AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 1 / 13 · ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్ (ASD): స్వభావం, రకాలు, లక్షణాలు

ఆటిజం: పరిచయం, స్వభావం

ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్ (ASD) ఒకే వ్యాధి కాదు. ఇది నాడీ వ్యవస్థ, ప్రవర్తనకు సంబంధించిన రకరకాల లక్షణ సముదాయాల సమూహం. మెదడు పనితీరుపై ప్రభావం చూపే నాడీ సంబంధ / నాడీ అభివృద్ధి రుగ్మత ఇది. ఆలోచనలు, భావాలు, భాష, ఇతరులతో సంబంధాలు - ఈ అన్నింటిలో ఇబ్బంది తెస్తుంది.

వైకల్యాల త్రయం (ట్రయాడ్ ఆఫ్ ఇంపెయిర్‌మెంట్స్)

ఆటిజంలో అభివృద్ధి తేడాలు ప్రధానంగా మూడు రంగాల్లో కనిపిస్తాయి. ఈ మూడింటినీ కలిపి వైకల్యాల త్రయం (ట్రయాడ్ ఆఫ్ ఇంపెయిర్‌మెంట్స్) అంటారు.

రంగంఏం కనిపిస్తుంది
సామాజిక సంబంధాలుఇతరులతో కలవలేకపోవడం, స్నేహాలు చేయలేకపోవడం
సామాజిక సమాచార ప్రసారంమాట, సైగలు, ముఖ కవళికలు సరిగ్గా వాడలేకపోవడం
ఊహాశక్తి / ఆలోచన, ప్రవర్తన, ఆటలో దృఢత్వంపునరావృతమయ్యే, పరిమిత ఆటలు, ఆసక్తులు

మెమొరీ కోడ్: "సా-స-ఊ" - సామాజిక సంబంధాలు, సమాచార ప్రసారం, ఊహాశక్తి. త్రయం తెచ్చిన జంట "వి-గౌ 79" - వింగ్ + గౌల్డ్ = 1979.

వైకల్యాల త్రయం: మూడు రంగాలు కలిసే చోట ASD
వైకల్యాల త్రయం: మూడు రంగాలు కలిసే చోట ASD

ఆటిజంతో పాటు ఉండగల ఇతర సమస్యలు

ఆటిజం ఒంటరిగా కూడా రావచ్చు, లేదా వీటితో కలిసి రావచ్చు:

ఎన్ని సమస్యలు కలిసి ఉన్నా, ముందుగా దృష్టి పెట్టాల్సింది ఆటిజం పైనే.

"స్పెక్ట్రమ్" ఎందుకు అంటారు?

స్పెక్ట్రమ్: తేలిక నుంచి తీవ్రత వరకు - ఏ ఇద్దరూ ఒకేలా ఉండరు
స్పెక్ట్రమ్: తేలిక నుంచి తీవ్రత వరకు - ఏ ఇద్దరూ ఒకేలా ఉండరు

గుణాత్మక లోపం (క్వాలిటేటివ్ ఇంపెయిర్‌మెంట్)

అసమాన నైపుణ్య అభివృద్ధి (అన్‌ఈవెన్ స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్)

ఆటిజంలో అన్నిటికంటే గందరగోళంగా అనిపించే లక్షణం ఇదే. మామూలు 4 ఏళ్ల పిల్లవాడి అభివృద్ధి అన్ని రంగాల్లో దాదాపు 4 ఏళ్ల స్థాయిలోనే ఉంటుంది. కానీ ఆటిజం ఉన్న 4 ఏళ్ల పిల్లవాడిలో ఇలా ఉండవచ్చు:

నైపుణ్యంఆ పిల్లవాడి స్థాయి
మాట2 ఏళ్ల పిల్లవాడిలా
స్వయం సహాయ నైపుణ్యాలు3 ఏళ్ల పిల్లవాడిలా
సూక్ష్మ చలన నైపుణ్యాలు (ఫైన్ మోటార్)6 ఏళ్ల పిల్లవాడిలా
స్థూల చలన నైపుణ్యాలు (గ్రాస్ మోటార్)8 ఏళ్ల పిల్లవాడిలా
అసమాన నైపుణ్య అభివృద్ధి: 4 ఏళ్ల పిల్లవాడిలో నైపుణ్యాలు 2 నుంచి 8 ఏళ్ల స్థాయిల్లో
అసమాన నైపుణ్య అభివృద్ధి: 4 ఏళ్ల పిల్లవాడిలో నైపుణ్యాలు 2 నుంచి 8 ఏళ్ల స్థాయిల్లో

పరీక్ష కోణం: ట్రయాడ్ = సామాజిక సంబంధాలు + సమాచార ప్రసారం + ఊహాశక్తి/ఆలోచనలో దృఢత్వం. "స్పెక్ట్రమ్" = తేలిక నుంచి తీవ్రత వరకు పరిధి. ఆటిజంలో నైపుణ్యాలు ఉంటాయి కానీ వయసుకు తగ్గట్టు పెరగవు (క్వాలిటేటివ్ ఇంపెయిర్‌మెంట్), అభివృద్ధి అసమానంగా ఉంటుంది. శరీరం చూడటానికి మామూలుగానే ఉంటుంది, ప్రవర్తన ద్వారానే గుర్తిస్తాం.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 15 అక్టోబర్ 2026 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 91

భౌతికంగా సాధారణంగా కనబడుతున్నా కానీ వారి ప్రవర్తన ఆధారంగా సాధారణ వ్యక్తులనుండి వీరిని వేరుచేయగలం

  1. (1)డ్వార్ఫిజం
  2. (2)ఆటిజం
  3. (3)మస్తిష్క పక్షవాతం
  4. (4)ఆమ్లదాడికి గురైనవారు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ఆటిజం

శరీరం చూడటానికి మామూలుగానే ఉన్నా, కేవలం ప్రవర్తన చూసి మాత్రమే గుర్తించగలిగే వైకల్యం ఏది అని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఆటిజం (Autism) ఒక నాడీ అభివృద్ధి లోపం. ఈ పిల్లల ముఖం, శరీర నిర్మాణం సాధారణంగానే ఉంటాయి. కానీ కంటిలోకి చూడకపోవడం, పిలిస్తే పలకకపోవడం, ఒకే పనిని మళ్ళీ మళ్ళీ చేయడం, ఇతరులతో కలవకపోవడం, మాట ఆలస్యం కావడం వంటి ప్రవర్తనల ద్వారానే వీరిని గుర్తిస్తాం. కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) ఆటిజం.

మిగతావి ఎందుకు కావు: డ్వార్ఫిజం (1) ఉన్నవారి ఎత్తు చాలా తక్కువగా ఉంటుంది, అది కంటికి కనిపిస్తుంది. మస్తిష్క పక్షవాతం (3) లో కదలికలు, భంగిమ, నడకలో తేడా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఆమ్లదాడి బాధితుల (4) శరీరంపై గాయాల మచ్చలు కనిపిస్తాయి. ఈ మూడూ శారీరకంగా కనిపించే వైకల్యాలు.

గుర్తుంచుకోండి: "కనిపించని వైకల్యం, ప్రవర్తనలో బయటపడుతుంది" అంటే ఆటిజం.

అంశం 1 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

ఆటిజంలో "ట్రయాడ్ ఆఫ్ ఇంపెయిర్‌మెంట్స్" అనే భావనను 1979లో లండన్‌లోని కాంబర్‌వెల్ ప్రాంత అధ్యయనం ద్వారా ముందుకు తెచ్చిన వారు ఎవరు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) లోర్నా వింగ్, జూడిత్ గౌల్డ్

లోర్నా వింగ్, జూడిత్ గౌల్డ్ కలిసి 1979లో కాంబర్‌వెల్ ప్రాంతంలో చేసిన అధ్యయనం ద్వారా సామాజిక సంబంధాలు, సమాచార ప్రసారం, ఊహాశక్తి/ఆలోచనలో దృఢత్వం అనే మూడు రంగాల త్రయాన్ని ప్రతిపాదించారు. ఆటిజం ఒక స్పెక్ట్రమ్ అని కూడా లోర్నా వింగ్ వాదించారు.

లియో కానర్ 1943లో 11 మంది పిల్లలను వర్ణించారు, హాన్స్ ఆస్పర్జర్ 1944లో తేలికపాటి రూపాన్ని వర్ణించారు. బ్లూలర్ పదాన్ని మొదట వాడారు, బెటెల్‌హైమ్ "రిఫ్రిజిరేటర్ మదర్" సిద్ధాంతం చెప్పారు. వీరెవరూ ట్రయాడ్ భావన ఇవ్వలేదు.

ప్రశ్న 2 / 5

కింది వాటిలో ఆటిజం "వైకల్యాల త్రయం (ట్రయాడ్ ఆఫ్ ఇంపెయిర్‌మెంట్స్)" లోని రంగం కానిది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) శారీరక ఎదుగుదలలో ఆలస్యం

ట్రయాడ్‌లోని మూడు రంగాలు: సామాజిక సంబంధాలు, సామాజిక సమాచార ప్రసారం, ఊహాశక్తి/ఆలోచన-ప్రవర్తన-ఆటలో దృఢత్వం. శారీరక ఎదుగుదల ఆలస్యం ఈ త్రయంలో భాగం కాదు; ఆటిజం ఉన్న పిల్లలు చూడటానికి శారీరకంగా మామూలుగానే ఉంటారు.

మిగతా మూడు ఆప్షన్లు త్రయంలోని అసలైన రంగాలే. అందుకే అవి "రంగం కానిది" అనే ప్రశ్నకు సమాధానం కావు.

ప్రశ్న 3 / 5

ఒక పిల్లవాడికి ఆటిజంతో పాటు మూర్ఛలు, మేధో వైకల్యం కూడా ఉన్నాయి. ఇలాంటి సందర్భంలో ముందుగా దేనిపై దృష్టి పెట్టాలి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ఆటిజం

ఆటిజం ఒంటరిగా రావచ్చు, లేదా సంవేదన ఇబ్బందులు, మేధో వైకల్యం, మూర్ఛలు, ADHD వంటి వాటితో కలిసి రావచ్చు. ఎన్ని సమస్యలు కలిసి ఉన్నా ముందుగా దృష్టి పెట్టాల్సింది ఆటిజం పైనే.

మూర్ఛలు, మేధో వైకల్యం, అతి చురుకుదనం ఆటిజంతో పాటు ఉండగల ఇతర సమస్యలు మాత్రమే. ఇవి ముఖ్యమైనవే అయినా, ప్రాధాన్యం ఆటిజానికే ఇవ్వాలి.

ప్రశ్న 4 / 5

ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్ (ASD) స్వభావాన్ని సరిగ్గా వివరించేది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) రకరకాల నాడీ-ప్రవర్తనా లక్షణ సముదాయాల సమూహం

ASD ఒకే వ్యాధి కాదు. ఇది నాడీ వ్యవస్థ, ప్రవర్తనకు సంబంధించిన రకరకాల లక్షణ సముదాయాల సమూహం. మెదడు పనితీరుపై ప్రభావం చూపే నాడీ అభివృద్ధి రుగ్మత ఇది.

ఒకే వ్యాధి అనడం తప్పు, ఎందుకంటే లక్షణాలు వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి మారతాయి. ఇది అంటు వ్యాధి కాదు, కేవలం చలన లోపం కూడా కాదు; ఆలోచన, భాష, సంబంధాలు అన్నింటిపై ప్రభావం చూపుతుంది.

ప్రశ్న 5 / 5

కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: (అ) ఆటిజం ఉన్న కొంతమంది అసలు మాట్లాడరు, మరికొంతమంది వ్యాకరణ పరంగా సరైన క్లిష్టమైన వాక్యాలు మాట్లాడతారు. (ఆ) ఆటిజం ఉన్న ప్రతి వ్యక్తికీ తప్పనిసరిగా సంవేదన ఇబ్బందులు ఉంటాయి. వీటిలో సరైనది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) (అ) మాత్రమే సరైనది

స్పెక్ట్రమ్ అంటే తేలిక నుంచి తీవ్రత వరకు పరిధి. అందుకే కొందరు అసలు మాట్లాడరు, మరికొందరు క్లిష్టమైన వాక్యాలు మాట్లాడతారు. కాబట్టి (అ) సరైనది.

కొందరికి సంవేదన ఇబ్బందులు అసలు ఉండవు, మరికొందరికి రోజువారీ శబ్దాలు, వెలుగులే భరించలేనంతగా ఉంటాయి. "ప్రతి వ్యక్తికీ తప్పనిసరి" అనడం తప్పు, కాబట్టి (ఆ) సరైనది కాదు.