొరుకుతుంది. సెరిబ్రల్ పాల్సీ (మస్తిష్క పక్షవాతం) ఉన్న పిల్లల్లో కండరాలు బిగుసుకుపోవడం, సమతుల్యం లేకపోవడం, నడకలో ఇబ్బంది ఉంటాయి. అందుకే వాళ్లకు రైలింగ్ ఉన్న ర్యాంపు అవసరం. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3).
వినికిడి లోపం, ఆటిజం, అభ్యసన సమస్యలు ఉన్న పిల్లలకు సాధారణంగా నడకలో ఇబ్బంది ఉండదు. వాళ్లకు కావాల్సింది వినికిడి యంత్రాలు, దృశ్య సూచనలు, ప్రత్యేక బోధన పద్ధతులు. కాబట్టి (1), (2), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: ర్యాంపు, రైలింగ్, చక్రాల కుర్చీ: చలన వైకల్యం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ.
సెరిబ్రల్ పాల్సీ గల విద్యార్థికి విధిగా పాఠశాలలో ఉండవలసిన సౌకర్యం
- (1)బ్రెయిలీ సంకేతాలు
- (2)స్పీచ్ థెరపీ
- (3)రెయిలింగ్తో కూడిన ర్యాంపు
- (4)ఉపకారవేతనాలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) రెయిలింగ్తో కూడిన ర్యాంపు
సెరిబ్రల్ పాల్సీ (CP) ఉన్న విద్యార్థి కోసం పాఠశాలలో తప్పనిసరిగా ఉండాల్సిన సౌకర్యం ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
CP అంటే పుట్టుకకు ముందు, సమయంలో, లేదా తర్వాత మెదడుకు దెబ్బ తగలడం వల్ల కండరాల నియంత్రణ, కదలిక, శరీర సమతుల్యతలో సమస్య. చాలామంది చక్రాల కుర్చీ, క్రచ్లు, వాకర్ వాడతారు. మెట్లు ఎక్కలేరు. అందుకే అవరోధ రహిత వాతావరణం (Barrier-free Environment) కోసం పట్టుకోవడానికి రెయిలింగ్ ఉన్న ర్యాంపు ప్రతి పాఠశాలలో ఉండాలి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) రెయిలింగ్తో కూడిన ర్యాంపు.
బ్రెయిలీ సంకేతాలు (1) దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి. స్పీచ్ థెరపీ (2) కొందరు CP పిల్లలకు అవసరం కావచ్చు, కానీ అది థెరపిస్ట్ ఇచ్చే సేవ, పాఠశాల భౌతిక సౌకర్యం కాదు, అందరికీ అవసరం లేదు. ఉపకారవేతనాలు (4) ఆర్థిక సహాయం, సౌకర్యం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: కదలిక సమస్య = ర్యాంపు, రెయిలింగ్.
చలన సహాయ ఉపకరణాలు (మొబిలిటీ ఎయిడ్స్)
- కొందరు CP పిల్లలు, వెన్నెముక చీలిక ఉన్నవారు, కండరాల బలహీనత ఉన్నవారు ఆధారం లేకుండా కూర్చోలేరు, స్వశక్తితో ముందుకు వెళ్లలేరు. సాంకేతికంగా అనుకూలమైన చలన ఉపకరణాలు ఉంటే చాలా పనులు సులువుగా చేసుకోగలరు.
- చక్రాల కుర్చీ: మార్కెట్లో చాలా రకాలు ఉన్నాయి; పిల్లవాడి శారీరక కొలతలను బట్టి సరైనది కొనాలి. పాదపీఠం సరైన ఎత్తులో ఉండాలి; కూర్చోగానే పట్టీలు కట్టడం మరచిపోకూడదు. తినడానికి, తాగడానికి, చదవడానికి, రాయడానికి వీలుగా కొంచెం వంపుతో కోసిన బల్ల (కటౌట్ ట్రే) అమర్చాలి.
- మోచేతి ఊతకర్రలు (ఎల్బో క్రచెస్), సాధారణ ఊతకర్రలు, చేతికర్రలు.
- కేయ్ వాకర్: మోకాళ్లు, తుంటి దగ్గర కొంత వంపు ఉండటం వల్ల నడవడానికి ఇతరుల సహాయంపై ఆధారపడే CP పిల్లలకు సహాయపడుతుంది.
- రోలేటర్లు, వాకర్లు: నడవడానికి శ్రమపడేవారికి, నడుస్తూ వెనక్కి పడిపోయేవారికి ఉపయోగం.
- స్ట్రోలర్లు: 5 సంవత్సరాల లోపు వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను శ్రమ లేకుండా గమ్యానికి చేర్చే తోపుడు బండ్లు; చికిత్సకుల సూచనతో తగినవి ఎంచుకోవాలి.
- నిలబడే ఉపకరణాలు (స్టాండింగ్ ఎయిడ్స్): సొంతంగా లేవలేని పిల్లలను నిలబెట్టడానికి.
- నడక ఉపకరణాలు: చేతికర్రలు, ఊతకర్రలు, నడకకు ఆధార స్టాండ్లు - నడకలో సమన్వయం, సమతుల్యత పెంచుతాయి.
- ఆర్థోటిక్స్ (కృత్రిమ ఆధార సాధనాలు): బలహీన కండరాలకు బయటి సాధనాలతో ఊతం ఇచ్చే వైద్య విధానం - ఉదా: చేతి ప్రాపు (హ్యాండ్ స్ప్లింట్), మోకాలి-చీలమండ పట్టీలు, కాలిపర్లు. దీనితో కొందరు నడవడం, నిలబడటం, ఆధారపడకుండా పనులు చేయడం నేర్చుకుంటారు.
- భోజన సహాయ ఉపకరణాలు: తినడానికి, తాగడానికి ఇబ్బంది పడేవారు కొంత స్వతంత్రంగా భోజనం చేయడానికి ప్రత్యేక చెంచాలు, కప్పులు మొదలైనవి.
- ప్రత్యేక సీటింగ్: చక్రాల కుర్చీలతో పాటు రకరకాల ప్రత్యేక కూర్చునే ఏర్పాట్లు.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
సెరిబ్రల్ పాల్సీ పిల్లలకు క్రింది ఉపకరణాలలో ఏది అవసరం
- (1)కంటి అద్దాలు
- (2)వినికిడి యంత్రం
- (3)చక్రాల కుర్చీ
- (4)అబాకస్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) చక్రాల కుర్చీ
సెరిబ్రల్ పాల్సీ (మస్తిష్క పక్షవాతం) ఉన్న పిల్లలకు ఇచ్చిన ఉపకరణాల్లో ఏది అవసరమో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
పుట్టుకకు ముందు, పుట్టే సమయంలో లేదా పుట్టిన కొద్దికాలానికే మెదడు దెబ్బతినడం వల్ల సెరిబ్రల్ పాల్సీ వస్తుంది. దీనిలో ముఖ్య సమస్య కదలిక, శరీర భంగిమ, కండరాల నియంత్రణ. చాలామంది పిల్లలు సొంతంగా నడవలేరు. అందుకే ఒకచోటు నుంచి మరోచోటుకు వెళ్లడానికి వాళ్లకు చక్రాల కుర్చీ (Wheel Chair) ప్రధాన సహాయక ఉపకరణం. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3).
కంటి అద్దాలు దృష్టి లోపానికి, వినికిడి యంత్రం వినికిడి లోపానికి ఇచ్చే ఉపకరణాలు. అబాకస్ లెక్కలు నేర్పే సాధనం. దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలకు గణితంలో ఎక్కువగా వాడతారు. కాబట్టి (1), (2), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: సెరిబ్రల్ పాల్సీ = చలన సమస్య = చక్రాల కుర్చీ.
సహాయ సాంకేతికత (అసిస్టివ్ టెక్నాలజీ - AT)
- సాంకేతికత అంటే: విసుగు, పునరావృతం తొలగించి మనిషికి ప్రత్యేకమైన పనులు చేయనిచ్చే ఏ సాధనమైనా; ప్రజలకు కావలసిన లక్ష్యాలు, వస్తువులు, సేవల కోసం జ్ఞానాన్ని అన్వయించడం; ఒక సమస్యను తక్కువ శ్రమతో పరిష్కరించడానికి ఒక సాధనాన్ని తయారు చేసి వాడే మార్గం.
- ICT (సమాచార, సమాచార ప్రసార సాంకేతికత): సమాచారంతో వ్యవహరిస్తుంది, సమాచార ప్రసారాన్ని సులభం చేస్తుంది. ఇందులో కంప్యూటర్ సాంకేతికత, నెట్వర్కింగ్, సమాచార సేకరణ-విశ్లేషణ, సమాచారాన్ని సమర్థంగా నిర్వహించడం ఉంటాయి; ఇది పరస్పర చర్యాత్మకం, వినూత్నం, వినోదాత్మకం.
- సహాయ సాంకేతికత: మార్కెట్లో నేరుగా కొన్నదైనా, మార్చినదైనా, వ్యక్తికి తగ్గట్టు తయారు చేసినదైనా - వైకల్యం ఉన్నవారి క్రియాత్మక సామర్థ్యాలను పెంచడానికి, నిలపడానికి, మెరుగుపరచడానికి వాడే ఏ వస్తువు, పరికరం లేదా ఉత్పత్తి వ్యవస్థ అయినా.
AT రకాలు:
ఫర్నిచర్, పని ఉపరితలాలు, పని కేంద్రాలు
చలన పరికరాలు
రోజువారీ పనులకు తక్కువ సాంకేతిక (లో-టెక్) సహాయ పరికరాలు
కంప్యూటర్ వాడకానికి హార్డ్వేర్, సాఫ్ట్వేర్
తక్కువ దృష్టి, దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి సాధనాలు
వినికిడి లోపానికి సాధనాలు
ప్రత్యామ్నాయ, అనుబంధ సమాచార ప్రసార (AAC) పరికరాలు, సాఫ్ట్వేర్
రోజువారీ జీవనానికి ఎలక్ట్రానిక్ సహాయకాలు (EADL) లేదా పరిసర నియంత్రణ యూనిట్లు (ECU)
అమర్చే (మౌంటింగ్) పరికరాలు, ఇతర పనితీరు సాధకాలు
అనేక AT పరికరాలను వాడటానికి సింగిల్ స్విచ్లు, కంట్రోలర్లు
ఉపయోగాన్ని బట్టి AT వర్గాలు: సమాచార ప్రసారం - చిత్ర బోర్డులు; చలనం - నిలబడే, నడిచే పరికరాలు; కంప్యూటర్ - స్క్రీన్ రీడర్లు, కంటి చూపుతో నడిచే వ్యవస్థలు; ఎర్గనామిక్ - సర్దుబాటు బల్లలు, మణికట్టు ఆధారాలు.
సమ్మిళిత సాంకేతికత (ఇన్క్లూజివ్ టెక్నాలజీ): మానవాళి మేలుకు శాస్త్రీయ పురోగతిని అన్వయించడం; పౌరులందరి హక్కులకు మద్దతు; అభ్యసనం, సమాచార ప్రసారం, జీవనానికి తోడ్పాటు; అందరినీ సాధికారులను చేయడం. కాబట్టి ఇది ఆచరణాత్మకంగా, చౌకగా, సరళంగా (ఫ్లెక్సిబుల్), సాంస్కృతికంగా తగినదిగా ఉండాలి.
భావ వ్యక్తీకరణకు ఇతర మార్గాలు (AAC)
- భావ వ్యక్తీకరణ అంటే ఇద్దరు లేదా ఎక్కువ మంది మధ్య సమాచారం పంచుకోవడం; సామాజికంగా ఎదగడానికి ఇది అవసరం. ఇది ప్రతి ఒక్కరి హక్కు.
- మాట ఒక సాధనం; హావభావాలు, ముఖ కవళికలు, కళ్లతో, వేళ్లతో చూపించడం, గొంతుతో చేసే ప్రయత్నం కూడా భావ వ్యక్తీకరణకు తోడ్పడతాయి. రాత, చదవడం, సంజ్ఞా భాష, చిత్రాలు, కొత్త గుర్తులు (బ్లిస్ సింబల్స్) కూడా సాధనాలే.
- ప్రత్యామ్నాయ, అనుబంధ సమాచార ప్రసారం (AAC): అసలు మాట్లాడలేనివారికి, రకరకాల అనారోగ్యాల వల్ల సరిగ్గా మాట్లాడలేనివారికి, మాట పరిమితంగా ఉన్నవారికి లేదా వారు చెప్పింది ఇతరులకు అర్థం కానివారికి ఉపయోగపడే పద్ధతులు.
- సాంప్రదాయ పద్ధతిలో అర్థవంతమైన పదాలతో భావం చెబుతారు; ప్రత్యామ్నాయ పద్ధతిలో అర్థవంతమైన హావభావాలు, చిహ్నాలు, బొమ్మలు, రాసిన పదాలు లేదా మాట్లాడిన పదాలతో కూడా తెలపవచ్చు.
- కమ్యూనికేషన్ బోర్డులు: బొమ్మలు, చిత్రాలు, అక్షరాలు ఉన్న పలకలపై తాను చెప్పాలనుకున్న విషయాన్ని చూపించి తెలుపుతారు; గుర్తులు, రేఖాచిత్రాలు కూడా వాడవచ్చు.
- మాటలతో అడగలేని పిల్లల కోసం పెద్ద కాగితాలపై "నాకు సహాయం కావాలి", "నేను ఒకటి చెప్పాలనుకుంటున్నాను", "దయచేసి పిలవండి" వంటి వాక్యాలు, ముఖ్యమైన సహాయకుల ఫోటోలు, పెద్ద అక్షరాలు / సంఖ్యలతో కార్డులు చేయాలి.
- ఇతర AAC సాధనాలు: సంకేతాలు, హావభావాలు; చెప్పాలనుకున్నది చూపించే పుస్తకాలు, బొమ్మలు, చిత్రాలు; రోజువారీ, వారపు కార్యక్రమాల జాబితా; భావాలు ఉన్న చిత్రపటాలు, పుస్తకాలు, చిన్న వస్తువులు, అక్షరాల పెద్ద పలకలు; మాట్లాడించే (వాయిస్ ఔట్పుట్) పరికరాలు, కంప్యూటర్లు.
- నేర్పేటప్పుడు స్థలం, కాలం నిర్దేశించకూడదు; ఇది పిల్లవాడి రోజువారీ కార్యక్రమంలో భాగం కావాలి. ఆసక్తి, శ్రద్ధను బట్టి అన్ని సందర్భాల్లో నేర్పాలి. బహుళ వైకల్యాలు, పెద్ద వయసులో వచ్చిన పక్షవాతం, తీవ్ర నరాల బలహీనత లేదా దెబ్బల వల్ల మాట పోయినవారికి త్వరగా నేర్పే ప్రయత్నం చేయాలి. ఇంట్లో, బడిలో అందరూ సహకరించాలి.
పరీక్ష కోణం: CP పిల్లలకు బడిలో ఉండాల్సిన సౌకర్యం - రెయిలింగ్తో కూడిన ర్యాంప్; అవసరమైన పరికరం - చక్రాల కుర్చీ. కేయ్ వాకర్ - మోకాళ్లు, తుంటి వంపు ఉన్నవారికి. స్ట్రోలర్ - 5 ఏళ్ల లోపు పిల్లలకు. ఆర్థోటిక్స్ ఉదాహరణ - హ్యాండ్ స్ప్లింట్. AT వర్గాలు: సమాచార ప్రసారం - చిత్ర బోర్డులు; చలనం - నిలబడే, నడిచే పరికరాలు; కంప్యూటర్ - స్క్రీన్ రీడర్లు, కంటి చూపుతో నడిచే వ్యవస్థ; ఎర్గనామిక్ - సర్దుబాటు బల్లలు, మణికట్టు ఆధారాలు.
మెమొరీ కోడ్: అవరోధరహిత బడి "ర-రె-వె-మ": ర్యాంపు, రెయిలింగ్, వెడల్పాటి తలుపులు, మరుగుదొడ్డి అందుబాటు. సమ్మిళిత సాంకేతికత "ఆ-చౌ-స-సం": ఆచరణాత్మకం, చౌక, సరళం, సంస్కృతికి తగినది.