ASD లక్షణాలు, అవసరాలు ప్రతి పిల్లవాడికి వేరు కాబట్టి కార్యక్రమాలు కూడా పిల్లవాడికి పిల్లవాడికి మారతాయి. నాణ్యమైన విద్యా కార్యక్రమాన్ని రూపొందించడానికి, నిలబెట్టడానికి కొన్ని సూచికలు ఉన్నాయి.
నాణ్యమైన కార్యక్రమ సూచికలు (9)
| క్రమం | సూచిక |
|---|---|
| 1 | కుటుంబంతో కూడిన సమగ్ర బృంద విధానం |
| 2 | నైపుణ్యాలు, లోపాల సమగ్ర మదింపు |
| 3 | ASD లక్షణాలను పరిష్కరించే స్పష్టమైన లక్ష్యాలు |
| 4 | పరిసరాన్ని నిర్మాణాత్మకంగా మార్చడం |
| 5 | సమర్థమైన బోధనా వ్యూహాలు |
| 6 | సమస్యాత్మక ప్రవర్తనకు FBA వాడటం |
| 7 | జోక్యం మదింపు (సమాచార సేకరణ) |
| 8 | పరివర్తన ప్రణాళిక |
| 9 | తోటి పిల్లలతో అవకాశాలు |
సమగ్ర మదింపు చేయాల్సిన రంగాలు
మదింపు విద్యార్థి వయసు, సామర్థ్యాన్ని బట్టి మారినా, ASD లక్షణాలను దృష్టిలో పెట్టుకోవాలి. (మదింపు సాధనాలు "ASD: గుర్తింపు, మదింపు" అధ్యాయంలో.) పాఠ్యప్రణాళిక కోసం చూసే రంగాలు:
- పూర్వ విద్యా, విద్యా (అకడమిక్) నైపుణ్యాలు
- పూర్వ వృత్తి, వృత్తి నైపుణ్యాలు
- స్వయం సహాయ, అనుకూల నైపుణ్యాలు
- సమాచార ప్రసారం, సామాజికీకరణ
- సంవేదన నియంత్రణ
- ప్రేరణ, బలవర్ధకం
- ప్రవర్తన
- సూక్ష్మ, స్థూల చలన నైపుణ్యాలు
- విరామ కాల కార్యకలాపాలు
- సంజ్ఞానం
IEP లక్ష్యాలు రాయాల్సిన రంగాలు
కొత్త నైపుణ్యాలు నేర్పడానికి కీలకం: వికాసానికి తగిన, క్రియాత్మకమైన, మదింపు ఫలితాలు - విద్యార్థి బలాలు, ఆసక్తులు - ASD లక్షణాల ఆధారంగా స్పష్టంగా నిర్వచించిన IEP లక్ష్యాలు. IEP తయారీ, అమలులో తల్లిదండ్రుల పాత్ర కీలకం.
| రంగం | లక్ష్యాల్లో ఏం ఉంటాయి |
|---|---|
| అవధానం | నిలకడైన అవధానం; ఉమ్మడి అవధానం (జాయింట్ అటెన్షన్); సంఘటన నుంచి సంఘటనకు, వస్తువు నుంచి వస్తువుకు, వస్తువు నుంచి వ్యక్తికి, వ్యక్తి నుంచి వస్తువుకు దృష్టి మార్చడం |
| అనుకరణ | ఇతరుల నుంచి నేర్చుకోవడానికి తప్పనిసరి ముందస్తు నైపుణ్యం; వస్తువులు, చలన చర్యలు, నోటి కదలికలు, శబ్దాలు, మాటలు, సైగలు, విద్యా పనులు, సామాజిక నైపుణ్యాల అనుకరణ |
| సమాచార ప్రసారం | వ్యక్తీకరణ, గ్రహణ భాష; మాట లేదా అనుబంధ సమాచారం; సమస్యాత్మక ప్రవర్తనకు ప్రత్యామ్నాయంగా క్రియాత్మక సమాచార వ్యవస్థలు |
| సామాజిక వికాసం | ASD లో ప్రధాన లోప రంగం; శరీర భాష, మర్యాదలు, సంభాషణ నైపుణ్యాలు, స్నేహ నిర్వహణ, సహకార ఆట, స్వీయ నియంత్రణ, సహానుభూతి, ఘర్షణ నిర్వహణ |
| ఆట | తోటి పిల్లలతో సామాజిక నైపుణ్యాలు పెంచే మార్గంగా వికాసానికి తగిన, క్రియాత్మక ఆట |
| సంజ్ఞానాత్మక వికాసం | భావనల అభివృద్ధి, సమస్య పరిష్కారం, విద్యా పనితీరు, కార్యనిర్వాహక విధులు (ఒక లక్ష్యం సాధించడానికి అనువైన, వ్యూహాత్మక ప్రణాళిక) |
| సమస్యాత్మక ప్రవర్తనలు | ప్రవర్తన పని గుర్తించి, సానుకూల ప్రవర్తనా మద్దతులతో ప్రత్యామ్నాయ ప్రవర్తన నేర్పడం |
| సంవేదన, చలన వికాసం | స్పర్శ, చూపు, వాసన, శబ్దం, రుచిలో వ్యక్తిగత తేడాలు గుర్తించి ప్రణాళిక వేయడం; పరిసర ఒత్తిడి కారకాలను గుర్తించి మార్చడం |
| అనుకూల ప్రవర్తన | పరిశుభ్రత, స్వయం సహాయం, భద్రత వంటి జీవన నైపుణ్యాలు; స్వతంత్ర జీవనం, పని, వినోదంలో సమాజ భాగస్వామ్యం |
| వినోదం / విరామం / శారీరక విద్య | సంజ్ఞానాత్మక, సామాజిక, చలన నైపుణ్యాలు పెంచుతాయి; ఖాళీ సమయాన్ని సరిగా వాడటం; వ్యాయామం, ఆరోగ్యం, జీవితంలో ఆనందం |
స్పష్టమైన IEP లక్ష్యాలు రాసేటప్పుడు బృందం అడగాల్సిన ప్రశ్నలు:
- పిల్లవాడికి అర్థవంతమైన లక్ష్యాలు గుర్తించామా?
- ఇంట్లో, బడిలో సాధించాల్సిన లక్ష్యాల ఎంపికలో కుటుంబం పాల్గొందా?
- ఫలితాలు వికాసపరంగా ముఖ్యమైనవి, తగినవేనా? ASD లక్షణాలను పరిగణించామా?
- లక్ష్యాలు విద్యా పురోగతిని పెంచుతాయా?
- నేర్చుకున్న నైపుణ్యాలు ఇతర చోట్ల (ఇల్లు, సమాజం), రకరకాల వ్యక్తులతో వాడేలా ఉన్నాయా?

పాఠ్యప్రణాళిక అనుసరణ: చదవడం, రాయడం
- అక్షరాస్యత నైపుణ్యాలను వ్యూహాల సహాయంతో నిర్మించాలి. పదాలను గుర్తించే నైపుణ్యాలను కలిపి క్రమంగా లక్ష్యం చేరేలా చేయాలి. తరగతి వాతావరణం, పరిసరాలను బట్టి పాఠాలు నేర్పాలి.
- కంప్యూటర్ వంటి సాంకేతిక సాధనాలతో మద్దతు ఇవ్వాలి; పదజాలం పెంచే ఆసక్తికరమైన కథలు ఇవ్వాలి; గ్రహణ శక్తి పెంచాలి; అక్షరాల క్రమం, నియమాలు స్పష్టంగా చెప్పాలి; అక్షరాస్యతతో సామాజిక నైపుణ్యాలను విస్తరించాలి.
- రాత నైపుణ్యాలకు వ్యూహాలు: ఖాళీలు నింపే (క్లోజ్) అభ్యాసాలు, ప్రశ్నలకు బహుళైచ్ఛిక జవాబులు, ఉదాహరణలు ఇవ్వడం, ఒకేసారి ఒక విభాగంపైనే దృష్టి, రాసే ముందు దృశ్య లేదా గ్రాఫిక్ ఆర్గనైజర్లు వాడటం, తరచూ వాడే పదాలను మళ్ళీ మళ్ళీ వాడించడం.
పాఠ్యప్రణాళిక అనుసరణ: గణితం
- విద్యార్థి క్రమం తప్పకుండా సమీక్షించుకునేలా సిద్ధం చేయాలి.
- గణిత పదాలకు వ్యక్తిగత పదకోశం (నిఘంటువు) తయారు చేయించాలి; గణన ప్రక్రియను అర్థం చేసుకునేలా ప్రోత్సహించాలి.
- కొందరికి అంకెలను చేత్తో రాయడం కష్టం కావచ్చు. అప్పుడు కాలిక్యులేటర్, కంప్యూటర్ వంటి సాంకేతిక పరికరాలతో ఈ నైపుణ్యాలు అభివృద్ధి చేయవచ్చు.
- సంఖ్యా భావనలను మూర్త, దృశ్య పద్ధతులతో, స్పర్శ సామగ్రితో నేర్పాలి.
పరీక్ష కోణం: నాణ్యమైన కార్యక్రమానికి 9 సూచికలు (కుటుంబ బృందం నుంచి తోటి పిల్లల అవకాశాల వరకు). IEP లక్ష్యాలు వికాసానికి తగినవి, క్రియాత్మకమైనవి, మదింపు ఆధారితమైనవి. అనుకరణ = ఇతరుల నుంచి నేర్చుకోవడానికి తప్పనిసరి ముందస్తు నైపుణ్యం. సామాజిక వికాసం = ASD లో ప్రధాన లోప రంగం. కార్యనిర్వాహక విధులు = లక్ష్యం కోసం అనువైన, వ్యూహాత్మక ప్రణాళిక.
మెమొరీ కోడ్: IEP లక్ష్య రంగాలు "అ-అ-స-సా-ఆ" + "సం-స-సం-అ-వి" - అవధానం, అనుకరణ, సమాచార ప్రసారం, సామాజిక వికాసం, ఆట; సంజ్ఞానం, సమస్యాత్మక ప్రవర్తన, సంవేదన-చలనం, అనుకూల ప్రవర్తన, వినోదం. మొత్తం 10 రంగాలు.