ప్రయోగశాల పరీక్షలు: చరిత్రను బట్టి నిర్ణయం
ఏ ప్రయోగశాల పరీక్ష చేయాలో క్లినికల్ చరిత్ర, శారీరక పరీక్ష, కుటుంబ చరిత్రను బట్టి నిర్ణయిస్తారు. అన్ని పరీక్షలూ అందరికీ కాదు.
| కనిపించిన సూచన | చేసే పరీక్ష |
|---|---|
| తినకూడని వస్తువులు తినడం (పైకా) | సీసం (లెడ్) స్క్రీనింగ్ |
| పెరుగుదల లోపం / ఎదుగుదల లేకపోవడం | థైరాయిడ్ పనితీరు పరీక్ష |
| చక్రీయ వాంతులు, ప్రోటీన్ పడకపోవడం | జీవక్రియ (మెటబాలిక్) స్క్రీనింగ్, అమైనో ఆమ్ల క్రోమాటోగ్రఫీ |
| అభివృద్ధి తిరోగమనం (కుటుంబ చరిత్ర / నాడీ పరీక్ష సూచిస్తే) | జాగ్రత్తగా ఆలోచించి మరిన్ని పరీక్షలు |
జన్యు పరీక్ష, జన్యు సలహా
- మార్గదర్శక నిపుణుల బృందం అభిప్రాయం ప్రకారం సాధారణ ప్రయోగశాల పరీక్షల్లో కనీసం ఇవి ఉండాలి: హై-రిజల్యూషన్ కారియోటైప్, ఫ్రాజైల్ X ప్రోబ్ (FMR1 జన్యువు కోసం DNA ప్రోబ్).
- వీటితో పెద్ద క్రోమోజోమ్ రుగ్మతలు తెలుస్తాయి, కానీ క్రోమోజోమ్ కాని జన్యు రుగ్మతలను తోసిపుచ్చలేం. అందుకే జన్యు నిపుణుడి (జెనెటిసిస్ట్) సలహా అవసరమా, బుద్ధిమాంద్యత ఉంటే దాని కారణం తెలుసుకోవడానికి మరిన్ని పరీక్షలు కావాలా అని వైద్యుడు నిర్ణయించాలి.
- పరిశోధన ఉపయోగం నిరూపిస్తే, క్రోమోజోమ్ 15 (క్యూ భాగం) అసాధారణతల కోసం FISH పరీక్ష లాంటివి అనుభవం ఉన్న వైద్యుడు నిర్ణయిస్తాడు.
- లక్షణాలు రెట్స్ డిజార్డర్ను పోలి ఉన్నాయేమో చూడాలి; దానికి ఇప్పుడు ప్రత్యేక జన్యు పరీక్ష (MECP2) ఉంది.
- కొద్ది కేసుల్లో ఇతర క్రోమోజోమ్ అసాధారణతలు (క్రోమోజోమ్ 7 క్యూ భాగం సహా) కూడా ASD తో ముడిపడి ఉన్నాయి; మరిన్ని పరీక్షల లాభాలను అంచనా వేసి కుటుంబంతో చర్చించాలి.
- జన్యు పరీక్ష ప్రాముఖ్యత చాలా ఎక్కువ: ఒక ASD బిడ్డ ఉన్న కుటుంబంలో మరో బిడ్డకు ASD వచ్చే ప్రమాదం పెరుగుతుంది. మొత్తం ప్రమాదం సుమారు 6%; తెలిసిన జన్యు కారణం దొరికితే ఇది చాలా ఎక్కువ (లేదా తక్కువ) కావచ్చు. ఆ కారణం ఇతర కుటుంబ సభ్యుల ప్రమాదాన్నీ ప్రభావితం చేస్తుంది.
నాడీ ప్రయోగశాల పరీక్షలు
ఇవి సాధారణ పరీక్షలు కావు; ఒక్కొక్కరి అవసరాన్ని బట్టి పరిశీలిస్తారు.
| పరీక్ష | ఎప్పుడు |
|---|---|
| EEG | మూర్ఛల చరిత్ర; భాష లేదా ప్రవర్తనలో నిర్ధారిత తిరోగమనం (ASD లో సాధారణంగా కనిపించే దానికంటే ఎక్కువ); క్లినికల్ నాడీ అసాధారణతలు |
| MRI లేదా CAT స్కాన్ (కపాలం) | క్లినికల్ నాడీ అసాధారణతలు: చిన్న తల, నాడీ అసమానతలు (ఒక వైపు తేడా), తల చుట్టుకొలత వేగంగా పెరగడం. ఒంటరిగా తల పెద్దగా ఉండటం (ఐసోలేటెడ్ మాక్రోసెఫాలీ) మాత్రమే అయితే సాధారణంగా స్కానింగ్ అవసరం లేదు |
| నిద్ర EEG / వీడియో EEG | లాండౌ-క్లెఫ్నర్ సిండ్రోమ్ (సంపాదిత మూర్ఛ వాచాహీనత - అక్వైర్డ్ ఎపిలెప్టిక్ అఫేసియా) అనుమానం ఉంటే; ఇందులో బయటికి కనిపించని మూర్ఛ చర్య వల్ల గ్రాహక, వ్యక్తీకరణ భాష క్రమంగా పోతుంది |
| మూత్రంలో ఆర్గానిక్ ఆమ్లాల పరీక్ష | క్షీణించే (డీజెనరేటివ్) నాడీ రుగ్మత అనుమానం ఉంటే |
ఇతర ప్రయోగశాల పరీక్షలు
- అలర్జీ పరీక్షలు, సూక్ష్మ ఖనిజాల (ట్రేస్ మినరల్) విశ్లేషణ, రోగనిరోధక పరీక్షలు - క్లినికల్ చరిత్ర లేదా అదనపు లక్షణాలు సూచిస్తేనే.
- క్లినికల్గా అవసరం లేకపోతే, ASD నిపుణుడి మూల్యాంకనానికి ముందే చొరబాటు (ఇన్ట్రూసివ్) నాడీ పరీక్షలు చేయించడం సాధారణ పద్ధతి కాకూడదు.
సంవేదన మూల్యాంకనం: చూపు, వినికిడి
| చూపు | వినికిడి | |
|---|---|---|
| ఎందుకు | వికాస వైకల్యాలు ఉన్న పిల్లల్లో మెల్లకన్ను (స్ట్రాబిస్మస్), దూరదృష్టి (హైపరోపియా), హ్రస్వదృష్టి (మయోపియా) సాధారణం | ASD అనుమానం ఉన్న ప్రతి పిల్లవాడికీ తగిన పద్ధతిలో వినికిడి స్క్రీనింగ్ చేయాలి |
| ఏం చేస్తారు | నిర్ధారణ సమయంలోనే క్రియాత్మక చూపు గురించి ప్రశ్నలు, పరిశీలన; కంటి కదలికలు (ఎక్స్ట్రా-ఆక్యులర్ మూవ్మెంట్స్), కనుపాప స్పందనలు, కంటి ఆకృతి నమోదు; శిశువులు, చిన్నారులు, పూర్వ-పాఠశాల పిల్లలకు తగిన పద్ధతుల్లో (క్రియాత్మక చూపు స్క్రీనింగ్ / ఇతర ప్రామాణిక పద్ధతులు) స్క్రీనింగ్ | ఆందోళన ఉంటే అధికారిక వినికిడి మదింపుకు పంపాలి; స్క్రీనింగ్ చేయలేకపోయినా, పిల్లవాడు స్క్రీనింగ్లో విఫలమైనా శిశు ఆడియాలజిస్టుకు పంపాలి |
| ఎవరికి పంపాలి | తల్లిదండ్రులకు / నిపుణులకు ఆందోళన ఉంటే శిశు నేత్ర వైద్యుడు (ఆప్తాల్మాలజిస్ట్) లేదా ఆప్టోమెట్రిస్ట్ | శిశు ఆడియాలజిస్టు |
| ప్రత్యేక గమనిక | పద్ధతులు ఆ రంగపు వృత్తిపరమైన ప్రమాణాలకు తగినట్లు ఉండాలి | సహకరించని పిల్లలకు మత్తు ఇచ్చి శ్రవణ మెదడుకాండ ఉద్భవ పొటెన్షియల్స్ (ABR / BERA) చేయవలసి రావచ్చు. నవజాత శిశు స్క్రీనింగ్ ఒక్కటే చాలదు - శైశవంలో, చిన్నతనంలో గాయం లేదా జబ్బు (మళ్ళీ మళ్ళీ చెవి సంక్రమణలు) వల్ల తర్వాత వినికిడి లోపం రావచ్చు |

పరీక్ష కోణం: కనీస జన్యు పరీక్షలు = హై-రిజల్యూషన్ కారియోటైప్ + ఫ్రాజైల్ X DNA ప్రోబ్ (FMR1). రెట్స్ = MECP2 పరీక్ష. ASD తోబుట్టువుల ప్రమాదం మొత్తంగా సుమారు 6%. పైకా → సీసం స్క్రీనింగ్; ఎదుగుదల లోపం → థైరాయిడ్; చక్రీయ వాంతులు → జీవక్రియ స్క్రీనింగ్. లాండౌ-క్లెఫ్నర్ = సంపాదిత మూర్ఛ వాచాహీనత → నిద్ర / వీడియో EEG. ASD అనుమానం ఉన్న ప్రతి పిల్లవాడికీ వినికిడి స్క్రీనింగ్; నవజాత స్క్రీనింగ్ చాలదు.
మెమొరీ కోడ్: "పై-సీ, పె-థై, వాం-జీ" - పైకా → సీసం; పెరుగుదల లోపం → థైరాయిడ్; వాంతులు → జీవక్రియ పరీక్ష. "కారియో + ఫ్రాజైల్ = కనీసం రెండు".