AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 11 / 13 · ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్ (ASD): స్వభావం, రకాలు, లక్షణాలు

నేటి నిర్ధారణ దృష్టి: DSM-5 / DSM-5-TR

పైన చెప్పిన 5 రకాల విభజన ఇప్పుడు చరిత్ర మాత్రమే. అమెరికన్ సైకియాట్రిక్ అసోసియేషన్ 2013లో DSM-5ను, 2022లో DSM-5-TRను విడుదల చేసింది.

ఏం మారింది?

DSM-5 నిర్ధారణ ప్రమాణాలు

ప్రమాణం A: సామాజిక సమాచార ప్రసారం, సామాజిక పరస్పర చర్యల్లో నిరంతర లోపాలు - అనేక సందర్భాల్లో; మూడూ ఉండాలి:

  1. సామాజిక-భావోద్వేగ పరస్పరతలో లోపం - అసాధారణ సామాజిక విధానం, ముందుకు వెనక్కు సాగే సంభాషణ లేకపోవడం, ఆసక్తులు-భావాలు పంచుకోకపోవడం, పరస్పర చర్య మొదలుపెట్టకపోవడం / స్పందించకపోవడం.
  2. సామాజిక చర్యలో వాడే మాటలు లేని ప్రవర్తనల్లో లోపం - ఐ కాంటాక్ట్, శరీర భాష, సైగలు, ముఖ కవళికలు సరిగా లేకపోవడం లేదా అసలు లేకపోవడం.
  3. సంబంధాలను ఏర్పరచుకోవడం, నిలుపుకోవడం, అర్థం చేసుకోవడంలో లోపం - సందర్భానికి తగ్గట్టు ప్రవర్తన మార్చలేకపోవడం, ఊహాత్మక ఆట పంచుకోలేకపోవడం, స్నేహాలు చేయలేకపోవడం, తోటివారిపై ఆసక్తి లేకపోవడం.

ప్రమాణం B: పరిమిత, పునరావృత ప్రవర్తనలు, ఆసక్తులు, కార్యకలాపాలు - ఈ 4 లో కనీసం 2 ఉండాలి:

  1. మూసపోసిన / పునరావృత చలనాలు, వస్తువుల వాడకం, మాట (ఉదా: సాధారణ మూస చలనాలు, బొమ్మలను వరుసగా పేర్చడం, వస్తువులను తిప్పడం, ఎకోలాలియా, తమకే ప్రత్యేకమైన పదబంధాలు).
  2. ఒకేలా ఉండాలనే పట్టు, దినచర్యలో వశ్యత లేకపోవడం, ఆచారబద్ధ ప్రవర్తన (ఉదా: చిన్న మార్పుకే తీవ్ర కలత, రోజూ అదే దారి, అదే ఆహారం కావాలనడం).
  3. తీవ్రతలో, దృష్టిలో అసాధారణమైన, బాగా పరిమితమైన స్థిర ఆసక్తులు (ఉదా: అసాధారణ వస్తువులపై బలమైన అనుబంధం).
  4. సంవేదనలకు అతి స్పందన లేదా తక్కువ స్పందన (హైపర్ / హైపో రియాక్టివిటీ), లేదా పరిసరాల సంవేదన అంశాలపై అసాధారణ ఆసక్తి (ఉదా: నొప్పి / వేడి / చల్లదనం పట్ల స్పష్టమైన ఉదాసీనత, కొన్ని శబ్దాలు-స్పర్శలకు ప్రతికూల స్పందన, వస్తువులను అతిగా వాసన చూడటం / తాకడం, వెలుగులు-తిరిగే వస్తువులపై మోహం).

ప్రమాణం C: లక్షణాలు తొలి అభివృద్ధి కాలంలోనే ఉండాలి. (సామాజిక అవసరాలు పిల్లవాడి పరిమిత సామర్థ్యాన్ని మించే వరకు పూర్తిగా బయటపడకపోవచ్చు; తర్వాత నేర్చుకున్న వ్యూహాలతో కప్పబడవచ్చు.)

ప్రమాణం D: లక్షణాలు సామాజిక, వృత్తి, ఇతర ముఖ్య రంగాల ప్రస్తుత పనితీరులో వైద్యపరంగా గణనీయమైన లోపం కలిగించాలి.

ప్రమాణం E: లక్షణాలను మేధో వైకల్యం లేదా సార్వత్రిక అభివృద్ధి ఆలస్యం (గ్లోబల్ డెవలప్‌మెంటల్ డిలే) తో బాగా వివరించగలిగేవి కాకూడదు. (ID, ASD తరచూ కలిసే ఉంటాయి; రెండూ కలిపి నిర్ధారించాలంటే సామాజిక సమాచార ప్రసారం ఆ పిల్లవాడి సాధారణ అభివృద్ధి స్థాయి కంటే తక్కువగా ఉండాలి.)

తీవ్రత స్థాయిలు

తీవ్రతను ప్రమాణం A (సామాజిక సమాచార ప్రసారం), ప్రమాణం B (పరిమిత-పునరావృత ప్రవర్తనలు) రెండింటికీ విడివిడిగా పేర్కొంటారు.

స్థాయిపేరుఅర్థం
స్థాయి 1మద్దతు అవసరంతేలికపాటి; మద్దతు లేకపోతే సామాజిక ఇబ్బందులు గమనించదగ్గవిగా ఉంటాయి
స్థాయి 2గణనీయమైన మద్దతు అవసరంమధ్యస్థ; మద్దతు ఉన్నా స్పష్టమైన లోపాలు
స్థాయి 3చాలా గణనీయమైన మద్దతు అవసరంఅత్యంత తీవ్రం; రోజువారీ పనితీరులో తీవ్ర లోపాలు
DSM-5 తీవ్రత స్థాయిలు: మద్దతు అవసరం పెరుగుతూ స్థాయి 1 → 3
DSM-5 తీవ్రత స్థాయిలు: మద్దతు అవసరం పెరుగుతూ స్థాయి 1 → 3

పరీక్ష కోణం: DSM-5 (2013) / DSM-5-TR (2022) - ఒకే ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్; ఆస్పర్జర్స్, PDD-NOS, CDD ఇప్పుడు వేర్వేరు నిర్ధారణలు కావు. ప్రమాణాలు: ఏ (3 అన్నీ) + బీ (4 లో కనీసం 2) + సీ + డీ + ఈ. తీవ్రత స్థాయిలు 3: స్థాయి 1 - మద్దతు, స్థాయి 2 - గణనీయమైన మద్దతు, స్థాయి 3 - చాలా గణనీయమైన మద్దతు. సంవేదన సమస్యలు ప్రమాణం B4 లో చేరాయి.

మెమొరీ కోడ్: "A లో అన్నీ 3, B లో 4కి 2" - ప్రమాణం A లోని 3 అన్నీ, ప్రమాణం B లోని 4 లో కనీసం 2. తీవ్రత స్థాయి పెరిగే కొద్దీ మద్దతు పెరుగుతుంది: 1 మద్దతు → 2 గణనీయమైన మద్దతు → 3 చాలా గణనీయమైన మద్దతు. DSM-5 = 2013, DSM-5-TR = 2022 ("13 లో 5, 22 లో TR").

అంశం 11 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

DSM-5 నిర్ధారణ ప్రమాణం A (సామాజిక సమాచార ప్రసారం, సామాజిక పరస్పర చర్యల్లో నిరంతర లోపాలు) లోని 3 అంశాల్లో ఎన్ని ఉండాలి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) మూడూ ఉండాలి

ప్రమాణం A లో సామాజిక-భావోద్వేగ పరస్పరత లోపం, మాటలు లేని ప్రవర్తనల లోపం, సంబంధాలు ఏర్పరచుకోవడం-నిలుపుకోవడంలో లోపం అనే 3 అంశాలు ఉన్నాయి; ASD నిర్ధారణకు ఈ మూడూ ఉండాలి.

"కనీసం 2" అనేది ప్రమాణం B నియమం (4 లో 2); ప్రమాణం A నియమం కాదు. "కనీసం 1", "ఏదీ తప్పనిసరి కాదు" అనేవి ప్రమాణానికి విరుద్ధం.

ప్రశ్న 2 / 5

DSM-5 లో సంవేదనలకు అతి / తక్కువ స్పందనను ఏ నిర్ధారణ ప్రమాణంలో చేర్చారు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) బీ4

సంవేదనలకు అతి స్పందన లేదా తక్కువ స్పందన (హైపర్ / హైపో రియాక్టివిటీ), పరిసరాల సంవేదన అంశాలపై అసాధారణ ఆసక్తి - ఇవి DSM-5 లో ప్రమాణం B4 గా కొత్తగా చేరాయి.

ఏ2 అనేది ఐ కాంటాక్ట్, సైగలు వంటి మాటలు లేని ప్రవర్తనల లోపం. బీ1 మూసపోసిన చలనాలు, ఎకోలాలియా వంటివి. ప్రమాణం E ప్రకారం లక్షణాలను ID లేదా గ్లోబల్ డెవలప్‌మెంటల్ డిలేతో వివరించగలిగేవి కాకూడదని చెబుతుంది.

ప్రశ్న 3 / 5

DSM-IV లోని ఆటిజం "ట్రయాడ్" DSM-5 లో "డయాడ్" (2 రంగాలు) గా మారింది. ఆ 2 రంగాలు ఏవి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) సామాజిక సమాచార ప్రసారం-సామాజిక పరస్పర చర్య (ఏ); పరిమిత-పునరావృత ప్రవర్తనలు (బీ)

DSM-5 లో సామాజిక సమాచార ప్రసారం, సామాజిక పరస్పర చర్య కలిసి ఒకే రంగం (ఏ) అయ్యాయి; పరిమిత, పునరావృత ప్రవర్తనలు, ఆసక్తులు రెండో రంగం (బీ). అందుకే ట్రయాడ్ ఇప్పుడు డయాడ్.

భాషా ఆలస్యం విడి రంగం కాదు. మేధో లోపం, చలన లోపం ఆటిజం ప్రధాన రంగాలు కావు. సంవేదన సమస్యలు బీ4 లో భాగం మాత్రమే; ఏకాగ్రత లోపం ప్రమాణాల్లో లేదు.

ప్రశ్న 4 / 5

DSM-5 లో రెట్ సిండ్రోమ్‌ను ASD రకంగా కాకుండా ప్రత్యేక స్థితిగా చూడటానికి కారణం ఏమిటి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) దానికి జన్యు కారణం (MECP2) తెలిసింది

రెట్ సిండ్రోమ్‌కు MECP2 జన్యువులో మార్పు అనే స్పష్టమైన జన్యు కారణం తెలిసింది. అందుకే DSM-5 దానిని ASD రకంగా కాకుండా ప్రత్యేక జన్యు స్థితిగా చూస్తుంది.

రెట్స్ దాదాపు పూర్తిగా అమ్మాయిల్లోనే వస్తుంది, అబ్బాయిల్లో కాదు. దానిలో 5-18 నెలల మధ్య రిగ్రెషన్ ఉంటుంది. లక్షణాలు 1-4 ఏళ్ల మధ్య కనిపిస్తాయి, 10 ఏళ్ల తర్వాత కాదు.

ప్రశ్న 5 / 5

ఒక పిల్లవాడు రోజూ అదే దారిలో బడికి రావాలని పట్టుపడతాడు; దారి కొంచెం మారినా తీవ్రంగా కలత చెందుతాడు. DSM-5 ప్రకారం ఇది ఏ ప్రమాణ అంశానికి ఉదాహరణ?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) బీ2 - ఒకేలా ఉండాలనే పట్టు

చిన్న మార్పుకే తీవ్ర కలత, రోజూ అదే దారి, అదే ఆహారం కావాలనడం వంటివి బీ2 - ఒకేలా ఉండాలనే పట్టు, దినచర్యలో వశ్యత లేకపోవడం కిందకు వస్తాయి.

బీ1 లో బొమ్మలను వరుసగా పేర్చడం, ఎకోలాలియా వంటి పునరావృత చలనాలు-మాట ఉంటాయి. బీ3 అసాధారణ వస్తువులపై బలమైన అనుబంధం వంటి స్థిర ఆసక్తులు. ఏ1 సంభాషణ, భావాలు పంచుకోవడంలో లోపం - ఇది దినచర్య పట్టుకు సంబంధించినది కాదు.