- ఆధునిక సాంకేతికత చాలా వేగంగా మారుతోంది; భారతదేశంలో ఎక్కువమంది దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి ఇంకా పూర్తిగా అందలేదు. హై-టెక్ పరికరాలు ఖరీదైనవి, కొన్ని అతి ఖరీదైనవి. అయినా ఇవి దృష్టి లోపం ఉన్నవారి విద్య, ఉపాధిపై గణనీయమైన ప్రభావం చూపుతున్నాయి.
- కంప్యూటర్లు దృష్టి లోపం ఉన్నవారి జీవితాలను సంపన్నం చేశాయి; కాలక్రమంలో ఏ పరికరమూ ఇంతకంటే గొప్ప ఘనత సాధించలేదు.
పఠన యంత్రాలు
| పరికరం | ఏం చేస్తుంది |
|---|---|
| కర్జ్వీల్ రీడింగ్ మెషిన్ | ముద్రిత/టైప్ చేసిన పాఠాన్ని స్కాన్ చేసి మాటగా (వాక్కుగా) మార్చే ఆప్టికల్ స్కానర్. పెద్ద జ్ఞాపకశక్తి, స్వయంచాలక కాంట్రాస్ట్ నియంత్రణ, పాఠం ఆకృతి విశ్లేషణ సాధనాలు, బహుభాషా సామర్థ్యం; ఇతర పరికరాలతో అనుసంధానం (ఇన్పుట్/అవుట్పుట్గా) |
| ఆప్టకాన్ (OPTACON) | పుస్తకం పరిమాణంలోని ఎలక్ట్రానిక్ పరికరం; జేబు కత్తి పరిమాణంలో కదిలే కెమెరా, వేలి కొన పరిమాణంలో స్పర్శ తెర. కుడి చేత్తో కెమెరాను ముద్రిత కాగితంపై కదిలిస్తే, కెమెరా చూసిన అక్షర ఆకారం కంపించే పిన్నుల ద్వారా ఎడమ చూపుడు వేలికి స్పర్శగా తెలుస్తుంది. పేరులోనే అర్థం: ఆప్టికల్ నుంచి టాక్టైల్ (స్పర్శ) కు మార్చేది. అనుభవం ఉన్నవారు నిమిషానికి 90 పదాల వరకు (బ్రెయిలీ వేగంలో సగం) చదవగలరని తయారీదారుల దావా. అంటే ఇది ముద్రిత (ఇంకు) పుస్తకాలను చదివే యంత్రం |
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
ముద్రణలో ఉన్న అంశాలను ఆంగ్ల భాషలోకి మౌఖిక రూపంలో మార్చి చెప్పే యంత్రం
- (1)క్లోజ్డ్ సర్క్యూట్ టెలివిజన్
- (2)మాట్లాడే కాలిక్యులేటర్
- (3)కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామ్
- (4)కర్జ్వైల్ చదివే యంత్రం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) కర్జ్వైల్ చదివే యంత్రం
ముద్రించిన అక్షరాలను ఆంగ్లంలో మాటలుగా (చదివి వినిపించే) మార్చే యంత్రం ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది దృష్టి లోపం గలవారికి ఉపయోగపడే సహాయక ఉపకరణం (Assistive Device).
రే కర్జ్వైల్ (Ray Kurzweil) 1970లలో కర్జ్వైల్ రీడింగ్ మెషీన్ను రూపొందించాడు. పుస్తకం పేజీని స్కాన్ చేసి, అక్షరాలను గుర్తించి (Optical Character Recognition), వాటిని కృత్రిమ స్వరంతో (Text-to-Speech) చదివి వినిపిస్తుంది. అంధులు ఇతరుల సహాయం లేకుండా ముద్రిత పుస్తకాలు చదవడానికి ఇది తోడ్పడింది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).
క్లోజ్డ్ సర్క్యూట్ టెలివిజన్ (CCTV) (1) అక్షరాలను తెరపై పెద్దవిగా చూపిస్తుంది; ఇది తక్కువ దృష్టి గలవారికి, మాటలుగా మార్చదు. మాట్లాడే కాలిక్యులేటర్ (2) లెక్కల సంఖ్యలను మాత్రమే పలుకుతుంది, ముద్రిత పాఠాన్ని చదవదు. కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామ్ (3) చాలా సాధారణ పదం, ఒక నిర్దిష్ట యంత్రం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ముద్రణ → మాట = కర్జ్వైల్ రీడింగ్ మెషీన్; పెద్దగా చూపడం = CCTV.
దృష్టి లోపం ఉన్న విద్యార్థులకు ముద్రణలో ఉన్న అంశాలను ఆంగ్ల భాషలో మౌఖిక రూపంలో మార్చి చదివే యంత్రం
- (1)Kurzweil Reading Machine
- (2)CCTV
- (3)SLAS Reading Machine
- (4)2D Teaching aids
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) Kurzweil Reading Machine
దృష్టి లోపం (Visual Impairment) ఉన్న విద్యార్థుల కోసం ముద్రించిన అక్షరాలను ఇంగ్లిష్లో మాటలుగా మార్చి చదివి వినిపించే సహాయక పరికరం (Assistive Device) పేరును ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
కర్జ్వైల్ రీడింగ్ మెషిన్ (Kurzweil Reading Machine)ను రే కర్జ్వైల్ 1970ల్లో తయారు చేశాడు. ఇది ముద్రించిన పేజీని స్కాన్ చేసి, అక్షరాలను గుర్తించి (OCR), వాటిని కృత్రిమ స్వరంలో ఇంగ్లిష్లో చదివి వినిపిస్తుంది. అంధ విద్యార్థులు బ్రెయిలీలో లేని పుస్తకాలను కూడా ఇలా ‘వినగలరు’. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).
CCTV (2) అక్షరాలను పెద్దవిగా చేసి తెర మీద చూపిస్తుంది; ఇది అల్ప దృష్టి (Low Vision) ఉన్నవారికి ఉపయోగపడుతుంది, మాటలుగా మార్చదు. SLAS రీడింగ్ మెషిన్ (3) ఈ ప్రశ్న వివరించే పరికరంగా ప్రామాణిక పుస్తకాల్లో కనిపించదు. 2D బోధనోపకరణాలు (4) చార్టులు, చిత్రాలు వంటి చదునైన సామగ్రి; అవి యంత్రాలు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: ముద్రణ → మాట (ఇంగ్లిష్) = కర్జ్వైల్; పెద్ద అక్షరాలు = CCTV.
బ్రెయిలీ కంప్యూటర్లు, బ్రెయిలీ ప్రదర్శనలు, ఎంబాసర్లు
- రిఫ్రెషబుల్ బ్రెయిలీ డిస్ప్లే (మారే బ్రెయిలీ ప్రదర్శన): కంప్యూటర్ తెరపై ఉన్న పాఠాన్ని పైకి లేచి-దిగే చిన్న పిన్నుల ద్వారా బ్రెయిలీ చుక్కలుగా చూపుతుంది; తెర మారగానే చుక్కలూ మారతాయి. ఉదా: IBM అనుకూల కంప్యూటర్లకు కలిపే "బ్రెయిలీ విండో"; ఉబ్బెత్తు చుక్కల రూపంలో ఫలితం ఇచ్చే మానిటర్-కీబోర్డు వ్యవస్థలు, "గెలాక్సీ పీజో" కంప్యూటర్.
- మాట్లాడే కంప్యూటర్లు: "గెలాక్సీ స్పీచ్" - మాట రూపంలో ఫలితం ఇచ్చే ప్రత్యేక కంప్యూటర్; మాట్లాడే వర్డ్ ప్రాసెసర్ - తన వాడుకదారుతో మాట్లాడే, తీసుకెళ్లగలిగే వర్డ్ ప్రాసెసర్, కంప్యూటర్ అందుబాటు పరికరం.
- బ్రెయిలీ నోట్ టేకర్లు: "బ్రెయిలీ ఎన్ స్పీక్" - జేబు పరిమాణ నోట్ టేకర్; వర్డ్ ప్రాసెసింగ్, క్యాలిక్యులేటర్, గడియారం, క్యాలెండర్గా పనిచేస్తుంది; 200 పుటల బ్రెయిలీ పాఠం నిల్వ. "వెర్సా బ్రెయిలీ" - 6 కీల ద్వారా ఇన్పుట్, ఉబ్బెత్తు చుక్కల రూపంలో ఫలితం; ఎడిటింగ్, ప్రోగ్రామింగ్, వర్డ్ ప్రాసెసింగ్.
- బ్రెయిలీ ఎంబాసర్: కంప్యూటర్ నుంచి బ్రెయిలీ ముద్రించే ప్రింటర్ - బ్రెయిలీ పాఠ్యపుస్తకాలను పెద్ద సంఖ్యలో తయారు చేస్తుంది. స్వీడన్ సంస్థ "ఇండెక్స్ బ్రెయిలీ" తయారుచేసే "ఇండెక్స్ ఎవరెస్ట్" - సాధారణ కాగితంపై కాగితం రెండు వైపులా (ఇంటర్పాయింట్) వేగంగా ముద్రించే నమ్మకమైన ఎంబాసర్; "ఇండెక్స్ 4×4 ప్రో" కూడా బ్రెయిలీ పాఠ్యపుస్తకాలు తయారుచేసే ఎంబాసర్.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
ఆధునిక ఉపకరణాలు వాటి ఉపయోగంతో జతపరచగా i) ఆప్టాకాన్ a) బ్రెయిలీ టెక్ట్స్బుక్స్ను ఉత్పత్తి చేయును. ii) ఇండెక్స్ 4×4 ప్రొ b) భాషణాన్ని అందించగలిగే సామర్థ్యం గలది. iii) సూపర్ బ్రెయిలీ c) దృష్టి సంబంధమైన దానిని స్పర్శకు అనుకూలంగా మార్పిడి చేసేది. iv) సామ్ d) కంప్యూటర్ కమాండ్స్తో బ్రెయిలీ సమాచారాన్ని అందజేయును.
- (1)i-c ii-a iii-d iv-b
- (2)i-d ii-b iii-c iv-a
- (3)i-c ii-b iii-a iv-d
- (4)i-b ii-c iii-d iv-a
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) i-c ii-a iii-d iv-b
దృష్టి లోపం ఉన్నవారి కోసం వాడే ఆధునిక ఉపకరణాలను వాటి ఉపయోగాలతో జతపరచమని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఆప్టాకాన్ (OPTACON = OPtical to TActile CONverter) పేరులోనే దాని పని ఉంది: కెమెరాతో ముద్రిత అక్షరాలను చదివి, వేలి కింద కంపించే పిన్నుల ద్వారా అక్షరాల ఆకారాన్ని స్పర్శగా మారుస్తుంది (c). ఇండెక్స్ 4×4 ప్రో ఒక బ్రెయిలీ ఎంబాసర్ (Braille Embosser); పెద్ద ఎత్తున బ్రెయిలీ పాఠ్యపుస్తకాలు ముద్రిస్తుంది (a).
ఈ రెండు జతలు i-c, ii-a ఉన్న ఆప్షన్ (1) ఒక్కటే. అధికారిక కీ ప్రకారం మిగతావి సూపర్ బ్రెయిలీ - కంప్యూటర్ కమాండ్ల సమాచారాన్ని బ్రెయిలీలో అందించడం (d), SAM - మాట (Speech) ను అందించగల ఉపకరణం (b). కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) i-c ii-a iii-d iv-b.
ఆప్షన్ (2), (4) ఆప్టాకాన్ను స్పర్శ మార్పిడితో జతచేయలేదు. ఆప్షన్ (3) ఇండెక్స్ ఎంబాసర్ను మాటతో జతచేసింది. అందుకే ఇవి తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: OPTACON = Optical → Tactile; Index = బ్రెయిలీ ఎంబాసర్.
మాటల సంశ్లేషణ (స్పీచ్ సింథసైజర్), స్క్రీన్ రీడర్లు
- స్పీచ్ సింథసైజర్: కంప్యూటర్లోని పాఠాన్ని మాటలుగా మార్చే వ్యవస్థ; మాట్లాడే పని చేసే భాగం ఇదే.
| రకం | వివరం |
|---|---|
| బాహ్య పరికరం | కంప్యూటర్కు బయటి నుంచి కలుపుతారు; స్పీకర్, హెడ్ఫోన్ సాకెట్ ఉంటాయి; వేర్వేరు యంత్రాలకు మార్చుకోవచ్చు |
| అంతర్గత పరికరం | చిప్ లేదా సర్క్యూట్ బోర్డుగా కంప్యూటర్ లోపల అమరుస్తారు; బాహ్య పరికరం కంటే వేగంగా పనిచేస్తుంది |
| సాఫ్ట్వేర్ ఆధారిత | కంప్యూటర్లో సాఫ్ట్వేర్గా లోడ్ చేస్తారు; కంప్యూటర్ సొంత శబ్ద వ్యవస్థ ద్వారానే మాట్లాడుతుంది; పత్రాలు చదవడానికి, విండోస్ ఆదేశాలు నడపడానికి |
- సింథసైజర్లో చూడాల్సిన ముఖ్య లక్షణాలు: స్వర నాణ్యత, పాఠాన్ని మాటగా మార్చే వేగం, జ్ఞాపకశక్తి అవసరం, కంప్యూటర్తో అనుకూలత, అందుబాటులో ఉన్న భాషల సంఖ్య.
- భాషా సాఫ్ట్వేర్: IIT చెన్నై (మద్రాస్) అన్ని భారతీయ భాషల్లో బ్రెయిలీ, భాషా ఫలితాలతో కంప్యూటర్ వాడేందుకు బ్రెయిలీ సాఫ్ట్వేర్, భాషా సాఫ్ట్వేర్ రూపొందించింది. చెన్నైలోని విద్యా వృక్ష స్వచ్ఛంద సంస్థ దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి ఈ సాఫ్ట్వేర్లో శిక్షణ ఇస్తూ, వాడుకదారులకు, సంస్థలకు ఉచితంగా అందిస్తోంది; భారతీయ భాషల్లో కీబోర్డు అమరిక, సూచనల పుస్తకం కూడా రూపొందించింది.
- స్క్రీన్ రీడర్లు: కంప్యూటర్ తెరపై ఉన్నదంతా చదివి వినిపించే సాఫ్ట్వేర్. ప్రసిద్ధమైనది JAWS (జాబ్ యాక్సెస్ విత్ స్పీచ్). ఇతరాలు: విండో-ఐస్, హాల్, అవుట్స్పోకెన్, ఉచిత సాఫ్ట్వేర్ NVDA. స్మార్ట్ఫోన్లలో కూడా అంతర్నిర్మిత స్క్రీన్ రీడర్లు (ఆండ్రాయిడ్లో టాక్బ్యాక్, ఐఫోన్లో వాయిస్ఓవర్) ఉన్నాయి; వీటితో దృష్టి లోపం ఉన్నవారు ఫోన్, యాప్లు స్వతంత్రంగా వాడుతున్నారు.
- పదాలు టైప్ చేయడానికి 6 కీలు మాత్రమే వాడే "మైక్రో రైటర్" వంటి ప్రత్యేక కీబోర్డులు కూడా ఉన్నాయి.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
'JAWS' ను విస్తరించగా
- (1)Juvenile Acceptance with Speech
- (2)Joke Awareness Writing System
- (3)Job Access with Speech
- (4)Job Account with Speed
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) Job Access with Speech
JAWS పూర్తి రూపం అడిగారు.
JAWS అంటే Job Access With Speech. ఇది ఒక Screen Reader Software. Computer తెరపై ఉన్న అక్షరాలను, మెనూలను గట్టిగా చదివి వినిపిస్తుంది. దీనితో దృష్టి లోపం ఉన్నవారు Keyboard ద్వారా Computer వాడగలరు, ఉద్యోగాల్లో (Job) పనిచేయగలరు. Braille Display తో కూడా ఇది పనిచేస్తుంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) Job Access with Speech.
మిగతా మూడు విస్తరణలు ఏ Software కీ సంబంధించినవి కావు. "Speed" అని కాదు, "Speech" (మాట) అని గుర్తుంచుకోండి; అప్పుడు (4) తప్పు అని తెలుస్తుంది. (1), (2) అర్థం లేని విస్తరణలు.
గుర్తుంచుకోండి: JAWS = Job Access With Speech, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి Screen Reader.
దృష్టి లోపం గల పిల్లలు ఈ సాఫ్ట్వేర్ ద్వారా కంప్యూటర్లో నేర్చుకుంటారు
- (1)JAWS
- (2)Windows
- (3)JEWS
- (4)Oracle
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) JAWS
దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలు Computer వాడటానికి ఉపయోగపడే సాఫ్ట్వేర్ ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
JAWS అంటే Job Access With Speech. ఇది ఒక స్క్రీన్ రీడర్ (Screen Reader). తెర మీద ఉన్న అక్షరాలు, మెనూలు, బటన్లను గొంతుతో చదివి వినిపిస్తుంది. Braille డిస్ప్లేకు కూడా పంపుతుంది. మౌస్ లేకుండా కీబోర్డ్ ఆదేశాలతోనే పని చేయవచ్చు. దీంతో దృష్టి లోపం ఉన్నవారు టైపింగ్, ఇంటర్నెట్, ఈమెయిల్ స్వతంత్రంగా వాడగలుగుతారు. NVDA కూడా ఇలాంటి ఉచిత స్క్రీన్ రీడర్.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) JAWS.
Windows (2) ఒక ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్, JAWS దానిపై నడుస్తుంది, కానీ అది ప్రత్యేకంగా దృష్టి లోపం ఉన్నవారి కోసం తయారైంది కాదు. JEWS (3) అనే సాఫ్ట్వేర్ లేదు, ఇది JAWS ను పోలిన తప్పుదారి పట్టించే ఆప్షన్. Oracle (4) డేటాబేస్ సాఫ్ట్వేర్.
గుర్తుంచుకోండి: JAWS = Job Access With Speech = తెర మీద ఉన్నది చదివి వినిపించే Screen Reader.
పరీక్ష కోణం: కర్జ్వీల్ రీడింగ్ మెషిన్ = ముద్రిత పాఠాన్ని మాటగా మారుస్తుంది. ఆప్టకాన్ = ఆప్టికల్ నుంచి స్పర్శకు (ముద్రణ చదివే యంత్రం; కెమెరా కుడి చేత్తో, ఎడమ చూపుడు వేలితో స్పర్శ; 90 పదాలు/నిమిషం). ఇండెక్స్ ఎంబాసర్ = బ్రెయిలీ పాఠ్యపుస్తకాల ముద్రణ. JAWS = జాబ్ యాక్సెస్ విత్ స్పీచ్ (స్క్రీన్ రీడర్ సాఫ్ట్వేర్). స్పీచ్ సింథసైజర్ 3 రకాలు: బాహ్య, అంతర్గత (వేగం ఎక్కువ), సాఫ్ట్వేర్. భారతీయ భాషల సాఫ్ట్వేర్ = IIT చెన్నై; శిక్షణ = విద్యా వృక్ష.
మెమొరీ కోడ్: "ఆప్-టా-కాన్" = ఆప్టికల్ + టాక్టైల్ + కాన్వర్టర్ (OPTACON) - "కంటికి కనిపించేది వేలికి". "కర్జ్వీల్ = కాగితం మాట్లాడుతుంది". JAWS = "ఉద్యోగానికి (జాబ్) దారి మాటతో (స్పీచ్)".